«Δεν υπάρχουν Ελληνες σαν εμάς», λέει ο βουλευτής της Κριμαίας Νικολάι Σουμουλίδης

Το 1976 ο Σουμουλίδης έλαβε σοβιετικό διαβατήριο «διότι μας το επέβαλαν». Το 1989 επέστρεψε στην Κριμαία, όταν στο Ουζμπεκιστάν ξέσπασαν εθνοτικές ταραχές που φόβισαν εξίσου και τους Τατάρους. «Εχουμε υποφέρει τρεις εκτοπίσεις μέσα σε 100 χρόνια – από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στη Ρωσία, από την Κριμαία στο Ουζμπεκιστάν και έπειτα από το Ουζμπεκιστάν στην Κριμαία» αναφέρει ο βουλευτής ο οποίος πέρασε επτά χρόνια διεκδικώντας εκ νέου να του δοθεί ελληνικό διαβατήριο, χωρίς η γραφειοκρατία της Αθήνας να λάβει σοβαρά υπόψη το αίτημά του.
Η ελληνική κοινότητα της Κριμαίας διατηρεί με δικούς της πόρους μια βιβλιοθήκη και ένα πολιτιστικό κέντρο που προσφέρει τις Κυριακές μαθήματα Ελληνικών στη Συμφερόπολη. Στο τοπικό πανεπιστήμιο υπάρχει ένα Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας, με καθηγητές ντόπιους αλλά και σταλμένους από την Αθήνα, όμως ο Σουμουλίδης καταγγέλλει ότι λόγω «του διεφθαρμένου συστήματος» δεν φοιτούν σε αυτό νέοι ελληνικής καταγωγής. Οι Ελληνες της Κριμαίας έχουν δικό τους πρόγραμμα κάθε Σάββατο στο τηλεοπτικό κανάλι Κριμ, το οποίο εξαρτιόνταν από τη χρηματοδότηση του Κιέβου και τώρα έχει περάσει στα χέρια των τοπικών Αρχών. Το αυριανό πρόγραμμα (που είναι δίγλωσσο, δηλαδή και στα ρωσικά και στα ελληνικά) είναι σε κίνδυνο, λέει η Μαρία Παναέτ, συνεργάτιδα του Σουμουλίδη και κόρη ενός έλληνα αντάρτη που εξορίστηκε στην ΕΣΣΔ. «Ετοιμάζουμε το πρόγραμμα και θα αρνηθούμε να διαβάσουμε τις ειδήσεις που έγραψαν οι τοπικές Αρχές ειδικά για εμάς» δηλώνει αποφασισμένη η Παναέτ. «Θα διαβάσουμε τις δικές μας ειδήσεις».

Από τον 6ο αιώνα π.Χ. ώς τον Εμφύλιο
Οι Ελληνες έφθασαν στην Κριμαία σε διαφορετικές εποχές: τον 6ο και τον 5ο αιώνα π.Χ. ίδρυσαν αποικίες στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας σε περιοχές όπως το Κερτς, που αποτελεί και το πιο κοντινό σημείο γης με τη Ρωσία, τη Φεοδοσία ή τη Χερσόνησο (εκεί που βρίσκεται σήμερα το λιμάνι της Σεβαστούπολης), όπου άνθισε το εμπόριο σκλάβων. Αργότερα υπήρξαν υποτελείς του Βυζαντίου και στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα ζήτησαν καταφύγιο στην τσαρική αυτοκρατορία προκειμένου να ξεφύγουν από τις διώξεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Πολύ αργότερα, όταν τελείωσε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, έφθασαν εδώ έλληνες κομμουνιστές που κυνηγήθηκαν μετά τον Εμφύλιο. Σήμερα στην περιοχή βρίσκονται περίπου 20.000 Ελληνες.