Οι περιπέτειες του μεσιέ Ολάντ

Στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας δεν υπήρξε ποτέ άλλος πρόεδρος με τόσο χαμηλό ποσοστό δημοτικότητας (21%) όσο αυτός και μάλιστα μόλις 18 μήνες αφότου ανέλαβε καθήκοντα. Στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας δεν υπήρξε ποτέ άλλος πρόεδρος που να δέχθηκε γιουχαΐσματα και σφυρίγματα, μαζί και ιαχές τύπου «Δίνε του!», στη διάρκεια των εορτασμών για την επέτειο της εκεχειρίας που σήμανε το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου – και μάλιστα δύο φορές μέσα στην ίδια ημέρα, την 11η Νοεμβρίου, το πρωί στα Ηλύσια Πεδία και αργότερα στο Ογιονάξ, μια μικρή πόλη με μεγάλη αντιστασιακή ιστορία. Κι εντούτοις, ο Φρανσουά Ολάντ παραμένει στωικός, ψύχραιμος, σχεδόν δίνει την εντύπωση ότι αδιαφορεί. Οπως έγραφε τις προάλλες στο περιοδικό «Νουβέλ Ομπζερβατέρ» ο Ολιβιέ Πικάρ, «είναι λες και η δυνατή βροχή που έπεφτε στο Παρίσι την ημέρα που ορκίστηκε τον “αδιαβροχοποίησε” για μια πενταετία». Πολιτικός αυτισμός, σιωπηλή αλαζονεία ή ευφυής στρατηγική;

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Την περασμένη Παρασκευή, η Standard & Poor’s υποβάθμισε για δεύτερη φορά μέσα σε δύο χρόνια την πιστοληπτική ικανότητα της Γαλλίας, κατεβάζοντάς την στο ΑΑ από ΑΑ+. Την Πέμπτη, η γαλλική στατιστική υπηρεσία ανακοίνωσε πως το ΑΕΠ της χώρας συρρικνώθηκε κατά 0,1% το τρίτο τρίμηνο του 2013, έχοντας καταγράψει ελαφριά ανάκαμψη 0,5% το προηγούμενο τρίμηνο. Η ανεργία βρίσκεται στο 11%, πρόκειται για ιστορικό υψηλό, αν και η ανεργία των νέων εμφανίζει σημάδια υποχώρησης. Η Γαλλία έχει πάντως γεμίσει από χρωματιστά σκουφιά και θυμωμένα ζώα – τον τελευταίο καιρό όλοι όσοι διαμαρτύρονται για κάτι νιώθουν την ανάγκη να υιοθετήσουν το όνομα κάποιου ζώου ή να εξοπλιστούν με ένα ενδυματολογικό αξεσουάρ προκειμένου να προσελκύσουν την προσοχή των μέσων ενημέρωσης.

Υπάρχουν οι «Κοκκινοσκούφηδες», μια ετερόκλητη συμμαχία πολιτικών, αγροτών, συνδικαλιστών, μισθωτών και επιχειρηματιών στη Βρετάνη που υιοθέτησε τους κόκκινους σκούφους ενός τοπικού κινήματος του 1675 εναντίον του βασιλιά της Γαλλίας με αφορμή ένα φορολογικό σχέδιο, προκειμένου να αντιταχθεί σε έναν «ecotaxe», έναν «οικολογικό φόρο» που επέβαλε η κυβέρνηση Ολάντ στα φορτηγά∙ ο φόρος τελεί επί του παρόντος σε «αναστολή» και αναθεωρείται αλλά οι «Κοκκινοσκούφηδες» συνεχίζουν να καταστρέφουν, μεταξύ άλλων, τα ραντάρ του οδικού δικτύου της Βρετάνης.

ΠΟΛΛΟΙ… ΣΚΟΥΦΟΙ. Υπάρχουν επίσης οι «Πράσινοι Σκούφοι» (μάχονται εναντίον της αύξησης του ΦΠΑ στα μέσα μαζικής μεταφοράς), οι «Μαύροι Σκούφοι» («εναντίον του φορολογικού εκβιασμού»), οι «Ροζ Σκούφοι» (προέρχονται από το κίνημα εναντίον του γάμου μεταξύ ομοφύλων που ψήφισε η κυβέρνηση Ολάντ), τα «Γαλόπουλα» (διαμαρτύρονται για τη μεταρρύθμιση του σχολικού προγράμματος που ίσχυσε από τον Ιανουάριο με την εφαρμογή σχολικής εβδομάδας 4 1/2 ημερών), οι «Νεοσσοί» (υπερασπίζονται τους απειλούμενους κατά την άποψή τους μικροεπιχειρηματίες) και ένας ολόκληρος κατάλογος ακόμα που καταλήγει στους «Θυσιασμένους», όχι αμνούς αλλά βιοτέχνες και εμπόρους που διαμαρτύρονται για μια προαναγγελθείσα αύξηση του ΦΠΑ από την 1η Ιανουαρίου. Κι έπειτα υπάρχουν οι ακροδεξιοί.

Ακροδεξιοί ήταν αυτοί που γιουχάισαν τον Φρανσουά Ολάντ το πρωί της 11ης Νοεμβρίου στα Ηλύσια Πεδία – και ας φορούσαν κάποιοι από αυτούς τα κόκκινα σκουφιά των διαμαρτυρόμενων στη Βρετάνη. Στο Ογιονάξ, αντίθετα, ο γάλλος Πρόεδρος αποδοκιμάστηκε «από μια συμμαχία εφήβων που ήθελαν απλώς να κάνουν θόρυβο, ακτιβιστών εναντίον του γάμου ομοφύλων και γάλλων οργισμένων με τους “υπερβολικούς φόρους που πληρώνουν”». Για «ένα γενικό κλίμα που πλησιάζει στον νευρικό κλονισμό», έκανε προ ημερών λόγο η γαλλική εφημερίδα «Λε Μοντ». Μέσα σε αυτό το κλίμα, το Εθνικό Μέτωπο ανεβαίνει – προ μηνός δημοσκόπηση το εμφάνισε να καταλαμβάνει για πρώτη φορά την πρώτη θέση όσον αφορά στην πρόθεση ψήφου στις ευρωεκλογές. Και η μαύρη υπουργός Δικαιοσύνης του Φρανσουά Ολάντ, η Κριστιάν Τομπιρά, η πρωτεργάτρια του γάμου μεταξύ ομοφύλων κι ένα από τα πιο δυνατά χαρτιά της κυβέρνησής του, δέχεται ολοένα και πιο ακραίες ρατσιστικές επιθέσεις.

ΔΕΝ ΥΠΟΧΩΡΕΙ. «Η Δημοκρατία δεν πρέπει ποτέ να υποχωρεί απέναντι στις πιέσεις, από όπου και αν προέρχονται», διακήρυξε ο γάλλος Πρόεδρος από το Ογιονάξ ακριβώς 95 χρόνια έπειτα από τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. «Η Δημοκρατία δεν πρέπει να αφήνει τίποτα να περάσει απέναντι στα μίση, στην αδιαλλαξία, στους εξτρεμισμούς, στον ρατσισμό. Η κοινωνία δεν είναι ισχυρή παρά μόνο όταν είναι ενωμένη», πρόσθεσε απευθύνοντας έκκληση για «εθνική ενότητα». Υπάρχουν αυτοί που πιστεύουν ότι ο Φρανσουά Ολάντ πληρώνει τα σπασμένα 40 ετών υπερβολικής δημοσιονομικής χαλαρότητας, υπάρχουν και άλλοι που τον ψέγουν διότι προσπαθεί να αντιμετωπίσει τα ελλείμματα κυρίως με αυξήσεις φόρων και όχι τόσο με περικοπές δαπανών. Υπάρχουν αυτοί που πιστεύουν ότι «είναι πολύ χρήσιμος, τελικά, αυτός ο ήρεμος και νορμάλ Ολάντ, τον οποίο μπορούμε να κατηγορούμε ως υπεύθυνο για όλα τα κακά της χώρας», και άλλοι που ψέγουν τον γάλλο Πρόεδρο για σοβαρά επικοινωνιακά λάθη – η αλήθεια είναι πως η μέρα που θέλησε να λύσει ως άλλος Σολομώντας το θέμα που είχε δημιουργηθεί με την απέλαση της 15χρονης Ρομ Λεονάρντα, προσκαλώντας την να επιστρέψει από το Κόσοβο μόνη και χωρίς την οικογένειά της, δεν ήταν η λαμπρότερή του.

Υπάρχουν εκείνοι – η μεγάλη πλειοψηφία του γαλλικού λαού στην πραγματικότητα – που ζητούν κυβερνητικό ανασχηματισμό εδώ και τώρα και άλλοι όπως ο βετεράνος Σοσιαλιστής Ζαν-Κριστόφ Καμπαντελίς που πιστεύει πως κάτι τέτοιο «θα άρεσε στον Τύπο οκτώ ημέρες και στους Γάλλους δυο ώρες». Υπάρχουν εκείνοι που θεωρούν τη στωικότητα του Ολάντ το μεγαλύτερο ατού του και άλλοι που μιλούν για μια ακόμα επιβεβαίωση της ανεπάρκειάς του. Στα πρόθυρα ενός γενικού «νευρικού κλονισμού», πάντως, το μόνο που δεν χρειάζεται η Γαλλία είναι περισσότερες υστερίες.

«Συνωμοσία»
Ψήφο εμπιστοσύνης στην οικονομική πολιτική του Ολάντ έδωσε ο Πολ Κρούγκμαν, εντάσσοντας μάλιστα την πιστοληπτική υποβάθμιση της Γαλλίας σε μια «συνωμοσία» από κέντρα που «προωθούν μια ιδεολογική ατζέντα» – διάλυση του κοινωνικού κράτους, απορρύθμιση της αγοράς προϊόντων των υπηρεσιών και της εργασίας.