Quo vadis, Europa;*

Μια νυχτερινή φωτογραφία της Ευρώπης από ψηλά, μέσω δορυφόρου. Είναι η εικόνα που επέλεξε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την αφίσα της ενημερωτικής του καμπάνιας ενόψει των ευρωεκλογών του Μαΐου. Ισως για να περάσει το μήνυμα ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να λάμπει ακόμα και μέσα στο σκοτάδι, τουλάχιστον πολύ περισσότερο από άλλες περιοχές του πλανήτη. «Δράσε, αντίδρασε, επηρέασε» είναι το σύνθημα-κάλεσμα που συνοδεύει την καμπάνια, σε μια περίοδο κρίσιμη για την Ευρώπη, με την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντί της σε ιστορικά χαμηλά. Σε αυτό το πλαίσιο, το ελληνικό γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνδιοργανώνει τη Δευτέρα στο Μέγαρο Μουσικής μαζί με τα αντίστοιχα γραφεία σε Κύπρο, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Ιρλανδία διεθνές συνέδριο με θέμα «Ο Νότος για την ανάπτυξη».

Βασικός ομιλητής θα είναι ο Σοσιαλιστής πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, Μάρτιν Σουλτς. Εκ μέρους της κυβέρνησης θα μιλήσει ο υπουργός Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης. Μέλη του Ευρωκοινοβουλίου και δημοσιογράφοι από τις έξι συμμετέχουσες χώρες θα συζητήσουν ένα φλέγον ζήτημα – την προώθηση της ανάπτυξης στην ΕΕ, ειδικότερα στις χώρες που πλήττονται άμεσα από την οικονομική κρίση. Πώς μπορούμε να ξεπεράσουμε την κρίση; Πώς μπορούν οι πολιτικές της ΕΕ να τροφοδοτήσουν την ανάπτυξη; Πώς μπορεί να δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερες θέσεις απασχόλησης; Είναι οι τρεις βασικοί άξονες του συνεδρίου. Το οποίο, από μια ειρωνεία της τύχης, θα διεξαχθεί περίπου την ίδια ώρα που ο υπουργός Οικονομικών, Γιάννης Στουρνάρας, θα δέχεται στο γραφείο του την πάντα προσηλωμένη στη λιτότητα τρόικα…

Πρόκειται για σύμπτωση, αλλά έχει και αυτή τον συμβολισμό της. Το Ευρωκοινοβούλιο είναι κατά πολλούς ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει η ΕΕ – και το μοναδικό άμεσα εκλεγμένο θεσμικό της όργανο. Είναι η φωνή των ευρωπαίων πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ, μια φωνή που οι περισσότεροι πολίτες παραπονούνται πως δεν ακούγεται, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα πως γνωρίζουν ελάχιστα σχετικά με τις δραστηριότητες του Ευρωκοινοβουλίου. Πόσοι, π.χ., γνωρίζουν ότι χάρη στο Ευρωκοινοβούλιο ένας νέος νόμος καθιστά από τον Ιούνιο τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης υπόλογους για αξιολογήσεις που αποδεικνύονται αβάσιμες και επιζήμιες προς τα συμφέροντα των αξιολογηθέντων; Οτι χάρη στο Ευρωκοινοβούλιο οι ευρωπαϊκές τράπεζες υποχρεούνται να εγγυώνται όλες τις καταθέσεις έως 100.000 ευρώ; Οτι χάρη στο Ευρωκοινοβούλιο το κόστος της περιαγωγής της κινητής τηλεφωνίας περιορίζεται πανευρωπαϊκά από τον ερχόμενο Ιούλιο στα 19 λεπτά ανά λεπτό; Οτι το Ευρωκοινοβούλιο ήταν το πρώτο που άρχισε να πιέζει, πριν από δύο χρόνια, για μέτρα κατά της μεγαλύτερης μάστιγας της Ευρώπης σήμερα, της ανεργίας των νέων;

Οι ευρωεκλογές της 22ας-25ης Μαΐου είναι οι πρώτες έπειτα από την υιοθέτηση της Συνθήκης της Λισαβώνας, που εκχωρεί αυξημένες αρμοδιότητες στο Ευρωκοινοβούλιο περιορίζοντας τον αυστηρό διαχωρισμό των εξουσιών ανάμεσα στα τρία βασικά θεσμικά όργανα της ΕΕ – την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Για πρώτη φορά, το Ευρωκοινοβούλιο θα έχει τον τελευταίο λόγο όσον αφορά την εκλογή του επόμενου προέδρου της Κομισιόν, λίγο μετά τις ευρωεκλογές. Πολλοί βέβαια εκτιμούν ότι στην πραγματικότητα η επιλογή του επόμενου προέδρου της Κομισιόν θα είναι για μία ακόμα φορά αποτέλεσμα περίπλοκων όσο και ομιχλωδών παρασκηνιακών πολιτικών και κρατικών συμβιβασμών. Η Ευρώπη παραμένει κατώτερη των προσδοκιών των πολιτών της. Αλλά το Ευρωκοινοβούλιο παραμένει το ισχυρότερο όπλο των πολιτών προκειμένου να αλλάξουν ό,τι πρέπει να αλλάξει. Και εντούτοις, εν μέσω κρίσης, αντιμετωπίζει ορατό κίνδυνο να γεμίσει τέλη Μαΐου με εχθρούς του ευρωπαϊκού οράματος, συνέπεια μιας κακώς εννοούμενης «ψήφου διαμαρτυρίας». Λένε πως έχουμε επτά μήνες για να σώσουμε την Ευρώπη. Ακούγεται μελοδραματικό, αλλά ίσως να μην απέχει πολύ από την αλήθεια.