Η «ψηλότερη» Νίκη, ο Ελ Γκρέκο και ένα πλοίο των Βίκινγκς

Δύσκολες εποχές για μουσεία με τους κρατικούς κορβανάδες να είναι άδειοι και τους άλλοτε γενναιόδωρους χορηγούς να ανοίγουν με δυσκολία το πορτοφόλι τους. Και όμως, εμπνευσμένοι διευθυντές, έξυπνοι μάνατζερ και φορείς με μεγάλες συλλογές καταφέρνουν να προσελκύουν τελικά τους επισκέπτες και να δημιουργούν εκθέσεις, για χάρη των οποίων σχηματίζονται ουρές.

Αν και το 2014 δεν διαγράφεται ως η χρονιά που θα αφήσει εποχή – παρά το γεγονός ότι φέτος γιορτάζεται η επέτειος των 400 χρόνων από τον θάνατο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου – υπάρχουν γεγονότα που δεν θα αφήσουν αδιάφορους τους φίλους της τέχνης.

Ξεκινώντας από τα καθ’ ημάς, εκείνο που όλοι περιμένουμε είναι να περάσουμε το κατώφλι του κτιρίου Φιξ και επιτέλους η Αθήνα να πάψει να είναι η μοναδική ευρωπαϊκή πρωτεύουσα χωρίς μουσείο σύγχρονης τέχνης. Η έκθεση-φαινόμενο για το Ναυάγιο των Αντικυθήρων στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο θα λειτουργεί έως τις 29 Ιουνίου, ενώ προς τέλος της χρονιάς ερωτήματα όπως «Τι έκανε ένας αθλητής εάν τραυματιζόταν 2.500 χρόνια πριν» θα απαντηθούν στην έκθεση περί υγείας που ετοιμάζει το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, με 300 αντικείμενα από 41 ελληνικά και ξένα μουσεία.

Στο εξωτερικό, εκτός από την «απόβαση» των Βίκινγκς στο Βρετανικό Μουσείο, η δυναστεία των Μινγκ ετοιμάζεται να «ενθρονιστεί» στο λονδρέζικο μουσείο, σε μια έκθεση που θα αναδείξει τη χρυσή εποχή της Κίνας, πριν από 600 χρόνια. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η έκθεση «Ουρανός και Γη: βυζαντινή τέχνη από ελληνικές συλλογές» που φιλοξενείται τώρα στην Ουάσιγκτον θα ταξιδέψει από τον Απρίλιο στο Λος Αντζελες στο Μουσείο Γκετί, ενώ στη Μασαχουσέτη και στο Μουσείο Σπρίνγκφιλντ θα παρελάσουν οι κορυφαίοι παραχαράκτες και το έργο τους.

Μουσείο του Λούβρου, Παρίσι

Πέντε εκατοστά ψηλότερη, χωρίς το τσιμέντο που την «πλήγωνε», με τα ρούχα της ολόλευκα και διάφανα – όπως είναι το χρώμα του παριανού μαρμάρου από το οποίο είναι καμωμένη -, αγέρωχη πάνω σε μια νέα βραχώδη βάση η Νίκη της Σαμοθράκης θα υποδέχεται τους 30.000 επισκέπτες που περνούν καθημερινά το κατώφλι του Μουσείου του Λούβρου. Στο μεταξύ θα έχει αφήσει τους συντηρητές να ανακαλύψουν τα χρώματα που κοσμούσαν τα ρούχα της – ήδη έχουν βρεθεί ίχνη γαλάζιου – και θα έχει αποκαλύψει μια μπούκλα από τον κότσο της, που είχε κρυφτεί κάτω από μια γύψινη προσθήκη στον λαιμό, κατά τη διάρκεια παλαιότερης συντήρησης.

Από το καλοκαίρι

Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Αθήνα

Η Αθήνα θα πάψει πλέον να είναι η μοναδική ευρωπαϊκή πρωτεύουσα χωρίς μουσείο σύγχρονης τέχνης καθώς, επιτέλους, το παλιό εργοστάσιο Φιξ της Λεωφόρου Συγγρού θα είναι έτοιμο να αποτελέσει την έδρα τού εδώ και 13 χρόνια μουσείου-νομάδα, του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Το υπερσύγχρονο κτίριο, με τους «καταρράκτες» στην πρόσοψή του για να υπενθυμίζουν τον ασφαλτοστρωμένο Ιλισό, θα υποδεχθεί 450 έργα τέχνης – 100 ελλήνων και ξένων δημιουργών – από τις μόνιμες συλλογές του μουσείου με τα 1.000 έργα, ενώ στην ταράτσα του μια υπαίθρια έκθεση γλυπτών θα συναγωνίζεται την ανεπανάληπτη θέα προς τον Παρθενώνα.

Εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει στις αρχές καλοκαιριού

Μουσείο Πράδο, Μαδρίτη

Πικάσο, Σεζάν, Μανέ, Κοκόσκα, Τζιακομέτι, Πόλοκ και Μπέικον – η αφρόκρεμα δηλαδή της μοντέρνας τέχνης – δίνουν ραντεβού στη Μαδρίτη και στο Μουσείο Πράδο για να υποκλιθούν στον ανένταχτο κρητικό καλλιτέχνη, ο οποίος τους επηρέασε βαθιά, στον δικό μας Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, γνωστό σε όλο τον κόσμο ως Ο Ελληνας, Ελ Γκρέκο. Είκοσι πέντε αριστουργήματα του ελληνικής καταγωγής δημιουργού (εδώ ο Λαοκόων) και περισσότερα από 70 του τέλους του 19ου και του 20ού αιώνα με κορυφαίες υπογραφές θα αποκαλύψουν την πολυπλοκότητα και τον πλούτο της επιρροής του Θεοτοκόπουλου σε μία από τις εκθέσεις που θα πραγματοποιηθούν με αφορμή τη συμπλήρωση 400 ετών από τον θάνατό του.

Από 24 Ιουνίου έως 5 Οκτωβρίου

Βρετανικό Μουσείο, Λονδίνο

Μετατρέπεται σε λιμάνι και υποδέχεται το μεγαλύτερο ξύλινο σκαρί που έχει ώς τώρα βρεθεί, το 37 μ. μήκους πολεμικό πλοίο των Βίκινγκς (φωτογραφία). Ο λόγος για τον ολοκαίνουργιο εκθεσιακό χώρο του Βρετανικού Μουσείου, την γκαλερί Σένσμπουρι, που για τρεις μήνες θα μας συστήσει τους αναλφάβητους αλλά άριστους πολεμιστές και περιζήτητους σωματοφύλακες για τους βυζαντινούς αυτοκράτορες. Τα σπαθιά και τα τσεκούρια τους, οι θησαυροί που λεηλατούσαν  και αρχαιολογικά ευρήματα που παρουσιάζονται για πρώτη φορά θα αναδείξουν τη χρυσή εποχή των Βίκινγκς (8ος-11ος αι.), στη μεγαλύτερη έκθεση για τους «πελεκυφόρους βαρβάρους» τα τελευταία 30 χρόνια.

Από 6 Μαρτίου έως 22 Ιουνίου

Αναμφίβολα ο Μπιλ Βιόλα είναι ο πιο διάσημος θιασώτης της βιντεοτέχνης. Ως άλλος μάγος μετατρέπει τη γέννηση και τον θάνατο, την υπέρβαση και τον πόνο σε πρωτοποριακά έργα τέχνης. Και τώρα για πρώτη φορά παρουσιάζεται στο Γκραν Παλέ στο Παρίσι μια ευρεία γκάμα των έργων του (φωτογραφία) από το 1975 έως σήμερα, προσφέροντας στους επισκέπτες της έκθεσης ένα ταξίδι που συνδυάζει τις πνευματικές αναζητήσεις και τα μεταφυσικά θέματα με την τελευταία λέξη της πρωτοπορίας στις τεχνικές γύρω από το βίντεο – από χρήση πολλαπλών οθονών έως ειδικών χώρων προβολών που «παρασύρουν» τον θεατή στον κόσμο του καλλιτέχνη.

Από 5 Μαρτίου έως 28 Ιουλίου

Μουσείο Ερμιτάζ, Αγία Πετρούπολη

Ανατροπή. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κάποιος τις επιλογές της  πανευρωπαϊκής εικαστικής διοργάνωσης, που ώς τώρα λειτουργούσε ως φυτώριο καλλιτεχνών και επιμελητών, της Μανιφέστα (φωτογραφία); Στη δέκατη εμφάνισή της, η μπιενάλε φέτος θα έχει στο τιμόνι της μια εμβληματική προσωπικότητα, τον 71χρονο Κάσπερ Κόνινγκ και τη συνάδελφό του Εμιλι Τζόις Εβανς. Και αν οι δύο ώριμοι επιμελητές επέλεξαν ως θέμα «Από τότε που η Αγία Πετρούπολη ξανακέρδισε το όνομά της», πολλοί περιμένουν να δουν τι θα συμβεί όταν παρουσιαστούν οι δημιουργίες των καλεσμένων στο Μουσείο Ερμιτάζ δεδομένου ότι πολλοί πιθανόν θα επιλέξουν να σχολιάσουν την αντι-ομοφυλοφιλική νομοθεσία της Ρωσίας.

Από 28 Ιουνίου έως 31 Οκτωβρίου

Τέιτ Μόντερν, Λονδίνο

«Το να σχεδιάζεις με το ψαλίδι, να κόβεις κατευθείαν το χρώμα, μου θυμίζει το σμίλεμα που κάνει απευθείας ο γλύπτης» έλεγε ο Ανρί Ματίς για τα κολάζ του, τα έργα που έκανε στο τέλος της ζωής του, όταν πια άρρωστος δεν μπορούσε να σταθεί όρθιος μπροστά στο καβαλέτο του και ανακάλυψε τη χαρά του κολάζ. Εργα-πρωταγωνιστές στην Τζαζ, μια έκδοση με χειρόγραφο κείμενο και έργα του Ματίς, που υλοποίησε ο σπουδαίος Ελληνας Στρατής Ελευθεριάδης – Τεριάντ. Εκατόν είκοσι από τα έργα αυτά (εδώ το Σαλιγκάρι) θα βρεθούν για πρώτη φορά ξανά μαζί στην Τέιτ Μόντερν του Λονδίνου – μαζί με αντίτυπα της Τζαζ – σε μια έκθεση σταθμό που θα έχει άρωμα τσίρκου, παραμυθιών και ταξιδιωτικών αναμνήσεων.