Νεοπουριτανισμός τώρα!

Στο ντιζάιν δεν υπάρχουν υπερβολικές καμπύλες στη φόρμα των αντικειμένων, ούτε ακροβασίες στα υλικά. Οι μοντέρνες λεπτομέρειες στην εμφάνιση είναι αυστηρές σαν τους κανόνες σε ιδιωτικά σχολεία θηλέων. Και μάλιστα την εποχή που το μήκος του ποδόγυρου βαθμολογούσε τη διαγωγή και την ηθική των νέων γυναικών.

Η επιτυχία των συλλογών Celine, Valentino, Hermès, Jil Sander, Max Mara βρίσκεται σε αυτή την αναλογία αυστηρότητας και μονοχρωμίας. Ενώ η επιβεβλημένη κατήφεια στην όψη του διακριτικά μακιγιαρισμένου προσώπου ανάγεται στο πιο ποθητό «αξεσουάρ» για να συνοδεύσει αυτά τα μοντέρνα σύνολα ρούχων με γραμμές αποκολλημένες από το σώμα. Ανετα και στρογγυλά τα καλούπια των παπουτσιών, έχουν μόνο μία μικρή ευκαιρία διαφυγής στα ύψη της ευχαρίστησης με ψηλά σταθερά τετράγωνα τακούνια, καθώς τα μαθήματα ανατομίας του νεοπουριτανικού στυλ μιλάνε εμφατικά για τη σημασία της διατήρησης της υγείας. Οι μοντέρνοι καλοί τρόποι συμπεριφοράς εμπλουτίζονται με λεπτομέρειες διακριτικής αισθητικής. Στα εστιατόρια του Λονδίνου η ποιότητα στην εξυπηρέτηση των πελατών έχει προνοήσει την αντικατάσταση στα τραπέζια της λευκής λινής πετσέτας και του λευκού τραπεζομάντιλου με μαύρα. Ετσι ώστε οι μαυροντυμένες σιλουέτες των συνδαιτυμόνων να μην αποχωρήσουν έχοντας πάνω στα σκουρόχρωμα κρεπ ή βελούδινα υφάσματα των ρούχων τους τα λευκά ίχνη του σερβίτσιου που θα πρόδιδε το ακριβό δείπνο τους.

Ο μοντερνισμός της δεκαετίας του 1920, όπως τον έδειξε στον σχεδιασμό του ο αρχιτέκτονας Μις βαν ντε Ρόε, υμνούσε την καθαρότητα του ύφους και αντλούσε στοιχεία από το βιομηχανικό εργασιακό περιβάλλον που αναπτυσσόταν εκείνη την εποχή. Αλλά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η αφαιρετική άποψη «το λίγο είναι το πολύ» («less is more») έγινε δημοφιλής και ξεχείλωσε σε ένα είδος πουριτανισμού μαζικής κουλτούρας και ευρείας ηθικολογίας. Σήμερα οι σύγχρονοι σχεδιαστές κάνουν αναδρομή στο παρελθόν του ντιζάιν για να χρησιμοποιήσουν αυτή την πρωτοποριακή άποψη, για να βυθίσουν τη σύγχρονη πραγματικότητα σε ένα ύφος τεχνοκρατικού κύρους. Ωστόσο ο νεοπουριτανισμός του παρόντος όσο αισθητικά αψεγάδιαστος δείχνει τόσο περισσότερο δημιουργεί αποστειρωμένα περιβάλλοντα ζωής.

Το άθροισμα των σύγχρονων «πρέπει» τονίζεται πάνω στα υπόλευκων αποχρώσεων πολυτελή στρώματα υφασμάτων από αλπακά, κασμίρι και φανέλα. Ενώ οι λείες ψυχρές επιφάνειες των σύγχρονων κτιρίων μειώνουν τη συναισθηματική ένταση σε όσους διαμένουν μέσα σε αυτά. Ο ελβετός αρχιτέκτονας Πέτερ Τσούμτορ, με τη φήμη του «ερημίτη καλόγερου των υλικών», τιμήθηκε εφέτος από το Βασιλικό Ινστιτούτο των Βρετανών Αρχιτεκτόνων με το χρυσό μετάλλιο Riba για τον ενορχηστρωμένο έλεγχο των αισθήσεων που οργανώνει με την αρχιτεκτονική του. Σε μία προσπάθεια λοιπόν αναζήτησης διεξόδου από το παραλήρημα του «πρέπει», ο αντίποδας της κριτικής σκέψης του αμερικανού αρχιτέκτονα Ρόμπερτ Βεντούρι υποστηρίζει το δικαίωμα στην επιθυμία. Η πολυπλοκότητα των αντιθέσεων και οι αναμείξεις στυλ και υλικών οδηγούν τις τάσεις στην ισορροπία.