«Καλή συμφωνία μόνο για το Ιράν»

Μέχρι πριν από λίγο καιρό, το Ιράν βρισκόταν σε σταθερή τροχιά σύγκρουσης με τη Δύση· και συχνά πυκνά κάποια ξένη εφημερίδα μιλούσε για επικείμενη επίθεση στις πυρηνικές του εγκαταστάσεις, είτε μονομερώς από το Ισραήλ ή από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Από καιρό σε καιρό ξεκινούσε ένας νέος γύρος διαπραγματεύσεων που σύντομα ναυαγούσε υπό το βάρος της αδιαλλαξίας της Τεχεράνης και της καθολικής δυσπιστίας της Δύσης. Μέχρι τον περασμένο Ιούνιο, που εξελέγη στην Προεδρία του Ιράν ο μετριοπαθής ιερωμένος Χασάν Ροχανί.

Λιγότερο από έξι μήνες και μια συντονισμένη «εκστρατεία γοητείας» αργότερα, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών διέκοψε χθες το πρωί εκτάκτως την περιοδεία του στη Μέση Ανατολή προκειμένου να μεταβεί στη Γενεύη, όπου είχε ξεκινήσει από την προηγουμένη ο δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων με βάση το «εντελώς ρεαλιστικό, ισορροπημένο και λογικό σχέδιο» που είχαν καταθέσει κατά δήλωσή τους οι ιρανοί διαπραγματευτές μέσα Οκτωβρίου. Τον είχε καλέσει εσπευσμένα η Κάθριν Αστον, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας και συντονίστρια των συνομιλιών ανάμεσα στο Ιράν και τις «έξι δυνάμεις» – τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και τη Γερμανία. Τον Κέρι ακολούθησαν στη Γενεύη οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Γερμανίας. Οι πληροφορίες ήθελαν το Ιράν και τους 6 να βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια επί της αρχής συμφωνία, ένα πρώτο αλλά ιστορικό βήμα προς την επίλυση της διένεξης γύρω από τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης. Μόνο σε μία πόλη του κόσμου το κλίμα παρέμενε ίδιο και απαράλλακτο με εκείνο που επικρατούσε επί Μαχμούτ Αχμαντινετζάντ: στην Ιερουσαλήμ.

«Καταλαβαίνω ότι οι Ιρανοί περιφέρονται ιδιαιτέρως ικανοποιημένοι στη Γενεύη, όπως άλλωστε θα έπρεπε, διότι πήραν τα πάντα και δεν πλήρωσαν τίποτα», έλεγε ο ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου στο πέρας της τρίτης συνάντησης που είχε με τον Τζον Κέρι μέσα σε 48 ώρες λίγο πριν αναχωρήσει ο τελευταίος για Γενεύη. «Ηθελαν ανακούφιση από τις κυρώσεις έπειτα από χρόνια σκληρών κυρώσεων, την πήραν. Δεν πλήρωσαν τίποτα διότι δεν περιορίζουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις δυνατότητες πυρηνικού εμπλουτισμού τους. Το Ιράν πήρε λοιπόν τη συμφωνία του αιώνα και η διεθνής κοινότητα πήρε μια κακή συμφωνία», προσέθεσε ενώ ακόμα κυκλοφορούσε, και μάλιστα υπό αίρεση, μόνο το περίγραμμα μιας επί της αρχής συμφωνίας – μερική αναστολή, και υπόσχεση για μη επέκταση, του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, «περιορισμένη, στοχευμένη και αναστρέψιμη» ελάφρυνση των κυρώσεων από τις μεγάλες δυνάμεις. Βέβαιο, εντούτοις, πως ο Ροχανί είναι «λύκος μεταμφιεσμένος σε αμνό», και πως το Ιράν σύντομα θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, το Ισραήλ δεν δέχεται ως λύση παρά μόνο τον οριστικό τερματισμό του πυρηνικού του προγράμματος.

«Δεν υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ ως προς τον στόχο να μην επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Ολα τα ενδεχόμενα παραμένουν στο τραπέζι για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος», διαβεβαίωσε λίγο αργότερα ο Λευκός Οίκος. «Υπάρχουν ακόμα διαφορές που πρέπει να γεφυρωθούν, δεν υπάρχει ακόμα συμφωνία», διεμήνυσε με τη σειρά του από τη Γενεύη ο Τζον Κέρι. Μέρες τώρα, οι αναλυτές προειδοποιούσαν για τις δυσκολίες που θα έχουν να «πουλήσουν» την οποιαδήποτε συμφωνία στους σκληροπυρηνικούς των χωρών τους ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Χασάν Ροχανί. Με την οργισμένη του αντίδραση, ο Νετανιάχου μοιάζει να έκανε χθες ακόμα πιο δύσκολη τη δουλειά του αμερικανού και λίγο πιο εύκολη τη δουλειά του ιρανού Προέδρου.