Δεκαεννιά από τις 20 μεγαλύτερες πορτογαλικές πολυεθνικές επιχειρήσεις – ανάμεσά τους και ο κολοσσός στην ενέργεια EDP – χρησιμοποιούν εταιρείες – γραμματοκιβώτια στην Ολλανδία για να μειώσουν τους φόρους που καταβάλλουν στη χώρα τους. Μάλιστα εκτιμάται ότι οι πορτογαλικές πολυεθνικές έχουν μεταφέρει κέρδη ύψους τουλάχιστον 2,5 δισ. ευρώ στην Ολλανδία την περίοδο 2009-2011. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει έρευνα με τίτλο «Αποφεύγοντας φόρους σε περιόδους λιτότητας» που εκπόνησε το ερευνητικό κέντρο για τις δραστηριότητες των πολυεθνικών Somo με έδρα στο Αμστερνταμ, βασίζοντας την ανάλυση των στοιχείων σε πληροφορίες από το ΔΝΤ, τον ΟΟΣΑ και την Τράπεζα της Ολλανδίας.
Η αποφυγή φόρων από πολυεθνικές μέσω της Ολλανδίας βρίσκεται, άλλωστε, στο στόχαστρο των Βρυξελλών – καθότι υπολογίζεται ότι η αποφυγή φόρων ανέρχεται στο ποσό των 150 δισ. ευρώ τον χρόνο σε όλη την Ευρώπη – αλλά και στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας της χώρας. Πρόσφατα, μάλιστα, η ολλανδική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι προχωρά στην αναθεώρηση των φορολογικών συμφωνιών με 23 αναπτυσσόμενες χώρες με στόχο να φρενάρει τη δυνατότητα αποφυγής φόρων από τις επιχειρήσεις στη χώρα προέλευσής τους. Ερευνα του Somo, που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο, έδειξε ότι «28 φτωχές χώρες χάνουν συνολικά 771 εκατ. ευρώ από μερίσματα και φόρο εισοδήματος κάθε χρόνο εξαιτίας των φορολογικών συμφωνιών με την Ολλανδία».Οσον αφορά την Πορτογαλία, οι συγγραφείς της έκθεσης, η οποία δημοσιεύτηκε χθες (Δευτέρα), επισημαίνουν ότι μετά την έναρξη της κρίσης ολοένα και περισσότερες πορτογαλικές επιχειρήσεις μεταφέρουν τις οικονομικές τους δραστηριόητες στην Ολλανδία, την οποία μάλιστα χαρακτηρίζουν ως τον μεγαλύτερο «νεροχύτη φόρων» για τις πορτογαλικές εταιρείες. Κατά την έρευνα του Somo, οι μεγάλες ροές κεφαλαίων από την Πορτογαλία προς την Ολλανδία και το αντίθετο δεν αφορούν «πραγματικές επενδύσεις», αλλά «μετακινήσεις κεφαλαίων.
Οπως παρατηρεί ένας από τους τρεις συγγραφείς της έρευνας, ο Ροντρίγκο Φερνάντες, «στην τωρινή περίοδο της παγκοσμιοποίησης και της υπερκινητικότητας των κεφαλαίων είναι πολύ εύκολο για τις μεγάλες εταιρείες να αποφεύγουν φόρους, αφήνοντας τους εργαζομένους και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες αυτής της πρωτοφανούς κρίσης».