Στο μυαλό του Τζιμ Μόρισον

Eνα δερματόδετο σημειωματάριο του πρόωρα χαμένου τραγουδιστή των Doors από τις τελευταίες ημέρες του στο Παρίσι δημοπρατείται και αποκαλύπτει πτυχές της νεφελώδους εκείνη την περίοδο σκέψης του.

Ηθελε να εγκατασταθεί στο Παρίσι πολύ πριν το κάνει. Είχε βαρεθεί το Λος Αντζελες, είχε βαρεθεί το τεχνικό κοµµάτι των ηχογραφήσεων, ενώ η πρώτη του εντύπωση από την Πόλη του Φωτός το 1970 ήταν επίσης µιας πόλης συγγραφέων και διανοητών. Η σύντροφός του Πάµελα Κούρσον, που ενώπιον των υπόλοιπων Doors επέµενε ότι «ο άνθρωπος είναι ποιητής, δεν πρέπει να χάνει τον χρόνο του σε ένα ροκ συγκρότηµα», όχι µόνο ήταν ενθουσιασµένη µε την ιδέα, αλλά και είχε φύγει πρώτη, τον Φεβρουάριο του 1971, για να προετοιµάσει το έδαφος. «Δεν ξέρω ποιος είµαι, δεν ξέρω τι κάνω, δεν ξέρω καλά καλά τι θέλω, θέλω µόνο να φύγω µακριά», έλεγε στο µεταξύ ο ίδιος ο Τζιµ Μόρισον στον µάνατζερ της µπάντας Μπιλ Σίντονς και αποχαιρετώντας κάπως βιαστικά τα υπόλοιπα µέλη της τελικά προσγειώθηκε στο Παρίσι στις 11 Μαρτίου.

Εγκαταστάθηκε σε ένα ξενοδοχείο και μία εβδομάδα αργότερα σε ένα σπίτι στο 4ο Διαμέρισμα του Παρισιού που ανήκε στην Ελιζαμπέτ Λαβριέρ, μοντέλο, και παραχωρήθηκε πρόθυμα από την ιδιοκτήτριά του για όσο θα χρειαζόταν. Αφού εγκατέστησε ένα γραφείο κοντά στο παράθυρό του, ο Μόρισον, είτε μόνος είτε με τη σύντροφό του, άρχισε τους περιπάτους στην πόλη, στην οδό Ριβολί ή στην Πλατεία Σεν Μισέλ.

Χάζευε κτίρια ή φοιτητικές διαδηλώσεις. Πήγαινε σε γυρίσματα φίλων σκηνοθετών. Ενα βράδυ αναγνωρίστηκε από μια τοπική μπάντα και πέρασαν τη νύχτα τραγουδώντας μπλουζ. Είχε ξυρίσει το παχύ μούσι με το οποίο εμφανίζεται στο εξώφυλλο του «LA Woman», είχε χάσει λίγο βάρος, οι επισκέψεις του στα μπαρ και τα καφέ όμως, στο Deux Magots ή το Café de Flore, σπάνια ολοκληρώνονταν πριν καταναλώσει ακραίες ποσότητες οινοπνεύματος. Αρκετές ήταν και επεισοδιακές: αναποδογύριζε τραπέζια ή έπεφτε από μπαλκόνια, ευτυχώς πρώτου ορόφου. Σύντομα άρχισε να βήχει αίμα και η Κούρσον τον πήγε σηκωτό σε πάνω από έναν γιατρούς, πάνω από μία φορές. Επρεπε να κόψει το ποτό και το τσιγάρο.

Ταυτόχρονα, είτε έγραφε είτε επιχειρούσε να γράψει, πέφτοντας σε κατάθλιψη όταν δεν το κατάφερνε, σε σημειωματάρια που κουβαλούσε μαζί του και που αρκετά από αυτά έχουν ήδη δημοπρατηθεί στο παρελθόν ή σταχυολογηθεί σε ποιητικές συλλογές. Αποσπάσματα του τελευταίου, που δημοπρατείται στις 18 Δεκεμβρίου στο Λος Αντζελες από τον οίκο Profiles in Ηistory και αναμένεται να αγγίξει τα 220.000 ευρώ, έχουν ήδη χαρακτηριστεί «φιλοσοφικοί ρεμβασμοί» ή «παράθυρα σε μια βασανισμένη ψυχή» στην καλύτερη περίπτωση και «αρλούμπες» ή «μαστουρωμένα ορνιθοσκαλίσματα» στη χειρότερη.

Ας μιλήσουν καλύτερα, έστω και σε πρόχειρη μετάφραση, τα ίδια: «Κάποιες φορές νιώθω σαν να διεξάγεται ένας τεράστιος ανταρτοπόλεμος για το μυαλό του ανθρώπου (…) και το διακύβευμα είναι τεράστιο. Θα καταστρέψουμε τα καλύτερα μυστικά της ζωής ή θα συμβάλουμε στην απελευθέρωση ενός νέου είδους ανθρώπου;» αναγράφεται στην πρώτη σελίδα του σημειωματάριου. «Κλικ, κλικ, κλικ, κλικ, κλικ! Κλικ! Κλικ! Πρόσωπα ολισθαίνουν, ελαφρυντικές ολισθήσεις και υδάτινες αναλαμπές χειροκροτούνται από πιθήκους που ανακαλύπτουν τους εαυτούς τους μετά τον πόλεμο» σε μια άλλη. Αλλού γίνεται αναφορά στο σινεμά, που ο Μόρισον είχε για λίγο σπουδάσει: «Το σινεμά είναι καλύτερο όταν δεν είναι ζωγραφική, γλυπτική, θέατρο ή γλώσσα, αλλά μια ερωτική επιστήμη. Είναι απασχολημένο με τον εξορκισμό δαιμόνων και τη διαβεβαίωση του ανθρώπου για την πραγματικότητά του μέσα από τον πολλαπλασιασμό και την απεραντοσύνη. Οι ταινίες είναι συλλογές από νεκρές εικόνες που τους δίνεται τεχνητή γονιμοποίηση».

«Η τέχνη», γράφει ο Μόρισον στην τελευταία του καταχώριση, «είναι ένας συμβιβασμός, μια αχανής μέση περιοχή, επιχειρεί να επανασυνδέσει αντικείμενο και υποκείμενο με μια αγνή ματιά, αλλά μπορεί να αναστείλει τον διαχωρισμό του αντιληπτού και εκείνου που το αντιλαμβάνεται. Η ομορφιά είναι επομένως ένα απόλυτο, ριζωμένο στην ανιδιοτελή αντίληψη – αντικείμενα στερούμενα οποιουδήποτε σκοπού και νοήματος». Μια άλλη σημείωση λέει τα εξής: «Οραση της μήτρας. Εσωτερική όραση. Κυκλ-οπτικό (sic) μεσαίο μάτι».

Το εκατό σελίδων δερματόδετο σημειωματάριο ανήκει στον Γκράχαμ Νας, κιθαρίστα των Hollies στη δεκαετία του ’60 και κατόπιν μέλος των Crosby, Stills, Nash & Young. Του το έδωσε το 1984 ο Μπιλ Σίντονς. Εκείνος το είχε αποκτήσει τις ημέρες που ακολούθησαν τον θάνατο του 27χρονου Μόρισον στις 3 Ιουλίου 1971, όταν η Κούρσον τον βρήκε νεκρό στην μπανιέρα του με ένα μειδίαμα παγωμένο στο πρόσωπό του.

Οι γαλλικές Αρχές δεν είχαν θεωρήσει αναγκαίο να γίνει αυτοψία και έτσι τα σενάρια για τον θάνατό του, με επικρατέστερο αυτό της καρδιακής προσβολής λόγω υπερβολικής δόσης ηρωίνης συνδυασμένης με αλκοόλ και αγωγή για το άσθμα, είναι πολλά. Οπως και να έχει, ο Μόρισον θάφτηκε στο ξακουστό Περ Λασέζ του Παρισιού, σε μια κηδεία που δεν είχε και πολύ κόσμο. Στον τάφο του αναγράφηκε η φράση «Κατά τον δαίμονα εαυτού».