Εργα που γλίτωσαν από 3.500 βόμβες

Την ώρα που τα συμμαχικά αεροπλάνα έριχναν πάνω από τη Δρέσδη περισσότερες από 3.500 βόμβες ο Φριτς Ζάλο Γκλάζερ εκμεταλλεύθηκε την αναστάτωση και κατάφερε να διαφύγει μπαίνοντας σε ένα τρένο με κατεύθυνση το Τερεζεϊνστάτ.

Ενα κομμάτι του εαυτού του χαιρόταν που είχε καταφέρει να σωθεί, καθώς ήταν από τους τελευταίους Εβραίους που επρόκειτο να απελαθούν από τη Δρέσδη μέσα στις επόμενες τρεις ημέρες. Ενα άλλο όμως θρηνούσε, καθώς υπέθεσε ότι η φωτιά που σάρωσε το κέντρο της πόλης κατέστρεψε τη συλλογή του με έργα μοντέρνας τέχνης τα οποία, με περισσή προσοχή και ενδιαφέρον, είχε αγοράσει από τα ατελιέ των πιο διαπρεπών καλλιτεχνών της Δρέσδης.

Την εβδομάδα που πέρασε όμως διαψεύστηκε η πίστη επτά και πλέον δεκαετιών της οικογένειας Γκλάζερ, που θεωρούσε τα έργα χαμένα, καθώς διαπίστωσαν ότι ορισμένα τουλάχιστον εξ αυτών δεν είχαν καταστραφεί από τον βομβαρδισμό της Δρέσδης, το 1945, αλλά βρίσκονταν σε άριστη κατάσταση σε ένα διαμέρισμα στο Μόναχο.

Στην ιστοσελίδα που η γερμανική κυβέρνηση – ύστερα από διεθνείς πιέσεις – αναγκάστηκε να ανεβάσει ορισμένα από τα 1.406 έργα που βρέθηκαν στο διαμέρισμα του Κορνήλιου Γκούρλιτ – κληρονομιά από τον πατέρα του, ο οποίος ήταν συνεργάτης των Ναζί – η οικογένεια Γκλάζερ εντόπισε 13 έργα που ανήκαν στη συλλογή της, δημιουργίες κυρίως καλλιτεχνών που ανήκαν στο κίνημα της Νέας Αντικειμενικότητας, το οποίο ερχόταν σε αντίθεση με τον ρομαντισμό και τον εξπρεσιονισμό.

Από την οικογένεια Γκλάζερ βρίσκεται εν ζωή η νύφη του συλλέκτη και, όπως δήλωσε η δικηγόρος της, είναι «ενθουσιασμένη, χαρούμενη και λίγο επιφυλακτική» σχετικά με τις αποκαλύψεις.

Γεννημένος το 1876 στο Τσιτάου, ο Γκλάζερ εργαζόταν ως δικηγόρος έως ότου κατετάγη εθελοντικά στον Στρατό για να λάβει μέρος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τη δεκαετία του 1920 πήρε αποστάσεις από την ιουδαϊκή θρησκεία και ζούσε ως μποέμ, διοργανώνοντας στο σπίτι του καλλιτεχνικές και μουσικές βραδιές που άφησαν εποχή, ενώ σύχναζε στα ατελιέ των εικαστικών δημιουργών αγοράζοντας έργα με αντάλλαγμα καλάθια με φαγητό.

Οταν οι Ναζί πήραν την εξουσία, το 1933, ο Γκλάζερ έχασε το δικαίωμα εξάσκησης του επαγγέλματός του και τα προνόμια ως βετεράνος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ θεωρήθηκε και κομμουνιστής. Μην μπορώντας να εργαστεί, αναγκάστηκε να πωλήσει τη συλλογή του και να καταστρέψει το αρχείο του, από τον φόβο μελλοντικής δίωξης.

Ωστόσο η διεκδίκηση των έργων δεν θα είναι εύκολη υπόθεση καθώς οι νόμοι γύρω από την επιστροφή έργων κλεμμένων από τους Ναζί είναι περίπλοκοι, αλλά η δικηγόρος της οικογένειας είναι πεπεισμένη ότι θα τα καταφέρει και θεωρεί ως βασικό εμπόδιο μια πιθανή προσπάθεια παρακώλυσης της επιστροφής των έργων από τον τωρινό τους κάτοχο, τον Κορνήλιο Γκούρλιτ, αν και ελπίζει ότι ο ηλικιωμένος άνδρας – ο οποίος είναι το πρόσωπο των ημερών και οι δημοσιογράφοι κατάφεραν να εντοπίσουν στον δρόμο προς το σουπερμάρκετ της γειτονιάς του, αλλά και την ώρα που επιβιβαζόταν σε ένα ταξί για να επισκεφθεί τον γιατρό του – δεν θα προβεί σε μια τέτοια κίνηση.