Gazarte: αφιέρωμα στον πρωτοπόρο και εκκεντρικό κινηματογραφιστή Βέρνερ Χέρτσοκ

«Εχω δύο σφαίρες. Αν σηκωθείς να φύγεις, η μία είναι για σένα και η δεύτερη για μένα»: Ο Βέρνερ Χέρτσοκ σημαδεύει με το όπλο του τον Κλάους Κίνσκι στα γυρίσματα του «Αγκίρε: Η Μάστιγα του Θεού» που λαμβάνουν χώρα στη ζούγκλα του Μάτσου Πίτσου, το 1972. Ο ηθοποιός, γνωστός για τους βεντετισμούς του, απειλεί να παρατήσει την ταινία και, στη θέα της κάννης που τον σημαδεύει, αλλάζει γνώμη. Το φιλμ διαδραματίζεται στον 16ο αιώνα, όπου μια ισπανική φρουρά εγκαταλείπει τα όρη του Περού και βυθίζεται στη ζούγκλα του Αμαζονίου, καθώς ο αρχηγός τους, ένας μεγαλομανής στρατηλάτης, αφήνει την αποστολή να κατρακυλήσει στην καταστροφή. Ο Βέρνερ Χέρτσοκ γύρισε μόλις στα 26 του αυτό το συγκλονιστικό αριστούργημα που παραδίνεται κι αυτό στην ψυχωτική δίνη των συντελεστών του, με πρώτο και καλύτερο τον Κλάους Κίνσκι, που δίνει εδώ μια ερμηνεία πολύ κοντά στην παραφροσύνη.

Η ταινία υπεράνω όλων. Στο σινεμά του Χέρτσοκ δεν στήνονται γεγονότα για να κινηματογραφηθούν. Η ολοκλήρωση της ταινίας ΕΙΝΑΙ το γεγονός. Στο «Φιτσκαράλντο» του 1984, πάλι με τον Κίνσκι (και την Κλάουντια Καρντινάλε), ο κεντρικός χαρακτήρας αποφασίζει να χτίσει μια όπερα καταμεσής του Αμαζονίου, και για να το κάνει, πρέπει να σύρει ένα ποταμόπλοιο πάνω από δύο βουνά με τη βοήθεια ιθαγενών. Κανένα ειδικό εφέ, καμία μακέτα, καμία διευκόλυνση: αφού πρέπει να κινηματογραφηθεί, πρέπει να συμβεί, αλλιώς με τι αποσκευές θα μιλήσουμε για την τρέλα του μεγαλείου; Και πόση θλίψη κουβαλά μέσα της μια ταινία σαν το «Στρότσεκ» όπου συναντάς την ποίηση του δρόμου και της απελπισίας – για να καταλάβετε περί τίνος πρόκειται, ήταν η τελευταία ταινία που παρακολούθησε ο Ιαν Κέρτις των Joy Division πριν κρεμαστεί. Πρωταγωνιστής στο φιλμ, ο Μπρούνο Σ., πρώην τρόφιμος ψυχιατρείου, τον οποίο ο σκηνοθέτης είχε ανακαλύψει το 1975 για να πρωταγωνιστήσει στο καθηλωτικό φιλμ «Το αίνιγμα του Κάσπαρ Χάουζερ», εξιστορώντας την τραγική ζωή ενός 16χρονου αγοριού που βρέθηκε σε άθλια κατάσταση στην κεντρική πλατεία της Νυρεμβέργης το 1828 και το οποίο είχε μεγαλώσει κλεισμένο σε ένα κελί σαν αγρίμι όλη του τη ζωή. Από Κυριακή 29 Σεπτεμβρίου, λοιπόν, έως και την Τετάρτη 9 Οκτωβρίου στο Gazarte θα διεξαχθεί ένα συγκεντρωτικό κινηματογραφικό αφιέρωμα στον ιδιοφυή, πρωτοπόρο και εκκεντρικό κινηματογραφιστή με 11 μοναδικές ταινίες του, που πρέπει να αναζητήσετε. Ο λόγος; Πολύ απλά, τίποτα δεν θυμίζει το σινεμά του Χέρτσοκ. Και αν το κάνετε, μη χάσετε επ’ ουδενί την «Καρδιά από γυαλί», μια απίστευτα ατμοσφαιρική μυστικιστική ιστορία για τις ανάγκες της οποίας ο σκηνοθέτης υπέβαλε ολόκληρο το επιτελείο των ηθοποιών σε ύπνωση (στην κυριολεξία)!

Στην Κω του 1968
Πριν από την παράλληλη πορεία του με τον Κίνσκι, οι πρώτες περιπλανήσεις του Βέρνερ Χέρτσοκ τον έφεραν στα Βαλκάνια και το 1968 στην Ελλάδα, όπου γύρισε στην Κω την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία με τίτλο «Signs of life». Το φιλμ απέσπασε την Αργυρή Αρκτο για ταινία πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη και ο Χέρτσοκ σε ηλικία 24 ετών συστήθηκε στο παγκόσμιο κοινό με την πρώτη του απόπειρα να συνθέσει μια ιδιαίτερη προσωπική φιλμική γλώσσα.