Κι όμως, η γήρανση μπορεί να αναστραφεί

Συγκεκριμένες αλλαγές που μπορούμε να κάνουμε στις καθημερινές μας συνήθειες έχουν τη δύναμη να μας κάνουν νεότερους, όπως αποδείχθηκε για πρώτη φορά σε έρευνα αμερικανών ειδικών.

Η έρευνα έγινε σε άνδρες και οι ειδικοί επικεντρώθηκαν στη μελέτη των κυττάρων του προστάτη. Συγκεκριμένα, ανέλυσαν στοιχεία που εντοπίζονται πολύ βαθιά στον πυρήνα των κυττάρων, εκεί όπου βρίσκεται το γενετικό υλικό (DNA). Τα δομικά αυτά στοιχεία του κυττάρου ονομάζονται τελομερή και δουλειά τους είναι να ρυθμίζουν το πόσο θα ζήσουμε. Δηλαδή εάν θα γεράσουμε γρήγορα ή αργά.  

Τα τελομερή είναι τα «ποδαράκια» του DNA και ο ρόλος τους είναι να εμποδίζουν τη διπλή του έλικα να ξετυλίγεται, λειτουργούν δηλαδή όπως τα πλαστικά κομμάτια στις άκρες των κορδονιών. Τα τελομερή δεν περιέχουν γενετικές πληροφορίες που καθορίζουν κάποιο χαρακτηριστικό του οργανισμού, απλώς καθορίζουν τον χρόνο ζωής μας.

Στο πλαίσιο της έρευνας οι ειδικοί ζήτησαν από 10 άνδρες, που τους ονόμασαν πρώτη ομάδα, να ακολουθήσουν αυστηρά διατροφή που περιλαμβάνει πολλά φρούτα και λαχανικά. Επίσης, τους έθεσαν σε πρόγραμμα μέτριας γυμναστικής και παράλληλα ακολουθούσαν ειδικά προγράμματα αντιμετώπισης και διαχείρισης του στρες, όπως είναι ο διαλογισμός ή η γνωσιακή ψυχοθεραπεία.

Από μία άλλη ομάδα που αποτελούνταν από 25 άνδρες, τη δεύτερη ομάδα, οι ειδικοί ζήτησαν να συνεχίσουν τη ζωή που έκαναν, δίχως αλλαγές στην καθημερινότητά τους.

Οι ειδικοί μέτρησαν το μήκος των τελομερών όλων των συμμετεχόντων με εξελιγμένα ψηφιακά μικροσκόπια προτού ξεκινήσει το πρόγραμμα και πέντε χρόνια αργότερα, αφότου δηλαδή ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα του πειράματος. Διευκρινίζεται ότι όσο πιο μακριά είναι τα ποδαράκια από τα τελομερή τόσο πιο πολλά χρόνια ζει κάποιος – και έχουν την ιδιότητα να μακραίνουν και να κονταίνουν.

Τα αποτελέσματα. Οπως διαπίστωσαν οι ειδικοί, στην πρώτη ομάδα, της οποίας οι συμμετέχοντες έκαναν τις αλλαγές στον τρόπο ζωής τους, το μήκος των τελομερών αυξήθηκε σημαντικά. «Παρατηρήσαμε μέση αύξηση 10% στο μήκος των τελομερών μέσα σε μόλις πέντε χρόνια, κάτι που σημαίνει ότι όχι απλώς σταμάτησε η διαδικασία της γήρανσης, αλλά επιπλέον αντιστράφηκε. Δηλαδή τα κύτταρά τους έγιναν νεότερα από ό,τι ήταν πριν από πέντε χρόνια», γράφει η επιστημονική επιθεώρηση «Lancet Oncology» που δημοσιεύει τη μελέτη.

Αν και οι ειδικοί επέλεξαν τα κύτταρα του προστάτη διότι έχουν άμεση σχέση με την πρόοδο της ηλικίας, εξηγούν ότι τα αποτελέσματα αφορούν όλα τα κύτταρα του οργανισμού. Επιπλέον, σε εξετάσεις για καρκίνο του προστάτη, στις οποίες υποβλήθηκαν οι άνδρες τις πρώτης ομάδας, βρέθηκε ότι είχαν ιδιαίτερα μικρό κίνδυνο εκδήλωσης της νόσου.

Οπως εξηγεί ο Ντιν Ορνις, καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, στο Σαν Φρανσίσκο, «αρκετές είναι οι επιστημονικές μελέτες που έχουν αποδείξει ότι όσο μικραίνουν τα τελομερή τόσο πιο κοντά στο πρόωρο θάνατο είναι κάποιος. Επιπλέον, αυξάνουν δραματικά οι πιθανότητες να εκδηλώσει κάποια χρόνια νόσο, όπως καρδιοπάθεια, άνοια ή καρκίνο. Είναι δεδομένο στην επιστήμη ότι όσο πιο μικρά είναι τα τελομερή μας τόσο πιο μικρή είναι και η ζωή μας».

Η μελέτη αποδεικνύει ότι όσο περισσότερες θετικές αλλαγές κάνουμε στην καθημερινότητά μας τόσο περισσότερο αυξάνουμε το μήκος των τελομερών μας, άρα και τη διάρκεια και την ποιότητα της ζωής μας.

Βραβείο Νομπέλ
Η ανακάλυψη της δράσης των τελομερών στη διαδικασία της γήρανσης είχε κερδίσει το Βραβείο Νομπέλ Ιατρικής το 2009