Κυνήγι θησαυρού στη Νεμέα

«Ηταν δύο η ώρα το απόγευμα όταν φτάσαμε στα ερείπια του Ναού της Νεμέας. Τρεις κίονες είναι ακόμη όρθιοι, (…) οι υπόλοιποι θα λέγαμε έγειραν γλυκά και ξάπλωσαν στη γη (…) Το δάσος του Ηρακλή έχει εξαφανιστεί μαζί με το λιοντάρι του, (…) μια πεδιάδα με γύρω γύρω βουνά, (…) ελάχιστα χωριά και λίγα κοπάδια να βόσκουν (…) Κάναμε μια στάση στον Αϊ-Γιώργη (…) Ο αγωγιάτης επέμενε να μείνουμε εδώ, (…) θα βρίσκαμε ό,τι χρειαζόμασταν άχυρο, ψωμί κρασί…», έγραφε στις αναμνήσεις του από την Ανατολή ο Ανρί Κορνέιγ, ο οποίος από το 1831 μέχρι το 1833 ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη, στην Αίγυπτο και στην Ελλάδα.

Ενα χειμωνιάτικο απόγευμα, περίπου την ίδια ώρα, αλλά σχεδόν δύο αιώνες μετά την επίσκεψη του γάλλου περιηγητή, φτάσαμε στον Ναό του Νεμείου Διός. Προορισμός μας ήταν το οινοποιείο Domaine Helios της εταιρείας Σεμέλη Οινοποιητική, στον ξενώνα του οποίου επρόκειτο να περάσουμε το Σαββατοκύριακο, να δοκιμάσουμε εξαιρετικά κρασιά και να απολαύσουμε το μοναδικό τοπίο της Φλιασίας χώρας όπως λεγόταν στην αρχαιότητα το λεκανοπέδιο της Νεμέας.

Η πρόσβαση από την Αθήνα είναι εύκολη και η απόσταση μόλις 126 χλμ. Παίρνουμε την Εθνικό οδό προς Καλαμάτα και 4 χλμ. μετά τα διόδια Σπαθοβουνίου βγαίνουμε στην τέταρτη έξοδο προς Αρχαία Νεμέα και Κλεωνές. Ο δρόμος, φιδογυριστός, περνάει μέσα από αμπέλια που βάφουν κόκκινες τις πλαγιές λίγο πριν απογυμνωθούν από τα φύλλα τους.

Στο χωριό της Αρχαίας Νεμέας, που αρχικά είχε ονομαστεί Ηράκλειο προς τιμήν του Ηρακλή, στρίβουμε δεξιά στο μονοπάτι που οδηγεί στον Ναό του Νεμείου Διός, έναν από τους πιο ειδυλλιακούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Είναι η οδός Στέφανου Μίλερ που φέρει το όνομα του αμερικανού αρχαιολόγου, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ, ο οποίος από το 1974 αφοσιώθηκε στην ανασκαφή και την αναστήλωση του ναού.  

«Αξίζει να δει κανείς τον ναό του Νεμείου Διός, ακόμη και αν έχει καταρρεύσει η οροφή και λείπει το λατρευτικό άγαλμα», έγραφε ο Παυσανίας τον 2ο αιώνα μ.Χ. Πράγματι τους αιώνες που ακολούθησαν η καταστροφή συνεχίστηκε -κυρίως από ανθρώπινο χέρι -, αφού κατά την Παλαιοχριστιανική εποχή οι περισσότεροι από τους 36 δωρικούς κίονες του ναού αποσυναρμολογήθηκαν για να ανεγερθεί μια βασιλική σε μικρή απόσταση από αυτόν.

Εδώ και έναν χρόνο όμως που απομακρύνθηκαν τα ικριώματα της αναστήλωσης ο ναός του Διός – χαρακτηριστικό δείγμα του τέλους της Κλασικής εποχής και της αρχής της Ελληνιστικής, που συνδυάζει  τρεις αρχιτεκτονικούς ρυθμούς, τον δωρικό, τον ιωνικό και τον κορινθιακό – επιβάλλεται στο τοπίο με εννέα κίονες πλέον στη θέση τους.  

Είναι ωραία η Νεμέα αυτή την εποχή. Παραμένει ερατεινή (θελκτική) όπως αναφέρει ο Ομηρος στην «Ιλιάδα», παρά τους 28 αιώνες που κύλησαν από τότε. Αρκεί λοιπόν ακόμη και μια ημερήσια εκδρομή για να χαρείς ένα μουσείο με σπάνια εκθέματα, έναν ποιητικό αρχαιολογικό χώρο και ένα εντυπωσιακό αρχαίο στάδιο (40.000 θέσεων) – εδώ τελούνταν τα Νέμεια, ένας από τους τέσσερις πανελλήνιους αθλητικούς αγώνες της αρχαιότητας – μέσα στη γαλήνη των αμπελώνων. Αλλά και για να επισκεφτείς κάποια από τα 40 οινοποιεία της περιοχής και να δοκιμάσεις τα κρασιά τους, ακολουθώντας απλά τις ταμπέλες Δρόμοι του Κρασιού.

Η αμπελουργική ζώνη της Νεμέας, το μεγαλύτερο υψίπεδο της κορινθιακής ενδοχώρας, είναι περιτριγυρισμένη από ψηλά βουνά που καταλήγουν σε μικρούς λόφους και ομαλές πλαγιές, κατάφυτες με αμπέλια που έχουν εκτοπίσει την άγρια βλάστηση. Ανάμεσά τους, ψηλά κυπαρίσσια και συστάδες από ελιές δημιουργούν ένα πραγματικά γοητευτικό τοπίο. Σε όλους τους αμπελώνες – αρχίζουν από υψόμετρο 200 και φτάνουν περίπου στο 850 – καλλιεργείται η ίδια ποικιλιακή οικογένεια, το γνωστό Αγιωργίτικο, μία από τις τέσσερις τοπικές ποικιλίες πρεσβευτές της ελληνικής οινοπαραγωγής στο εξωτερικό.

Τα κρασιά της ευρύτερης περιοχής που μπαίνουν κάτω από την ίδια ομπρέλα με το όνομα Νεμέα παρουσιάζουν βεβαίως πολλές ποιοτικές αποχρώσεις, κάτι που είναι αποτέλεσμα τόσο των διαφορετικών οικοσυστημάτων τους – τερουάρ – και του μικροκλίματος που διαφέρει από πλαγιά σε πλαγιά όσο και των επιλογών των αμπελουργών αλλά και των οινοποιών που «χαρμανιάζουν» με τον δικό του τρόπο ο καθένας μούστο από διάφορα αμπέλια ώστε να αμβλυνθούν οι διαφορές. Υπάρχουν όμως και οινοποιεία που παράγουν κρασιά αποκλειστικά από δικούς τους αμπελώνες όπως οι οίνοι Νεμέα της Σεμέλης που εγγυώνται απόλυτα το περιεχόμενο της φιάλης τους.

Μετά τη στάση στην Αρχαία Νεμέα, συνεχίζουμε το ταξίδι μας για τη νέα Νεμέα. Εδώ βρισκόταν ήδη από τον 13ο αιώνα η κωμόπολη Αγιος Γεώργιος από τους αμπελώνες του οποίου παραγόταν ο «μέλας οίνος» γνωστός πλέον με το όνομα αγιωργίτικο κρασί, ένα πολύτιμο εμπόρευμα που ανέκαθεν εξαγόταν. Κάπου μάλιστα έχω διαβάσει ότι όταν στη Γαλλία η σοδειά ήταν φτωχή, οι γάλλοι οινοποιοί αγόραζαν αγιωργίτικο μούστο για να εμπλουτίσουν τα κρασιά τους. Καθόλου απίθανο, λοιπόν, να έχουμε πιει εκλεκτά γαλλικά κρασιά που στην πραγματικότητα ήταν εκλεκτή Νεμέα.

Διασχίζουμε την κωμόπολη, φθάνουμε στην εκκλησία της Υπαπαντής του Χριστού και στον δεύτερο δρόμο δεξιά ακολουθούμε τις ταμπέλες για Κούτσι και Domaine Helios. Σε δέκα λεπτά φτάνουμε στο κτήμα που δεσπόζει στην κορυφή ενός λοφίσκου πάνω από το Κούτσι. Παρεμπιπτόντως εδώ βρίσκεται το καλύτερο αμπελοτόπι στη ζώνη Ονομασίας Προελεύσεως.

Από τις βεράντες του αντικρίζουμε τις κορυφές της Ζήριας, την αρχαία ακρόπολη του Φλιούντα αλλά και ένα αμπελουργικό τοπίο σπάνιας ομορφιάς που συνθέτουν οι μικροί κλήροι, η υποδειγματική καλλιέργεια και το ανάγλυφο του εδάφους. Ο καιρός είναι μουντός και βαρύς, μέσα όμως μας περιμένει ο ζεστός χώρος της γευσιγνωσίας με τους άνετους καναπέδες γύρω από δύο μεγάλα κρεμαστά τζάκια.

Για καλωσόρισμα δοκιμάζουμε τη Nemea Grand Reserve 2004, ένα βελούδινο, προκλητικά ηδονικό κρασί με βαθυκόκκινο χρώμα με το οποίο θα συνοδεύσουμε λίγο αργότερα το χωριάτικο κοτόπουλο με τις χυλοπίτες που μας ετοίμασε η κυρία Κική, η μαγείρισσα του οινοποιείου από τη Νεμέα. Εγώ, πάλι, προτίμησα ως απεριτίφ ένα ποτήρι μοσχοφίλερο από το Κτήμα του Λεωνίδα Νασιάκου στη γειτονική Μαντινεία, ο οποίος είναι ο οινολόγος και διευθυντής της εταιρείας μετά τη συγχώνευση της ιστορικής οινοποιίας Νασιάκου με τη Σεμέλη.

Εκτός από τις άλλες διεθνείς βραβεύσεις, ο εμβληματικός οίνος Semeli Μαντινεία Νασιάκος 2012 – όπως και ο Ορεινός Ηλιος Λευκός 2012 – έχει βραβευτεί με χρυσό μετάλλιο στον Διεθνή Διαγωνισμό Οίνου Challenge International du Vin στη Γαλλία, ενώ πρόσφατα απέσπασε ακόμη μία λαμπρή διάκριση καθώς ξεχώρισε στην Αμερική ανάμεσα στα δέκα κορυφαία κρασιά του κόσμου, ήταν μάλιστα το μοναδικό ελληνικό κρασί στη λίστα των τοπ-10.

Η επιλογή έγινε από τους δημοσιογράφους οίνου που αρθρογραφούν στις μεγαλύτερες αμερικανικές εφημερίδες και οι οποίοι χαρακτήρισαν τη Semeli Μαντινεία Νασιάκος 2012 κρασί «εξαιρετικό», αποδίδοντάς του τρία στα τρία αστέρια. Οι κορυφαίοι διεθνείς οινοκριτικοί το περιγράφουν ως «λαμπερό και φρουτώδες κρασί, με αρώματα ώριμων φρούτων που αφήνουν στο στόμα τη γεύση του ήλιου», ενώ το σχόλιό τους καταλήγει με τη διαπίστωση ότι «κάθε γουλιά προκαλεί και ένα χαμόγελο».

Μόλις την περασμένη εβδομάδα, άλλωστε, ο «Γκάρντιαν» επαίνεσε τη Γιορτή της Σεμέλης (στην Αγγλία κυκλοφορεί με την ετικέτα Feast) – καλό κρασί που κοστίζει μόνο 5 ευρώ – και κατέτασσε το μοσχοφίλερο ανάμεσα στις έξι άγνωστες πλην όμως φίνες ευρωπαϊκές ποικιλίες που αξίζει να γνωρίσει κανείς.  

Αργά το απόγευμα κάναμε μια βόλτα στα σοκάκια του Ναυπλίου. Θέλαμε να επισκεφθούμε το αρχαιολογικό μουσείο που στεγάζεται στο επιβλητικό ενετικό λιθόκτιστο κτίριο – ένα από τα καλύτερα διατηρημένα από την εποχή της Ενετοκρατίας στην Ελλάδα – στη δυτική πλευρά της Πλατείας Συντάγματος, φθάσαμε όμως αργά. Το μουσείο είναι ανοιχτό Τρίτη έως Κυριακή: 08.30-15.00. Ανανεώσαμε λοιπόν το ραντεβού με τις εξαιρετικές συλλογές από τους προϊστορικούς χρόνους για μια επόμενη επίσκεψη.

Φεύγοντας από την πόλη περάσαμε από το Mediterraneo, ένα μπακάλικο – ντελικατέσεν που άνοιξε πρόσφατα στην οδό Σοφρώνη και με τις λιχουδιές του σε ταξιδεύει γευστικά σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Προμηθευτήκαμε τυριά και αλλαντικά για να συνοδεύσουμε το βράδυ το κρασί μας, καθισμένοι χαλαρά δίπλα στο τζάκι και πήραμε τον δρόμο της επιστροφής. Στη Νεμέα κάναμε άλλη μία στάση. Για κρέατα αυτή τη φορά από το παραδοσιακό κρεοπωλείο του Σαϊσανά στην οδό Δερβενακίων, που θα μας τα έψηναν την άλλη ημέρα το μεσημέρι στην κουζίνα του οινοποιείου.

Την Κυριακή αποχαιρετήσαμε τους οικοδεσπότες μας και επιστρέψαμε στην Αθήνα μέσω Κιάτου. Από τη Νεμέα πήραμε τον δρόμο που οδηγεί στη λίμνη Στυμφαλία όπου βρίσκεται ο νοτιότερος ορεινός υγροβιότοπος των Βαλκανίων με τα 160 είδη σπάνιων αποδημητικών πουλιών και το μοναδικό Μουσείο Περιβάλλοντος Στυμφαλίας του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου Πειραιώς, που λειτουργεί καθημερινά (10.00-17.00) εκτός Τρίτης.

Η ξενάγηση στους χώρους του οινοποιείου, που είναι ένα από τα πιο σύγχρονα της Ευρώπης ήταν εξίσου ενδιαφέρουσα με τις εξορμήσεις μας στη γύρω περιοχή. Μαζί με τους χώρους φιλοξενίας στους οποίους περιλαμβάνονται 8 μοντέρνοι και άνετοι ξενώνες που μπορούν να κοιμίσουν 2-5 άτομα ο καθένας (η βραδιά στοιχίζει 50 ευρώ και 70 ευρώ στη σουίτα), καλύπτει περίπου 4.200 τ.μ. Στο υπόγειο βρίσκονται οι τεράστιες δεξαμενές του οινοποιείου και οι εντυπωσιακές κάβες. Στο μισοσκόταδό τους σε δρύινα βαρέλια παλαιώνουν τα κρασιά, ενώ δίπλα αναπαύονται χιλιάδες φιάλες.

Το Domaine Helios λειτούργησε πρώτη φορά το 2003, οπότε και οινοποιήθηκαν σταφύλια από τις ποικιλίες Αγιωργίτικο, Μοσχοφίλερο, Ροδίτης καθώς και Cabernet Sauvignon. Ο εξοπλισμός του είναι υπερσύγχρονος, ενώ έχει δοθεί πολύ μεγάλη έμφαση στην ήπια μεταχείριση του σταφυλιού και του κρασιού που παράγεται.  

Το υπερσύγχρονο οινοποιείο έχει τη δυνατότητα να οινοποιήσει κατ’ έτος 800.000 τόνους ερυθρού σταφυλιού και 200.000 τόνους λευκού, ενώ η εμφιάλωση μπορεί να φτάσει τις 2.000.000 φιάλες. Είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας του ξενοδόχου και οινοπαραγωγού Γιώργου Κοκοτού – είχε ιδρύσει την εταιρεία Σεμέλη στη Σταμάτα Αττικής το 1979 – με τον Μιχάλη Σάλλα, τραπεζίτη γνωστό για το οινικό μεράκι του.

Σήμερα η Σεμέλη Οινοποιητική έχει περάσει αποκλειστικά στην οικογένεια Σάλλα, με τη Μυρτώ Σάλλα στο τιμόνι της. Είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οινοπαραγωγικές μονάδες της χώρας μας με κύριο στόχο την παραγωγή των ποιοτικότερων κρασιών στις καλύτερες τιμές.

ΤΟ ΚΕΛΑΡΙ ΤΗΣ ΣΕΜΕΛΗΣ

ΟΡΕΙΝΟΣ ΗΛΙΟΣ ΛΕΥΚΟΣ
Μοσχοφίλερο Μαντινείας και Ροδίτης. Πίνεται ως απεριτίφ, με ασιατικές συνταγές,  θαλασσινά και άσπρα κρέατα, στους 8°-10° C
ΟΡΕΙΝΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΡΥΘΡΟΣ
Αγιωργίτικο Νεμέας. Μπορεί να παλαιώσει για 3 έως 5 χρόνια. Πίνεται με ζυμαρικά, ψητά, σκληρά τυριά και αλλαντικά στους 14°-15° C  
ΟΡΕΙΝΟΣ ΗΛΙΟΣ ΡΟΖΕ
Αγιωργίτικο Νεμέας, ιδανικό για ψητά, μπαρμπούνια και ζυμαρικά καθώς και για όλα τα λαδερά φαγητά. Σερβίρεται
στους 10°-12° C
ΓΙΟΡΤΗ ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ
Μοσχοφίλερο Μαντινείας. Πίνεται ως απεριτίφ,  με φρούτα, ψάρια, θαλασσινά, λαδερά και ζυμαρικά  
στους 8°-10° C
ΓΙΟΡΤΗ ΑΓΙΩΡΓΙΤΙΚΟ
Πίνεται ακόμη και το καλοκαίρι με όλα τα κρεατικά, ζυμαρικά, πικάντικα αλλαντικά και τυριά. Σερβίρεται στους 14° C
PICCOLO MONDO ΛΕΥΚΟΣ
Ημίγλυκο από Μοσχοφίλερο. Πίνεται ως  απεριτίφ, με φρούτα, ελαφριά γλυκά και ξηρούς καρπούς,
στους 9°-10° C
PICCOLO MONDO ΕΡΥΘΡΟΣ
Ημίγλυκο από Αγιωργίτικο Νεμέας. Πίνεται  με γλυκά, αλμυρούς ξηρούς καρπούς και βουτυράτα τυριά, στους 10°-12° C
ΣΕΜΕΛΗ ΛΕΥΚΟΣ
Ροδίτης και  Μοσχοφίλερο. Πίνεται με κατσικίσια τυριά, θαλασσινά, μεζέδες και φαγητά με λευκές σάλτσες,
στους 10°-12° C
Semeli Νεμέα Reserve
ΠΟΠ ΝΕΜΕΑ.
Παλαιώνει για 5 έως 8 χρόνια. Πίνεται με κόκκινα κρέατα, ζυμαρικά,  σκληρά τυριά και αλλαντικά,  στους 16° C
Κτήμα Σεμέλη Chardonnay Προστατευόμενη Γεωγραφική Ενδειξη Βόρειες Πλαγιές Πεντελικού. Πίνεται με ψάρια και πουλερικά, στους 10°-12° C
CHATEAU SEMELI
Προστατευόμενη Γεωγραφική Ενδειξη Αττική από  Cabernet Sauvignon και Merlot, πίνεται
με κρέατα, κυνήγι,  ώριμα τυριά στους 16°-17° C
SEMELI GRANDE RESERVE NEMEA
ΠΟΠ Αγιωργίτικο Νεμέας. Πίνεται με ψητά σχάρας και σούβλας, σκληρά κίτρινα και κρεμώδη τυριά, στους 16° C
SEMELI ESPERA
Λ ευκός φυσικώς γλυκύς από Gewürztraminer. Πίνεται με φουά γκρα, φρούτα, ξηρούς καρπούς και γλυκά. Σερβίρεται στους 8° C
ΤΟ ΑΠΟΣΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΣΕΜΕΛΗΣ
Ροδίτης, αγιωργίτικο, μοσχοφίλερο. Συνοδεύει γλυκά με κάστανο, αχλάδια, σοκολάτα. Σερβίρεται
στους 9 – 10° C