Τι θέλει το Ιράν για το μέλλον

Στη διάρκεια της προεκλογικής μου εκστρατείας για την προεδρία του Ιράν υποσχέθηκα να επιτύχω την ισορροπία μεταξύ του ρεαλισμού και των ιδανικών της ισλαμικής δημοκρατίας – και κέρδισα την υποστήριξη των ιρανών ψηφοφόρων με μεγάλη διαφορά. Με δεδομένη τη λαϊκή εξουσιοδότηση δεσμεύομαι στη μετριοπάθεια και στην κοινή λογική, που τώρα καθοδηγούν όλες τις πολιτικές της κυβέρνησής μου. Αυτή η δέσμευση οδήγησε απευθείας στη διεθνή συμφωνία που επετεύχθη τον Νοέμβριο στη Γενεύη για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Θα συνεχίσει να καθοδηγεί και τον τρόπο που λαμβάνουμε αποφάσεις, το 2014.

Με όρους εξωτερικής πολιτικής, η κυβέρνησή μου απορρίπτει ακραίες προσεγγίσεις. Ζητούμε αποτελεσματικές και εποικοδομητικές διπλωματικές σχέσεις με επίκεντρο την οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης με τους γείτονές μας και άλλους περιφερειακούς και διεθνείς παίκτες, προκειμένου να διευκολυνθεί ο προσανατολισμός της εξωτερικής μας πολιτικής προς την εσωτερική οικονομική ανάπτυξη. Με αυτόν τον στόχο θα εργαστούμε ώστε να περιοριστούν οι εντάσεις στις εξωτερικές μας σχέσεις και να ενισχυθούν οι δεσμοί μας τόσο με παραδοσιακούς όσο και με νέους εταίρους. Αυτό προφανώς απαιτεί οικοδόμηση συναίνεσης στο εσωτερικό και διαφανή στοχοθεσία – διαδικασίες που ήδη έχουν ξεκινήσει.

Ενώ θα αποφύγουμε την αντιπαράθεση και τον ανταγωνισμό, θα προωθήσουμε ενεργά τα μεγαλύτερα συμφέροντά μας. Ομως, με δεδομένη την ολοένα και μεγαλύτερη αλληλοσύνδεση και αλληλεξάρτηση στον κόσμο, οι προκλήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με αλληλεπίδραση και ενεργή συνεργασία μεταξύ των κρατών. Καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά μόνη της τις προκλήσεις που βρίσκονται μπροστά.

Η γρήγορη ανάπτυξη αναπτυσσόμενων και αναδυόμενων οικονομιών υπονοεί ότι το συνολικό οικονομικό τους βάρος θα ξεπεράσει εκείνο του ανεπτυγμένου κόσμου. Εως το 2030 οι χώρες αυτές αναμένεται να παράγουν σχεδόν το 60% του παγκόσμιου ΑΕΠ, μια αύξηση περίπου 40% σε σύγκριση με το 2000, γεγονός που θα τους επιτρέψει να παίξουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην παγκόσμια σκηνή.

Σε μια τέτοια μεταβατική περίοδο το Ιράν μπορεί να ενισχύσει τον διεθνή του ρόλο. Οι εκλογές εφέτος, με τη συμμετοχή σχεδόν του 75% του εκλογικού σώματος, έδειξαν ότι η θρησκευτική δημοκρατία μας ωριμάζει. Η αρχαία κουλτούρα και ο πολιτισμός του Ιράν, η διάρκεια του κράτους μας, η γεωπολιτική μας θέση, η κοινωνική σταθερότητα εν μέσω της αναστάτωσης που επικρατεί στην περιοχή και η μορφωμένη νεολαία μας επιτρέπουν να κοιτάμε το μέλλον με εμπιστοσύνη. Και φιλοδοξούμε να αναλάβουμε τον μεγάλο διεθνή ρόλο που ο λαός μας δικαιούται – έναν ρόλο που δεν μπορεί να αγνοήσει κανένας παίκτης στην παγκόσμια πολιτική.

Εξετάζουμε επίσης πώς να ξαναχτίσουμε και να βελτιώσουμε τις διμερείς και τις πολυμερείς σχέσεις μας με ευρωπαϊκές και βορειοαμερικανικές χώρες, στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού. Αυτό απαιτεί χαλάρωση της έντασης και καθιέρωση μιας πολυσήμαντης προσέγγισης που περιλαμβάνει οικονομικούς δεσμούς.

Μπορούμε να ξεκινήσουμε αποφεύγοντας οποιαδήποτε ένταση στις σχέσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ και, ταυτόχρονα, προσπαθώντας να περιορίσουμε παλιές εντάσεις και να διορθώσουμε προβλήματα μεταξύ των δύο χωρών μας. Ισως να μην μπορέσουμε να ξεχάσουμε τη δυσπιστία και την καχυποψία που βρίσκονται στη σκέψη των ιρανικών κυβερνήσεων τα τελευταία 60 χρόνια, όμως τώρα πρέπει να επικεντρώσουμε στο παρόν και να κοιτάξουμε το μέλλον. Αυτό σημαίνει να υψωθούμε πάνω από τη μικροπολιτική και να καθοδηγήσουμε, αντί να ακολουθούμε, τις ομάδες πίεσης στις χώρες μας.

Στην περιοχή μας υπάρχουν, περισσότερο από ποτέ, συγκρούσεις μεταξύ διαφορετικών ομάδων, εχθρότητες και πιθανές νέες αφορμές για εξτρεμισμό και τρομοκρατία. Η πρόσφατη χρήση χημικών όπλων στη Συρία μπορεί να στοιχειώνει τους λαούς της περιοχής επί χρόνια. Πιστεύουμε ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, μια φωνή μετριοπάθειας θα μπορούσε να επηρεάσει την πορεία των γεγονότων με εποικοδομητικό και θετικό τρόπο.

Είμαι βαθύτατα θλιμμένος για την ανθρωπιστική τραγωδία στη Συρία και τα βάσανα του συριακού λαού τα τελευταία τρία χρόνια. Ως εκπρόσωπος ενός λαού που έχει υποστεί τη φρίκη των χημικών όπλων, η κυβέρνησή μου καταδικάζει τη χρήση τους. Ανησυχώ ότι σε κομμάτια του συριακού εδάφους αναπτύσσονται εξτρεμιστικές ιδεολογίες και τρομοκρατικές ομάδες, καταστάσεις που θυμίζουν ανάλογες στα ανατολικά σύνορά μας τη δεκαετία του 1990. Αυτό το θέμα ανησυχεί και πολλές άλλες χώρες και η εύρεση μιας βιώσιμης πολιτικής λύσης στη Συρία απαιτεί συνεργασία και κοινές προσπάθειες. Πρέπει να εμποδίσουμε τις συνομιλίες να εξελιχθούν σε συναντήσεις κενές περιεχομένου.

Το ίδιο ισχύει και για το ειρηνικό πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, για το οποίο πολλά υπερβολικά ειπώθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Από τα τέλη του 1990 η μία πρόβλεψη μετά την άλλη όσον αφορά το πόσο κοντά στην απόκτηση πυρηνικής βόμβας ήταν το Ιράν αποδείχθηκαν αβάσιμες. Ολη αυτή την περίοδο κινδυνολόγοι προσπάθησαν να εμφανίσουν το Ιράν ως απειλή για τη Μέση Ανατολή και τον κόσμο.

Ολοι γνωρίζουμε ποιος είναι ο κύριος ταραχοποιός και ποιους σκοπούς εξυπηρετεί. Γνωρίζουμε επίσης ότι οι υπερβολικοί ισχυρισμοί εξαρτώνται από τη διεθνή πίεση για τον τερματισμό της κατασκευής οικισμών και το τέλος της κατοχής των παλαιστινιακών εδαφών. Οι λανθασμένοι συναγερμοί συνεχίζονται, παρά τις εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών ότι το Ιράν δεν έχει αποφασίσει την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Μάλιστα, όπως δηλώθηκε ξεκάθαρα στον φετφά του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, πιστεύουμε ακράδαντα ότι η ανάπτυξη, η παραγωγή, η αποθήκευση και η χρήση πυρηνικών όπλων αντίκεινται στον ισλαμικό νόμο.

Οι ειρηνικές πυρηνικές δυνατότητες που αναπτύξαμε θα χρησιμοποιηθούν σε ένα διεθνώς αναγνωρισμένο πλαίσιο και θα είναι προσβάσιμες για επιθεώρηση από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας. Δεν θα παραιτηθούμε ποτέ του δικαιώματός μας να ωφεληθούμε από την πυρηνική ενέργεια, είμαστε όμως έτοιμοι να εργαστούμε προκειμένου να απαντήσουμε σε κάθε λογική ερώτηση για το πρόγραμμά μας. Η συνέχιση της πίεσης, των απειλών, του εκφοβισμού και των μέτρων, με στόχο να περιοριστεί η πρόσβαση των Ιρανών τόσο σε τρόφιμα και φάρμακα όσο και σε τεχνολογία, το μόνο που έχει ως αποτέλεσμα είναι να δηλητηριάζει την ατμόσφαιρα και να υπονομεύει τις συνθήκες που είναι απαραίτητες για να επιτευχθεί πρόοδος. Είμαστε έτοιμοι να διαπραγματευθούμε καλή τη πίστει και ελπίζουμε ότι οι εταίροι μας θα αδράξουν αυτή την ευκαιρία.

Ο Χασάν Ροχανί είναι πρόεδρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν