Μοχάμεντ Τζαβάντ Ζαρίφ: Ο «σεβαστός εχθρός» του Χένρι Κίσινγκερ

Τον Σεπτέμβριο όταν ρώτησαν τον Μοχάμεντ Τζαβάντ Ζαρίφ εάν είναι αισιόδοξος για μια πιθανή πυρηνική συμφωνία με τη Δύση, ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών απάντησε: «Χρειάζονται δύο για να χορέψεις ταγκό». Το πρωί της περασμένης Κυριακής, ο Ζαρίφ μπόρεσε πλέον να είναι σίγουρος ότι η άλλη πλευρά δέχτηκε την πρόσκληση, καθώς περιχαρείς οι έξι δυτικοί ομόλογοί του ετοιμάστηκαν να φύγουν μαζί του από το ξενοδοχείο της Γενεύης όπου συνομιλούσαν και να μεταβούν στο παλάτι των εθνών για μια ιστορική φωτογραφία.

Πριν φύγει από το ξενοδοχείο ο Ζαρίφ δεν παρέλειψε να ενημερώσει τους λογαριασμούς του στο facebook και στο twitter. «Καταλήξαμε σε συμφωνία», έγραψε. Με αυτό το απλό μήνυμα, ο 53χρονος πολιτικός απέδειξε ότι η καλύτερη απόφαση του νέου προέδρου του Ιράν Χασάν Ροχανί ήταν να διορίσει εκείνον υπεύθυνο για την αναβίωση της διπλωματίας της Τεχεράνης, που είχε υποστεί σοβαρό πλήγμα επί προεδρίας Αχμαντινεζάντ. Τώρα, 100 ημέρες αφότου ανέλαβε τη θέση ο Ζαρίφ είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στη χώρα του, με οπαδούς τόσο της κυβέρνησης όσο και της αντιπολίτευσης να ενώνονται κάτω από τον θαυμασμό τους για τις διπλωματικές του ικανότητες.

Σύμφωνα με τον ιρανό υπουργό Εξωτερικών, η διπλωματική καριέρα του άρχισε κατά λάθος. Το 1977, δύο χρόνια πριν από την ισλαμική επανάσταση ο 16χρονος τότε Μοχάμεντ ταξίδευε στις ΗΠΑ με μαθητική βίζα. Οταν ανετράπη ο σάχης στην Τεχεράνη, ο Ζαρίφ αποφάσισε να ζητήσει δουλειά στην αποστολή του Ιράν στον ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη. Μιλώντας αγγλικά άπταιστα και παίρνοντας αργότερα μεταπτυχιακό από το πανεπιστήμιο του Ντένβερ, παρέμεινε στις ΗΠΑ για πολλά χρόνια ανεβαίνοντας την διπλωματική ιεραρχία. Πήρε μέρος σχεδόν σε όλες τις μυστικές διμερείς διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν αυτά τα χρόνια και έγινε πρεσβευτής στον ΟΗΕ.

Το 1987, όταν ο τότε πρόεδρος Αγιατολάχ Χαμενεΐ επισκέφθηκε τη Νέα Υόρκη για να μιλήσει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Ζαρίφ οργάνωσε το ταξίδι και κέρδισε την εμπιστοσύνη του, με αποτέλεσμα να του δώσει άδεια να διαπραγματευθεί τότε με τις ΗΠΑ. Στον ΟΗΕ ακόμα και οι εχθροί του Ιράν τον σέβονταν. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσινγκερ του χάρισε ένα αντίτυπο του βιβλίου του «Διπλωματία» με την αφιέρωση: «Στον Ζαρίφ, τον σεβαστό εχθρό μου».

Οπως γράφει στην αυτοβιογραφία του με τον τίτλο «Ο κ. πρέσβης», όλα αυτά τα χρόνια ο Ζαρίφ παρέμεινε πιστός στα ήθη της πατρίδας του. «Εζησα 30 χρόνια στις ΗΠΑ, αλλά πάντα διατήρησα τα ισλαμικά και ιρανικά έθιμα… Ακόμα και τώρα ο δυτικός τρόπος ζωής μού φαίνεται περίεργος», λέει. «Δεν μπορείς να πιεις αλκοόλ, δεν μπορείς να φας όλα τα κρέατα και δεν ανταλλάσσεις χειραψία με γυναίκες – ένας Ιρανός διπλωμάτης δεν μπορεί ποτέ να αισθανθεί άνετα στη Δύση».

Με περισσότερα από 700.000 likes στο facebook και 87.000 followers στο twitter, ο Ζαρίφ είναι ο πιο δημοφιλής διπλωμάτης του Ιράν. «Δρ Ζαρίφ, σ’ ευχαριστώ», του έγραψε κάποιος στο facebook την Κυριακή. Κι εκείνος, μετά την υποδοχή ήρωα που του επιφύλαξαν οι συμπατριώτες του, σχολίασε: «Η τέχνη του διπλωμάτη είναι να κρύβει την αναταραχή πίσω από το χαμόγελό του».