Συμφωνία κορυφής στη σύνοδο του G20 για να ξεκινήσει το κυνήγι της διεθνούς φοροδιαφυγής

Μπορεί η συριακή κρίση να διχάζει, αλλά το κυνήγι της φοροδιαφυγής φαίνεται ότι ενώνει τους ηγέτες των 20 μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου που συναντώνται στην Αγία Πετρούπολη. Οπως δήλωσε χθες ο ρώσος υπουργός Οικονομικών Αντον Σιλουάνοφ, οι ηγέτες του G20 συμφώνησαν σε ένα σχέδιο κατά των πολυεθνικών που κρύβουν τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους.

Οι ηγέτες των 20 παίρνουν ουσιαστικά τη σκυτάλη από εκεί που την είχαν αφήσει οι υπουργοί τους των Οικονομικών, όταν στη δική τους σύνοδο τον περασμένο Ιούλιο στη Μόσχα είχαν υιοθετήσει μια έκθεση του ΟΟΣΑ με 15 προτάσεις για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής των πολυεθνικών επιχειρήσεων, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνονται και οι κολοσσοί του κυβερνοχώρου. Οι προτάσεις του ΟΟΣΑ είχαν χαρακτηριστεί τότε από τους αναλυτές ως η «μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στην παγκόσμια οικονομία». Προέβλεπαν, μεταξύ άλλων, την ανταλλαγή στοιχείων και πληροφοριών ανάμεσα στις εθνικές φορολογικές Αρχές και φοροτεχνικά εργαλεία αντιμετώπισης των πρακτικών που διαχωρίζουν τεχνητά το φορολογητέο εισόδημα από τη δραστηριότητα που το παράγει. Στο στόχαστρο είχε μπει και η φοροαποφυγή που επιτυγχάνεται μέσω της μετατόπισης άυλων στοιχείων μεταξύ εταιρειών του ίδιου ομίλου αλλά και των «υβριδικών» δομών που επιστρατεύονται ώστε να μειώνονται οι φόροι κατά πολλά δισεκατομμύρια.

Οι πληροφορίες από την Αγία Πετρούπολη συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι στο τελικό ανακοινωθέν της Συνόδου του G20 που πρόκειται να εκδοθεί σήμερα, θα υπάρξει η ρητή δέσμευση περί αυτόματης ενεργοποίησης του μηχανισμού ανταλλαγής φορολογικών στοιχείων από το 2015. Στο πλαίσιο αυτό, η Ομάδα των 20 θα ζητήσει από τον ΟΟΣΑ να παρουσιάσει όλα τα φοροτεχνικά εργαλεία ώς τον Ιούνιο του 2014 ώστε να καταστεί δυνατή η υλοποίηση της δέσμευσης από το επόμενο έτος. Η ομοφωνία σε αυτό το ζήτημα θεωρείται και από διπλωματικής άποψης αποφασιστικής σημασίας, δεδομένου ότι σε αυτήν τη συγκυρία το φοροκυνηγητό αποτελεί ένα είδος συγκολλητικής ουσίας στα ρήγματα που έχει προκαλέσει στη διεθνή κοινότητα η κρίση στη Συρία. Ουάσιγκτον και Μόσχα διαφωνούν στο θέμα της στρατιωτικής επέμβασης κατά του καθεστώτος Ασαντ. Συμφωνούν όμως σε ένα αποφασιστικό χτύπημα κατά της διεθνούς φοροδιαφυγής που θα γεμίσει με πολλά δισεκατομμύρια δολάρια τα κρατικά τους ταμεία.

Το φονικό όπλο σε αυτήν την περίπτωση είναι η ανταλλαγή δεδομένων και στοιχείων για το σύνολο των φορολογουμένων, η οποία θα επιτρέψει στις φορολογικές Αρχές κάθε χώρας να γνωρίζουν άμεσα ποιος ανοίγει λογαριασμούς σε τρίτες χώρες, τι ποσά μεταφέρονται κ.λπ. Η βελτίωση του εξοπλισμού είναι τεράστια εάν λάβει υπόψη του κανείς ότι σήμερα απαιτείται η χρονοβόρα συνδρομή της Δικαιοσύνης για να έλθουν οι φορολογικές Αρχές σε γνώση τέτοιων πληροφοριών. Από τη στιγμή που οι πληροφορίες θα ανταλλάσσονται αυτόματα, «οι φοροφυγάδες δεν θα έχουν πού να κρυφτούν» κατά τη διατύπωση αξιωματούχου του ΟΟΣΑ που μίλησε στη γαλλική «Μοντ».  

Η συμφωνία θα δώσει ουσιαστικά πνοή ζωής σε ένα νέο διεθνές πλαίσιο σε ό,τι αφορά το κυνήγι της φοροδιαφυγής. Σύμφωνα με αναλυτές, η αποτελεσματικότητά του θα αρχίσει να γίνεται διακριτή από το 2017. Η αύξηση των φορολογικών εσόδων θα επιτρέψει την αύξηση των δημοσίων δαπανών. Είναι σαν μια ανεκμετάλλευτη χρυσοφόρα πηγή, αν ληφθεί υπόψη ότι το ύψος της φοροδιαφυγής μόνο στην Ευρωπαϊκή Ενωση ξεπερνάει το ποσό του ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ ετησίως.