Σκηνές που μου άλλαξαν τη ζωή #4

Αλλες έξι ταινίες κατατίθενται στην προσωπική μου δεξαμενή της αισθηματικής αγωγής. Το ταξίδι συνεχίζεται…

28. Trainspotting του Danny Boyle, 1996. Το έπος της χημικής γενιάς εξέφρασε εκτός του μοναχικού πλήθους της βιομηχανικής Αγγλίας που έφαγε χάπια και χτυπήθηκε με το πρώιμο τέκνο, και την στρατιά των ξένων (και βέβαια Ελλήνων) που εξέδραμαν για χρόνια εδώ για σπουδές στα 90s, φλέρταραν με τα ναρκωτικά, άκουσαν ηλεκτρονική μουσική στο Ministry και αλλού, φάγαν φαλαφέλ στον Τούρκο και πάντα όλα αυτά στον απόηχο της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου και στην σέντρα της εξατομίκευσης. Παιδί κι εγώ, εδώ να τρώω με παρέες προκαταβολές φοιτητικών διδάκτρων, όταν είδα την ταινία- βρήκα κάπου μέσα της και τον εαυτό μου -αλλά κρατώ μια σκηνή: Αυτήν όπου η εικόνα του overdose τέμνεται με τον απόλυτο (κόντρα) ύμνο του Lou Reed. Μια εικόνα όπου η χημική γενιά συναντήθηκε για δύο λεπτά με ένα ηρωικό όνομα της ροκ μυθολογίας. Μια σκηνή όπου πολλές γενιές μαζί αντάμωσαν μέσα στο ασθενοφόρο του μετακαπιταλισμού των 90s με μια ζώνη στο μπράτσο.

29. Θωρηκτο Ποτεμκιν, του Σεργκέι Αϊζενσταιν, 1925. Με βαθιά συγκίνηση η στήλη υπομνηματίζει σήμερα μια κορυφαία σκηνή του παγκόσμιου σινεμά. Στο 10:12, το κυνηγημένο πλήθος δεν είναι πια στο κέντρο του φακού – λειτουργεί στον καμβά της Ιστορίας – και το καρότσι με το μωρό στις σκάλες Ρισελιέ, περνάει στο πάνθεον του κινηματογραφικού σύμπαντος. Το πρωτοποριακό νευρώδες μοντάζ του σκηνοθέτη, ο τρόπος που φωτίζει το εξεγερμένο πλήθος ανάγκασε ακόμα και τον Γιόζεφ Γκαίμπελς να πει πως «το υπέροχο φιλμ δεν έχει όμοιό του (…) κι εάν κάποιος δεν έχει στέρεα πολιτική στάση, θα μπορούσε να γίνει μπολσεβίκος παρακολουθώντας το». Η μουσική που επενδύθηκε το 2005 απο τον Εντ Χιουζ για το Φεστιβαλ του Μπράιτον ακούγεται στο παρακάτω βιντεο και νομίζω πως συμπληρώνει όμορφα μια στιγμή που ξεφεύγει από τα όρια του σινεμά και επιβεβαιώνει πως ο Αληθινός Κινηματογράφος ταυτίζεται με την ζωή.

30. Ευτυχώς τρελάθηκα του Κώστα Ανδρίτσου, 1966. Ο Φαληρικός Ορμος και ένα πανέμορφο ζευγάρι σε ένα θαλάσσιο στρώμα τραγουδούν. Η Μάρθα Καραγιάννη και ο Αλέκος Παντας σε ένα νέο έργο που βασίστηκε στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Γεωργίου Ρούσσου. Η σκηνή στο στρώμα διασώζει ενα κορυφαίο τραγούδι σε μουσική του Αλέκου Σπάθη και σε στίχους του Γιώργου Οικονομίδη και εκτός απο την μαγεία του αγνώριστου τοπίου δίνει την ευκαιρία να απολαύσουμε τον μεγάλο τενόρο Παντα, που έκανε μεταγενέστερα μεταγενεστερα καριέρα στο εξωτερικό (Ισπανια) σαν Alecos Pandas. Χρωστώ την σκηνή στον σκηνοθέτη, φίλο Μιχάλη Καφαντάρη που συχνά μου υπενθυμίζει πως δεν έχουμε ανακαλύψει ούτε το 30% των διαμαντιών του ελληνικού κινηματογράφου των 60s.

31. Η Λεωφορος του Μισους του Νικου Φωσκολου, 1968. Την ιδια χρονια που οι φοιτητες της Γαλλιας επιχειρουσαν να αποδειξουν πως κατω απο την λεωφορο υπηρχε παραλια και καταλαμβαναν το ενα μετα το αλλο τα πανεπιστημια, στην χωρα μας (2η χρονια της Δικτατοριας) γυριζοταν και πρροβαλλοταν το ωραιο δραμα του Φωσκολου με Καζακο, Γαληνεα, Χρονοπουλου, Γαλανο. Στην παρακατω σκηνη, η Νονικα Γαληνεα υποδυεται την ερμηνευτρια δυο υπεροχων κομματιων. Η ιστορια ομως εχει μια πιο βαθια οψη. Εκείνη την χρονιά λοιπόν, ο Φιλοποίμην Φίνος τηλεφωνάει στον άβαν γκαρντ συνθέτη και μουσικό Νίκο Μαμαγκάκη-που γράφει και το έργο Κυκεώνας για την Ολυμπιάδα στο Μόναχο τέσσερα χρόνια μετά- και του προτείνει να γράψει τραγούδια για μια ταινία που ετοιμάζει ο Νίκος Φώσκολος. Στην συνέχεια, ήταν να τα τραγουδήσει η Νόνικα Γαληνέα που έπαιζε στην ταινία αλλά περάσανε δοκιμή διάφορες τραγουδίστριες. Ανάμεσά τους και την Τζένη Βάνου. Το τραγούδι ήταν το Σʼ Αγαπώ (σε στίχους του Φώσκολου) και το Παιδί Μου Που Μεγάλωσες σε Ξένα Χέρια (σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου). Το Σʼ Αγαπώ έγινε αμέσως επιτυχία-την επόμενη χρονιά το τραγουδούσε όλη η Ελλάδα ενώ αξίζει να πω πως την επιτυχία του είχε προβλέψει αμέσως ο Φίνος. Το κομμάτι αγαπήθηκε βαθιά, ίσως επειδή ήταν απλό. Αφήνοντας πίσω τους όμως ένα απʼ τα ωραιότερα ερωτικά σουξέ όλων των εποχών.

32. Donnie Brasco του Mike Newell, 1997. Bασιστηκε σε αληθινη ιστορια και ο μυστικος πρακτορας Brasco καταδυεται στον κοσμο της Μαφιας για να την εξαρθρωσει αλλα φτιαχνει μια δυνατη σχεση με τον loser μαφιοζο Pacino. Αν ο Κλιντ Ισγουντ κατεθεσε τους Ασυγχωρητους ως μια αριστουργηματικη αποδομηση των γουεστερν, η αποδομηση των ταινιων για την μαφια βρισκεται εδω. Ο Pacino ειναι ανελεητος αλλα συναμα ονειρευεται μια αλλη ζωη, μακρια, δεσμιος ομως του σκληρου παροντος του ακολουθει την μοιρα του. Η σκηνη του club οπου οι δυο μαφιοζικες ομαδες ερχονται αντιμετωπες για πρωτη φορα, δειχνει κατι απο τον σκληρο κωδικα του κοσμου αυτου και με υποχρεωσε να αγορασω πριν χρονια το πρωτο δερματινο σακακι απο μοσχαρι νομιζοντας πως ειμαι ο Pacino ενω κατα βασιν ημουν αυτος που απεφυγα να γινω και βεβαια κατι πολυ πιο ατολμο.

33. Το Καθαρμα, του Κωστα Ανδριτσου, 1963. Η κορυφαια εμφανιση του ντουετου Πανου Γαβαλα-Ριας Κουρτη γινεται στην ταινια του Ανδριτσου (σε σεναριο Φωσκολου) κι εδω ακουγεται η αθανατη επιτυχια του Γιωργου Κατσαρου. Στο ιδιο φιλμ ακουγεται επισης η μεγαλη ατακα «Είσαι ένα κάθαρμα κι είμαι μια πόρνη. Είμαι αυτό που σου ταιριάζει και είσαι αυτό που μου αξίζει» με «κάθαρμα» τον Γιώργο Φούντα και «μαρκησία» τη Μάρω Κοντού. Ατακα που σηκωσε θυελλα διαμαρτυριων απο ενα συντηρητικο κομματι του τοτε κοινου.