e-mail

…το Μνημόνιό μου μέσα

Γεια σου Φοίβη μου

Το είδα μια, δυο, πέντε, δέκα και πριν το συνηθίσω (όλο και πιο συχνά θυμόμαστε τελευταία τη ρήση του Χατζιδάκι για το τέρας) θέλω να τα πω, να ξεσπάσω. Ολοι ζούμε με το Μνημόνιο στον κρόταφο, δεν λέω, αλλά βρε Φοίβη μου, πρέπει αυτό το άτιμο να ξεβάψει μέχρις εσωρούχου; Για να καταλάβεις τι εννοώ, είμαι φιλόλογος σε λύκειο και μιλώντας για θέατρο στους μαθητές μου συχνά τους διάβαζα κριτικές ώστε να αντιληφθούν τις πολλές προσεγγίσεις μιας παράστασης – μήπως και ξεκολλήσουν τα 17ρικα έστω και προσωρινά από τον υπολογιστή. Τους τελευταίους μήνες όμως τι να τους διαβάσω; Δεν λέω όλες, αλλά τουλάχιστον οι μισές κριτικές μιας παράστασης κρύβουν πίσω από τις γραμμές τη σχέση κριτικού και κρινόμενου με το Μνημόνιο. Μνημονιακοί ή αντιμνημονιακοί και οι δύο; Υμνος για το ύφος και το ήθος του καλλιτέχνη. Μνημονιακός ο μεν αντιμνημονιακός ο δε; Μετά τις πρώτες φράσεις που γράφονται έτσι, για άλλοθι, ποιος είδε τον… Κατρούγκαλο και δεν τον εφοβήθηκε. Εννοώ, είναι σαν να αξιολογεί ο Αδωνις τον Κατρούγκαλο και τούμπαλιν. Πάνω από είκοσι χρόνια εκπαιδευτικός και ακόμη δεν μπορώ να «εξορύξω» με σιγουριά τα κίνητρα των εφήβων που είναι η ηλικία των μαθητών μου. Αυτοί οι κριτικοί – που νομίζουν ότι το θέατρο στην Ελλάδα θα υπάρχει μόνο αν περάσει από την υψηλή τους έγκριση – που ξέρουν τα κίνητρα του καλλιτέχνη που πολλές φορές δεν τα ξέρει ούτε καν ο ίδιος;

Σε ευχαριστώ για την φιλοξενία,

Βάνα Νικολοπούλου,
Αλιμος

Γεια σου και σε σένα Βάνα μου

Ετσι που τα κάνανε (ή τα κάναμε) η πόλωση είναι μεγάλη και μοιραία επηρεάζει και τη λογική και το συναίσθημα και την κρίση (μη σου πω και την έμμηνο ρύση ημών των γυναικών). Αν θες τη συμβουλή μου, μίλα στους μαθητές σου με ειλικρίνεια και μάλιστα στη γλώσσα τους. «Πόλωση ίσον πώρωση μάγκες». Ακου που σου λέω, θα το εκτιμήσουν. Και μια που ανέφερες τον κ. Κατρούγκαλο… Αναρωτιέμαι αν θα έδινες στα λεγόμενά του τόση εντύπωση αν τον έλεγαν, για παράδειγμα, Παπαδόπουλο; Θεωρώ πως όχι! Γιατί νομίζω ότι ο ήχος των ονομάτων διαμορφώνουν τις εντυπώσεις ενίοτε πιο καθοριστικά από τους φέροντες τα ονόματα. Αδικο μεν, νομοτελειακό δε. Και τελικά, ανθρώπινο…

Βλάχα πάει
για τη στάνη για ν’ αρμέξει μάνι μάνι

Φοίβη γεια σου

Χαίρονται οι κτηνοτρόφοι μας που οι τροϊκανοί έδειξαν έλεος (για την ώρα) και θα μείνουν απείραχτα τα στέγαστρα των τετράποδων, αλλά περισσότερο ακόμα χοροπηδούν και χαίρονται τα αιγοπρόβατα που θα στεγαστούν και τούτο τον χειμώνα και δεν τα φάει ο βοριάς και τ’ αγιάζι… Θα ήθελα όμως να μιλήσω διά στόματος του θυμόσοφου λαού μας.

Κάποτε, λέει, ο χότζας διαμαρτυρήθηκε για τη στενότητα της οικίας του. Το άκουσε ο αγάς, θύμωσε και διέταξε να του προσθέσουν στην οικία και όλα τα ζωντανά του. Αφού πέρασε καιρός έδωσε εντολή κάθε μέρα να αφαιρούν και ένα είδος ζώων. Οταν το σπίτι βρέθηκε ελεύθερο στην προτέρα κατάσταση, λέει στη γυναίκα του «βρε γυναίκα, είχαμε τέτοιο σπίτι και δεν το ξέραμε;».

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας πάλι, όταν ο αγάς έβαζε έναν καινούργιο φόρο, έστελνε τον υποτακτικό του να κατασκοπεύσει πώς αντιδρούσαν οι ραγιάδες. Ο υποτακτικός διηγιόνταν στον αφέντη του ότι οι Ρωμιοί τον βρίζουν και δεν αντέχουν να πληρώσουν. Κι αυτός τού έλεγε «δεν πειράζει»… Η ιστορία αυτή επαναλαμβανόταν. Μέχρι που ο υποτακτικός γύρισε καταχαρούμενος και  διηγήθηκε ότι ο λαός συνήθισε τους φόρους και δεν διαμαρτύρεται καθόλου. Και τότε ο έξυπνος αγάς έδωσε εντολή να αλαφρύνουν τους φόρους.

«Το βόδι», λέει ο λαός, «αν ήξερε τη δύναμή του, δεν θα άφηνε να το ζέψουν» για να συμπληρώσει ο ποιητής «αν ξυπνήσει ο ραγιάς, στάχτη και μπούρμπερη θα γίνει όλος ο ντουνιάς».

Ενα λατινικό ρητό λέει «Se la merda aveva un valore, i poveri nacevano senza culo», («Εάν τα κόπρανα είχαν κάποια αξία, οι φτωχοί θα γεννιόντουσαν χωρίς έντερο»).

Μαυραειδόπουλος Δημήτρης,
Αθήνα

Αγαπητέ Δημήτρη

Είναι η δεύτερη επιστολή που λαμβάνω από χθες με αναφορές σε χότζες και αγάδες. Τι ωραία που θα ήταν να ζούσαμε τις παλιές καλές (θεατρικές) εποχές. Τότε που ο Λαζόπουλος συνέπραττε με τον Φασουλή και το Ελεύθερο Θέατρο, να το έκαναν όλο αυτό μια επιθεώρηση να έσπαγαν τα ταμεία, να είχαμε να γελάμε για καμιά δεκαριά χρόνια. Ενα σού λέω μόνο, για να πάρεις ιδέα. Κλείσε τα μάτια και τραγούδα ηρωικά τους στίχους από το «Μπήκαν τα γίδια στο μαντρί» με τη μουσική τού «Μπήκαν στην πόλη οι εχθροί».