Αρχαία μονοπάτια: Διαδρομές στη φύση και την Ιστορία

Η ταυτότητά τους δεν γράφει χρονολογία γέννησης. Στο βιογραφικό τους καμαρώνουν για το γεγονός ότι πάνω τους βάδισαν σπουδαίες προσωπικότητες που άφησαν ανεξίτηλο το ίχνος τους στην Ιστορία. Κάποιες φορές πληγώθηκαν από το πέρασμα του χρόνου και άλλες λησμονήθηκαν. Πολλά όμως από τα μονοπάτια που αποτελούσαν σπουδαίο κομμάτι του αρχαίου οδικού δικτύου ξαναζούν και αποκτούν χιλιάδες φίλους, που θέλουν να γνωρίσουν τα μυστικά τους, αλλά και να ακολουθήσουν τις ίδιες διαδρομές που έκαναν οι αρχαίοι Ελληνες.

Δικαιωματικά, ο πρώτος του οποίου οι περισσότεροι ζητούν να ακολουθήσουν τα βήματα δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από τον ιδρυτή της Περιπατητικής Σχολής, τον σπουδαίο φιλόσοφο και δάσκαλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Αριστοτέλη.

Με μήκος που φτάνει τα 17 χλμ. ο Αριστοτελικός Περίπατος ξεκινά από το προστατευμένο από το ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000 Αλσος, που φέρει το όνομα του φιλοσόφου, στη Χαλκιδική – εκεί όπου ενδημούν περισσότερα από 500 διαφορετικά είδη δένδρων και βοτάνων – και καταλήγει στα Αρχαία Στάγειρα, τη γενέτειρα του Αριστοτέλη.

Ανάμεσα σε πυκνή βλάστηση και ξέφωτα που έχουν θέα προς τον Ακάνθιο και τον Στρυμονικό Κόλπο και συντροφιά με τις ευωδιές δένδρων και φυτών που περιγράφει ο Αριστοτέλης, οι επισκέπτες από τη Δευτέρα στις 10 το πρωί (θα παρουσιαστεί από τον Οργανισμό Τουριστικής Ανάπτυξης προ του Αθω, ύστερα από πρόσφατες εργασίες αποκατάστασης) θα μπορούν να ακολουθούν το σύνολο του μονοπατιού – το πρώτο από τις οκτώ χαρτογραφημένες ιστορικές περιπατητικές διαδρομές τής προ του Αθω περιοχής στη Χαλκιδική – που φέρει ειδική σήμανση και αποτελεί πόλο έλξης για οδοιπόρους από όλο τον κόσμο.

Για μια επίσκεψη ώς τα διαμερίσματα του τραγόμορφου θεού Πάνα δεν χρειάζεται να πάρετε γλυκά και να φορέσετε τα καλά σας. Ορειβατικά μποτάκια και τέσσερις ώρες περπάτημα για να φτάσετε σε υψόμετρο 1.310 είναι αρκετά. Με αφετηρία τον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών και μέσω του Εθνικού Δρυμού Παρνασσού και απαραίτητη στάση στο Μουσείο Δελφικών Εορτών, το συγκεκριμένο μονοπάτι συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με το διεθνές Ε4 που ξεκινά από το Γιβραλτάρ και φτάνει ώς την Κύπρο. Προσφέρει δε μοναδική θέα στις εντυπωσιακές Φαιδριάδες και την Κασταλία, αλλά και τη Βόρεια Πελοπόννησο, ενώ στον τερματισμό τους οι επισκέπτες που ακολούθησαν τα ίχνη του Πάνα φτάνουν στο Κωρύκιο Αντρο, την κατοικία του, σπήλαιο που ο περιηγητής Παυσανίας είχε χαρακτηρίσει το σημαντικότερο της περιοχής.

Κι αν θεωρείτε ότι ο Πάνας είναι μια θεότητα ήσσονος σημασίας, για την οποία δεν αξίζει να ανεβείτε τόσο ψηλά, ένα άλλο αρχαίο μονοπάτι, στον Ψηλορείτη αυτή τη φορά, θα σας οδηγήσει στο Ιδαίο Αντρο, το σπήλαιο όπου ο μύθος θέλει να γεννήθηκε ο πατέρας θεών τε και ανθρώπων, ο Δίας. Με αφετηρία λοιπόν το σπήλαιο που βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του Ψηλορείτη, η κυκλική διαδρομή – με μήκος που ξεπερνά τα 15 χλμ., διάρκειας οκτώ ωρών και υψηλής δυσκολίας – οδηγεί σε ένα σημείο με εντυπωσιακή θέα προς το Κρητικό και το Λιβυκό Πέλαγος, που συνδέεται με τον Διγενή Ακρίτα, τη Σέλα. Εκεί θέλει ο θρύλος τον Διγενή να κάθεται και όταν διψούσε έσκυβε να πιει νερό από το ποτάμι, αλλά πολλές φορές τα γένια του εμπόδιζαν το νερό να περάσει με αποτέλεσμα να ξεχειλίζει και να πλημμυρίζει η πεδιάδα της Μεσσαράς. Στη συνέχεια της διαδρομής και σε απόσταση 3,5 χλμ. βρίσκεται το Καμαραϊκό Σπήλαιο, όπου έχουν βρεθεί εξαιρετικής ποιότητας αγγεία της μινωικής εποχής με πολύ λεπτά τοιχώματα, ενώ στην επιστροφή μπορείτε να θαυμάσετε το οροπέδιο της Νίδας – προκύπτει από τη λέξη Ιδα που σημαίνει δένδρο κατάλληλο για ξυλεία -, το οποίο αποτελούσε άντρο κυνηγημένων αλλά και επαναστατών σε όλες τις περιόδους της ιστορίας της Κρήτης.

Ουδείς αποκλείει ότι πάτησε τούτο το μονοπάτι, που οδηγεί από τη Σκάλα στη Χώρα της Πάτμου, ο Αγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, όταν εξόριστος στο νησί έγραψε την Αποκάλυψη. Οσοι πάντως αποφασίσουν να διανύσουν τη 40λεπτη εύκολη διαδρομή μήκους 1,7 χλμ. θα έχουν την ευκαιρία να περπατήσουν ανάμεσα σε ένα όμορφο πευκόδασος, να απολαύσουν το γραφικό λιμάνι της Σκάλας από ψηλά, αλλά το κυριότερο να φτάσουν με τα πόδια στο σπήλαιο όπου ο Θεός υπαγόρευσε στον Ιωάννη το κείμενο της Αποκάλυψης. Στην ίδια διαδρομή ο περιπατητής συναντά και την Πατμιάδα Σχολή.