εν φοβόταν τίποτα, παρά μόνο τη φωτιά και τους βανδάλους. Ούτε τους κλέφτες, διότι όπως έλεγε «θα σκέφτομαι ότι σώθηκαν και ότι τα απολαμβάνει κάποιος άλλος». Ούτε τη φυλακή, πίσω από τα κάγκελα της οποίας βρέθηκε όταν μπλέχτηκε το όνομά του σε ένα από τα σκάνδαλα που συζητήθηκαν πολύ στην Αθήνα της δεκαετίας του '90. Και τίποτα και κανένας δεν μπορούσε να τον σταματήσει από τη στιγμή που έβαζε κάτι στο μάτι. Δεν είχε σημασία αν η τσέπη του το άντεχε. Σημασία είχε ότι ήθελε να το αποκτήσει.
Κάπως έτσι ο Αιγυπτιώτης Γιάννης Περδίος κατάφερε να χτίσει τη σημαντικότερη συλλογή έργων τέχνης στην Ελλάδα. Πέθανε προ ημερών σε ηλικία 83 ετών ύστερα από εγκεφαλικό επεισόδιο και κηδεύτηκε σε στενό κύκλο, αφήνοντας έναν τεράστιο θησαυρό με την αφρόκρεμα της νεοελληνικής - και όχι μόνο - ζωγραφικής αλλά και τεράστιο κενό, καθώς εχθροί και φίλοι παραδέχονται το βάθος και το εύρος των γνώσεών του σε θέματα τέχνης, που ξεπερνούσε και γνωστούς καθηγητές Ιστορίας της Τέχνης, αλλά και το αλάνθαστο κριτήριό του στην επιλογή των έργων.
Ολα άρχισαν όταν πιτσιρικάς στην Αλεξάνδρεια έλαβε από τον πατέρα του δώρο ένα φθαρμένο νόμισμα των Πτολεμαίων. «Πού θα βρω δεύτερο;» ήταν η πρώτη ερώτηση που έκανε όταν το έπιασε στα χέρια του. Το παλαιοπωλείο ενός Κυπρίου έγινε γρήγορα ο παράδεισός του. Μεγαλώνοντας τα ταξίδια έγιναν για εκείνον ένα μεγάλο σχολείο. Και οι φαρμακευτικές και τουριστικές επιχειρήσεις από τις οποίες βιοποριζόταν, του παρείχαν τα χρήματα που χρειαζόταν για να ικανοποιήσει το πάθος του.
Οπλο του ήταν το καλό μάτι του. Η αντίδρασή του όταν λάμβανε μια πληροφορία για ένα έργο; «Λαγωνικού» λένε όσοι τον γνωρίζουν. Και η τακτική του σταθερή. Πίεση προς όποιον είχε πληροφορίες. Επιμονή και υπομονή, κάτι που αργότερα απολάμβανε να διηγείται στους επισκέπτες του - «δεν μπορείς να φανταστείς τι τράβηξα μέχρι να πείσω εκείνον τον γέρο να μου το δώσει, αλλά το έφερα από δω το έφερα από κει και του το πήρα». Και άφθονα χρήματα, σε βαθμό που όταν κάποιος συμμετείχε για λογαριασμό του σε δημοπρασία - ο ίδιος απεχθανόταν το αλισβερίσι - λάμβανε σαφή εντολή: «Δεν θα φύγεις αν δεν πάρεις το έργο», ακόμη και αν η αγορά ήταν πάνω από τις δυνάμεις του.
Κάπως έτσι κατάφερε να συγκεντρώσει ό,τι καλύτερο είχε να δείξει η τέχνη ελληνικού ενδιαφέροντος από τον 17ο αιώνα έως τις αρχές του 20ού αι. Από τον σημαντικότερο πίνακα του Παναγιώτη Δοξαρά, το πρώτο κοσμικό έργο του αγιογράφου, την προσωπογραφία του κόμητος Σούλενμπεργκ και το σπάνιας θεματολογίας έργο του Νικόλαου Κουτούζη «Ο Διονύσιος Σολωμός βρέφος» - το κυνηγούσε επί δύο χρόνια - έως την εμβληματική «Επιθεώρηση των σκύλων» του Νικόλαου Γύζη, το κορυφαίο έργο του Νικηφόρου Λύτρα, την «Κλεμμένη» και τον εκπληκτικό «Δαβίδ νικητή» του Γιάννη Τσαρούχη.
ΖΟΥΣΕ ΣΑΝ ΕΡΗΜΙΤΗΣ. Είχε διαμορφώσει το διώροφο σπίτι του μόνο για ένα άτομο και για τα εκατοντάδες έργα του. Για χάρη τους ζούσε χωρίς θέρμανση, ώστε να συντηρούνται στη σωστή θερμοκρασία. Τα δάνειζε με δυσκολία επειδή φοβόταν τους βανδάλους. Και παρότι δεν έκλεινε την πόρτα σε όποιον ήθελε να γνωρίσει τη συλλογή του, ζούσε σαν ερημίτης και δεν αποφάσισε να κάνει οικογένεια καθώς ο έρωτας της ζωής του ήταν η συλλογή του.
Από το τέλος της περασμένης εβδομάδας κορδέλες της Αστυνομίας ζώνουν τη διώροφη μονοκατοικία του Γιάννη Περδίου στο Παλαιό Ψυχικό. Δεν μπορεί ούτε ο ταχυδρόμος να αφήσει την αλληλογραφία. Και η εικόνα παραπέμπει σε σκηνή εγκλήματος.
Η Εθνική Πινακοθήκη ήταν εκείνη που κινητοποίησε το υπουργείο Πολιτισμού και ζήτησε από την Αστυνομία να σφραγίσει το σπίτι. Ο λόγος; Η επίσημη δικαιολογία είναι ότι φοβάται μήπως τα πολύτιμα έργα κάνουν φτερά, όπως συνέβη με την περίφημη συλλογή Ιόλα, και χάσει την ευκαιρία να αποκτήσει κάποια από τα έργα της συλλογής - στην περίπτωση που οι κληρονόμοι αποφασίσουν να πληρώσουν τον υψηλότατο φόρο κληρονομιάς (εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει έως και το 45%) σε είδος.
Τα δύο αδέλφια του νεκρού συλλέκτη ωστόσο - σύμφωνα με τις πληροφορίες - έχουν ενοχληθεί έντονα καθώς εκτιμούν ότι ασκήθηκαν έντονες πιέσεις για να σφραγίσει η Αστυνομία το σπίτι.
Η ΤΥΧΗ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ. Η αλήθεια είναι ότι το μέλλον της συλλογής - που δεν περιλαμβάνει μόνο έργα τέχνης αλλά και πολλά άλλα αντικείμενα, ανάμεσά τους μπακίρια για τα οποία μάλιστα ο εκλιπών ετοίμαζε ειδική αφιερωματική έκδοση - για πολλούς μοιάζει αβέβαιο και για κάποιους άλλους ευκαιρία. Τόσο ώστε ακόμη και την ημέρα της κηδείας προσέγγιζαν στενούς συνεργάτες του και ζητούσαν να αγοράσουν έργα της συλλογής.
«Είναι ντροπή. Είναι σκύλευση νεκρού» λέει επί 40 έτη φίλος του Γιάννη Περδίου αντιδρώντας τόσο στην κίνηση του υπουργείου όσο και στο «ενδιαφέρον» των συλλεκτών. «Υπάρχει διαθήκη που θα ανοιχτεί εντός των ημερών. Είχε δώσει όμως και ορισμένες προφορικές οδηγίες, οι οποίες δεν είναι βέβαιο ότι θα τηρηθούν μετά τις τελευταίες εξελίξεις» υποστηρίζει η ίδια πηγή, που επισημαίνει ότι τα σημαντικά έργα δεν θα μπορούσαν να υπεξαιρεθούν από τη στιγμή που είναι δημοσιευμένα και πως και η οικογένεια θα ήθελε να τα παραλάβει νομίμως ως κληρονομιά, ώστε να μπορεί να τα πουλήσει αν επιθυμεί στο μέλλον.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από