Κίτρινη κάρτα από τον ΟΟΣΑ για ακόμη τέσσερις χώρες

Τρία χρόνια διήρκεσε η έρευνα των ειδικών του Παγκόσμιου Φορολογικού Φόρουμ, υπό την αιγίδα του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και την Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ). Πέρασαν από κόσκινο περισσότερα από 100 κράτη και εδάφη. Και διαπίστωσαν πως τέσσερα από αυτά εξακολουθούν να μην εφαρμόζουν τους κανόνες του ΟΟΣΑ όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών για φορολογικούς σκοπούς. Είναι το Λουξεμβούργο, η Κύπρος, οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι και οι Σεϋχέλλες – οι οποίες μπορεί να βρεθούν το 2014, μαζί με 16 ακόμα χώρες, στη μαύρη λίστα του ΟΟΣΑ με τους «μη συνεργάσιμους φορολογικούς παραδείσους».  

Ηταν ο απολογισμός που περίμεναν όλα τα κράτη του κόσμου, τέσσερα χρόνια μετά την απόφαση του ΟΟΣΑ να καταργήσει τη μαύρη λίστα των μη συνεργάσιμων φορολογικών παραδείσων, σε αντάλλαγμα για τη δέσμευσή τους να συμμορφωθούν. Και δόθηκε στη δημοσιότητα από τους ειδικούς του Παγκόσμιου Φόρουμ για τη διαφάνεια και την ανταλλαγή πληροφοριών για φορολογικούς σκοπούς χθες, στη διάρκεια συνόδου που ολοκληρώνεται σήμερα στην Τζακάρτα της Ινδονησίας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, Λουξεμβούργο, Κύπρος, Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι και Σεϋχέλλες αρνούνται στην πράξη, παρά τις δεσμεύσεις τους και την προσαρμογή της νομοθεσίας τους, την ανταλλαγή πληροφοριών με τη Δικαιοσύνη ή τις Αρχές ξένων χωρών σε περιπτώσεις φορολογικών ερευνών. Ακόμα δύο χώρες κρίθηκαν μερικώς μόνο συνεπείς προς τα στάνταρ του ΟΟΣΑ – είναι η Αυστρία και η Τουρκία.

Πριν ακόμα από τη σύνοδο της Τζακάρτας, όμως, το Παγκόσμιο Φόρουμ είχε ήδη δείξει με το δάκτυλο 14 άλλες χώρες που δεν έχουν ακόμα προσαρμόσει τη νομοθεσία τους ώστε να είναι σε θέση να ανταλλάσσουν πληροφορίες – γεγονός ακόμα πιο προβληματικό στα μάτια του. Είναι η Ελβετία – η δημόσια δέσμευσή της για κατάργηση του τραπεζικού απορρήτου σε περιπτώσεις ερευνών στο εξωτερικό δεν έχει θεσπιστεί ακόμα σε νόμο – καθώς και ο Λίβανος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο Παναμάς, η Γουατεμάλα, το Μπρουνέι, η Μποτσουάνα, η Λιβερία, η Δομινικανή Δημοκρατία, το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, τα νησιά Μάρσαλ, Βανουάτου, Ναούρου και Νίουε.

Συνολικά 20 χώρες που θα μπορούσαν να βρεθούν, αν δεν αλλάξουν τακτική και δεν συνεργαστούν, στη μαύρη λίστα του ΟΟΣΑ το 2014. Και ανάμεσά τους δεν είναι μόνο «κράτη – κομφετί» του Ειρηνικού ή της Καραϊβικής, όπως παλαιότερα, αλλά και κάποια μεγάλα χρηματοκιβώτια του πλανήτη, όπως η Ελβετία και το Λουξεμβούργο, ιδρυτικό κράτος – μέλος της ΕΕ. Μια μικρή επανάσταση που δείχνει πόσο αποφασισμένα είναι τα κράτη να δώσουν μάχη εναντίον της φοροδιαφυγής. Διότι μια θέση στη μαύρη λίστα του ΟΟΣΑ σημαίνει και φορολογικές κυρώσεις, με κύριο χαρακτηριστικό τους βαρύτερους φόρους για όλες τις εισροές και εκροές κεφαλαίων.

Διαφάνεια και… οφσόρ
Πέραν της ανταλλαγής πληροφοριών, θα χρειαστούν και άλλα συμπληρωματικά μέτρα για να παταχθεί αποτελεσματικά η φοροδιαφυγή. Η υποχρέωση, για παράδειγμα, όλων των χωρών να διατηρούν αρχείο των εξωχώριων εταιρειών με καθαρή την ταυτότητα του πραγματικού δικαιούχου. Μια πληροφορία που δεν υφίσταται καν σήμερα