Ο νικητής του Φεστιβάλ Βερολίνου ζητάει βοήθεια και πολιτικό άσυλο έναν χρόνο μετά

Πώς μπορεί να ζήσει ένας άνεργος Ρομά με το Βραβείο Ερμηνείας, την Αργυρή Αρκτο, του Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου; Δύσκολα, είναι η απάντηση για τον βόσνιο ερασιτέχνη ηθοποιό στην ταινία του συμπατριώτη του Ντάνις Τάνοβιτς «Ενα επεισόδιο στη ζωή ενός συλλέκτη σιδηρικών», τον καθηλωτικό Νατζίφ Μούζιτς, που κέρδισε στο περυσινό φεστιβάλ τις εντυπώσεις και το βραβείο, χαμογελώντας πλατιά με τα λειψά από τις κακουχίες δόντια του. Ο Μούζιτς δέχτηκε ύστερα από πιέσεις και παρακάλια του Τάνοβιτς (δημιουργός και του βραβευμένου «No Man’s Land», που είχε προκαλέσει αίσθηση και στην Ελλάδα) να πρωταγωνιστήσει στην ταινία ως… ο εαυτός του, ερμηνεύοντας την περιπέτειά του, όταν η ετοιμόγεννη σύζυγός του λίγο έλειψε να πεθάνει, παρατημένη από το τοπικό νοσοκομείο επειδή δεν είχαν ασφάλιση ή να πληρώσουν 500 ευρώ για τη νοσηλεία της ύστερα από ακατάσχετη αιμορραγία και την αποβολή.

Το «ξεδοντιασμένο» χαμόγελο του άνεργου Τσιγγάνου άφησε εποχή στην Μπερλινάλε την ώρα που σήκωνε την Αργυρή Αρκτο. «Ολοι χειροκροτούσαν, όλοι ήθελαν να μου μιλήσουν, ήταν σαν να περπατάω στα σύννεφα» θυμάται σήμερα.

Η βράβευσή του έφερε στο χωριό του στη Βοσνία έναν ντόπιο «χορηγό», που τον βοήθησε να φτιάξει τα δόντια του. Για δουλειά όμως, ούτε λόγος. Και να έχει μια οικογένεια να θρέψει. Και η αρχική θερμή υποδοχή λόγω διεθνούς αναγνώρισης έφτασε να γίνει καζούρα και να προστεθεί στην απελπισία του ταλαίπωρου 43χρονου Μούζιτς. Τι κι αν του υποσχέθηκαν χρήμα, δουλειά, καλύτερη ζωή, εκπαίδευση για τα παιδιά του (που είναι ο μεγάλος καημός του). «Με πρόδωσαν» λέει.

Ακόμη και τα χρήματα που πήραν ο ίδιος και η συμβία του (100 ευρώ την ημέρα) για τις 27 ημέρες των γυρισμάτων της ταινίας – προϋπολογισμού μόλις 17.000 ευρώ –  εξανεμίστηκαν.

Πάνω στην απόγνωσή του, με την Αργυρή Αρκτο ανά χείρας, μάζεψε όσα μπορούσε από μικροδουλειές και θελήματα και πήρε τον δρόμο προς το Βερολίνο μαζί με την οικογένειά του. Για να ζητήσει πολιτικό άσυλο εκεί όπου τον βράβευσαν. Ομως η Γερμανία δεν παρέχει πλέον άσυλο σε πολίτες της Βοσνίας, επειδή θεωρεί σταθερή την πολιτική κατάσταση στη χώρα και έτσι ο Μούζιτς κινδυνεύει με απέλαση μέχρι τον Μάρτιο.

Αν και ήλπιζε ότι στο Βερολίνο που τον αναγνώρισε κινηματογραφικά θα βρει δουλειά ως «κανονικός» ηθοποιός, κανείς δεν του προσέφερε. Στη δε παλιά, ας το πούμε, δουλειά του, του συλλέκτη σιδηρικών, οι υπόλοιποι Ρομά τού απέκλεισαν να επιστρέψει.

Μένει, λοιπόν, να χαϊδεύει το βραβείο του. «Αυτό είναι η μόνη βίζα που έχω για τη Γερμανία» μονολογεί. Εμαθε καλά ότι απελαύνουν τους νικητές όταν… γεράσουν.