Αυτοκάθαρση στην Αστυνομία: Στο φως οι φωλιές του φιδιού

Σε γειτονιές του κέντρου της Αθήνας όπως ο Αγιος Παντελεήμονας, η Ομόνοια, η Κυψέλη και οι Αμπελόκηποι γιγαντώθηκαν στο καθοριστικό χρονικό διάστημα από το 2009 έως σήμερα τα κρούσματα ακραίας αστυνομικής συμπεριφοράς και βίας. Η κορύφωση των βίαιων περιστατικών με δράστες αστυνομικούς καταγράφεται το 2012, τη χρονιά που η Χρυσή Αυγή φόρεσε τον κοινοβουλευτικό μανδύα.

Σε εγκαταλειμμένες από το κράτος γειτονιές, όπου καταγράφεται ταυτόχρονα υπερσυγκέντρωση μεταναστών και ανυπαρξία επαρκών κοινωνικών υποδομών, σημειώθηκε έκρηξη στα περιστατικά αστυνομικής βίας και αυθαιρεσίας. Τα κίνητρα μάλιστα των δραστών στις περισσότερες από τις 64 υποθέσεις που καταγγέλθηκαν το 2012 ήταν ρατσιστικά, φυλετικά ή ακόμη και σεξιστικά.

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Τα «κάστρα» της αστυνομικής βίας και των ακραίων συμπεριφορών καταγράφονται στο πόρισμα της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων της Αστυνομίας μετά την έρευνα που ξεκίνησε στις 23 του περασμένου Σεπτεμβρίου, ταυτόχρονα με τις αποκαλύψεις για την εγκληματική δράση της Χρυσής Αυγής. Η έρευνα και η ταυτόχρονη επιχείρηση αυτοκάθαρσης της ΕΛ.ΑΣ. κινήθηκε προς δύο κατευθύνσεις: η πρώτη ήταν η διερεύνηση της εμπλοκής αστυνομικών σε έκνομη δραστηριότητα της Χρυσής Αυγής και η αναζήτηση οργανωμένων χρυσαυγίτικων θυλάκων στους κόλπους της Αστυνομίας και η δεύτερη ήταν αντιμετώπιση πράξεων ρατσιστικής βίας και διαφθοράς. Σχετικές καταγγελίες είχαν κάνει εκπρόσωποι κοινοτήτων μεταναστών και η βασική επισήμανσή τους ήταν ότι οι υποθέσεις αντιμετωπίζονται με αδιαφορία.

Από τους φακέλους για ακραία συμπεριφορά αστυνομικών που διερευνήθηκαν προέκυψε συμμετοχή σε αξιόποινες πράξεις για 203 αστυνομικούς, εκ των οποίων οι 118 θεωρήθηκαν υπαίτιοι από δόλο ή αμέλεια ενώ για άλλους 85 προέκυψε ότι συνέπραξαν. Στο πλαίσιο της επιχείρησης αυτοκάθαρσης συνελήφθησαν για βαριά ποινικά αδικήματα 15 αστυνομικοί, για δέκα από τους οποίους προέκυψε ότι είχαν άμεση ή έμμεση διασύνδεση με εγκληματικές δράσεις της Χρυσής Αυγής.

Επί έναν μήνα έγινε «σάρωμα» στην ΕΛ.ΑΣ. για ακραίες συμπεριφορές με σκοπό να εντοπιστούν σταγονίδια και να σπάσουν «θύλακοι ρατσισμού» στην Ελληνική Αστυνομία.

ΟΙ ΕΦΟΔΟΙ. Στο πλαίσιο της έρευνας έγιναν αιφνιδιαστικές επιχειρήσεις των Αδιάφθορων σε 104 αστυνομικές υπηρεσίες σε όλη την Ελλάδα. Ερευνες που επικεντρώθηκαν στην περιοχή του ιστορικού κέντρου των Αθηνών, της Δυτικής Αττικής και του Πειραιά όπου, όπως επισημάνθηκε, παρατηρείται αυξημένη εμπλοκή αστυνομικών σε ακραίες συμπεριφορές.

Ελέγχθηκαν 319 αστυνομικοί, δύο λιμενικοί και δώδεκα πολίτες και σε 22 περιπτώσεις εφαρμόστηκε η διαδικασία του αυτοφώρου. Συνελήφθησαν για ποινικά αδικήματα, όπως παραβάσεις του νόμου περί όπλων, λαθρεμπορία και κατοχή ναρκωτικών, συνολικά 15 αστυνομικοί, ανάμεσά τους κάποιοι που είχαν διατεθεί στην ασφάλεια βουλευτών της Χρυσής Αυγής, όπως και ο πρώην διοικητής του Τμήματος Ασφαλείας του Αγίου Παντελεήμονα. Ακόμη, συνελήφθησαν ένας λιμενικός και έξι πολίτες. Στις εφόδους των Αδιάφθορων περιλαμβάνονται 79 έρευνες σε σπίτια και αυτοκίνητα καθώς και σε ένα γραφείο της Χρυσής Αυγής, όπου κατασχέθηκαν οπλοστάσια, ενώ σε 9 από τις έρευνες κατασχέθηκαν σύμβολα και έντυπο υλικό που παρέπεμπαν στη Χρυσή Αυγή ή ήταν ναζιστικής ιδεολογικής προσέγγισης.

Στο «σάρωμα» των Αδιάφθορων έγινε ακόμη έλεγχος Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης σε 84 αστυνομικούς και για 66 από αυτούς οι σχετικές εκθέσεις ελέγχου υποβάλλονται στις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές.

Η έρευνα των Αδιάφθορων προχώρησε παράλληλα και στην καταγραφή υποθέσεων ακραίας αστυνομικής συμπεριφοράς, βαναυσότητας και βιαιοπραγιών από το 2009 έως σήμερα.

Βάση για τις «σφηκοφωλιές» της αστυνομικής βίας ήταν 142 υποθέσεις που συγκεντρώθηκαν από επίσημες Αρχές, όπως από τον Συνήγορο του Πολίτη, το αρχείο της Διεύθυνσης Κρατικής Ασφάλειας και τις καταγγελίες που είχαν γίνει στην ίδια τη Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων και τώρα εξετάστηκαν κατά προτεραιότητα.

Ηδη για τις περισσότερες υποθέσεις που η έρευνα ολοκληρώθηκε έχουν γίνει οι σχετικές αναφορές προς τις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές.

Οπως διευκρινίστηκε χθες, κατά την παρουσίαση του πορίσματος, από τη φυσική ηγεσία της Αστυνομίας, η έρευνα συνεχίζεται. Εντυπωσιακή και ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η ανάλυση της χωροταξικής κατανομής της βίας.

Από την ανάλυση των 142 περιστατικών ακραίας συμπεριφοράς που εκδηλώθηκαν είτε μέσα σε αστυνομικές υπηρεσίες είτε σε περιοχή αρμοδιότητας αστυνομικών, η συντριπτικά μεγαλύτερη συγκέντρωση, της τάξης του 83% βρίσκεται στην Αττική, σε 124 σημεία της, ενώ μόλις το 17% καταγράφεται στην περιφέρεια.

«Πυρήνα» με τη μεγαλύτερη διόγκωση στο πρόβλημα αποτελεί η Αθήνα και ακολουθούν η Δυτική Αττική και η ευρύτερη περιοχή του Πειραιά: Καμίνια, Αγιος Ιωάννης Ρέντης, Νίκαια, Δραπετσώνα και Κερατσίνι.

ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ. Οι ομάδες «της πρώτης γραμμής» επέμβασης, δηλαδή οι ομάδες των μοτοσικλετιστών, φαίνεται να παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά εμπλοκής σε υποθέσεις βίας, ενώ το ίδιο καταγράφεται και σε αστυνομικά τμήματα του κέντρου. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα τρία τέταρτα των καταγγελιών καταγράφονται στις περιοχές του κέντρου της Αθήνας: στον Αγιο Παντελεήμονα, στην Κυψέλη και στην Ομόνοια.

Οι υπηρεσίες σε επίπεδο αστυνομικών διευθύνσεων με τα μεγαλύτερα ποσοστά βίαιων συμπεριφορών είναι η Διεύθυνση Αστυνομίας Αθηνών και ακολουθούν η Διεύθυνση Αμεσης Δράσης και η Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής.

Εντύπωση πάντως προκαλεί ότι η Διεύθυνση Αστυνομικών Επιχειρήσεων, όπου υπάγονται τα ΜΑΤ, βρίσκεται χαμηλά στην κατάταξη, γεγονός που ερμηνεύεται από τη μεγαλύτερη επιτήρηση και τον έλεγχο των υπηρετούντων εκεί.

Οπως επισήμανε κατά την παρουσίαση των δεδομένων της έρευνας ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων ταξίαρχος Παναγιώτης Στάθης, στόχος ήταν ο εντοπισμός του προβλήματος και όχι ένα «κυνήγι μαγισσών» με αυθαίρετες γενικεύσεις.

Τι μάθαμε από την έρευνα
Στο κέντρο της Αθήνας καταγράφονται 7 στα 10 περιστατικά βίαιης συμπεριφοράς αστυνομικών με ρατσιστικά ή σεξιστικά κίνητρα

Δεν διαπιστώθηκε η λειτουργία και η δράση οργανωμένων εγκληματικών πυρήνων ή παρασυνταγματικών πόλων στους κόλπους της ΕΛ.ΑΣ.

Οι αστυνομικοί που είναι υπόλογοι στη Δικαιοσύνη κατηγορούνται κυρίως 
για δωροληψία, κατάχρηση εξουσίας, «προστασία» παράνομων δραστηριοτήτων και βίαιη συμπεριφορά.

Διαπιστώθηκε ανεπαρκής εποπτεία από τους διοικητές υπηρεσιών που ελέγχθηκαν, αλλά και γραφειοκρατική αντίληψη τυπικής διεκπεραίωσης υποθέσεων και καταγγελιών.