Κόλπο γκρόσο της Fiat στον ιταλικό Τύπο

«Σε μεγάλο μέρος του ιταλικού Τύπου, η ελευθερία της έκφρασης απειλείται». Η φράση αυτή περιέχεται σε μια ανοικτή επιστολή που δημοσιεύθηκε την περασμένη Δευτέρα η εφημερίδα «Λα Ρεπούμπλικα» και την οποία υπογράφει ο Ντιέγκο Ντέλα Βάλε. Από ποιον απειλείται; Το αφεντικό της γνωστής βιομηχανίας Tod’s δεν κατονομάζει την απειλή, αλλά όλοι ξέρουν ποιον εννοεί: τη Fiat, που απέκτησε πρόσφατα την πλειοψηφία των μετοχών της «Κοριέρε ντέλα Σέρα». Η ενόχληση του Ντέλα Βάλε για την εισβολή της ναυαρχίδας της ιταλικής αυτοκινητοβιομηχανίας στη ναυαρχίδα του ιταλικού Τύπου είναι τέτοια ώστε κάλεσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να πάρει θέση στο ζήτημα. «Οπως και πολλοί άλλοι Ιταλοί, θα ήθελα να γνωρίζω την άποψή σας» γράφει.

Η Fiat απέκτησε το πλειοψηφικό πακέτο της ιστορικής εφημερίδας εκμεταλλευόμενη την αύξηση κεφαλαίου που αποφάσισε να κάνει ο εκδοτικός όμιλος Rizzoli – Corriere della Sera (RCS). Η αύξηση κεφαλαίου ήταν ένας τρόπος να αντιμετωπιστεί το τεράστιο χρέος της εφημερίδας του Μιλάνου που πουλάει κάθε μέρα 400.000. Ο άλλος τρόπος ήταν ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης που περιλάμβανε την απόλυση 800 εργαζομένων. Το σχέδιο προκάλεσε πολλές αντιδράσεις. Οι εργαζόμενοι του ομίλου αρνήθηκαν να πληρώσουν το μάρμαρο, υποστηρίζοντας ότι το χρέος δεν ήταν προϊόν της εφημερίδας αλλά των επενδύσεων του ομίλου στον ισπανικό Τύπο. Οι δημοσιογράφοι προχώρησαν σε τριήμερη απεργία για να αποτρέψουν την απομάκρυνση 110 συναδέλφων τους σε σύνολο 355. Επειτα από σκληρές διαπραγματεύσεις, θυσιάστηκαν τελικά 70 δημοσιογράφοι.

Η οικογένεια Ανιέλι εκμεταλλεύτηκε την κρίση για να γίνει ο κυρίαρχος του παιχνιδιού. Η αποχώρηση μερικών επενδυτών, μεταξύ των οποίων ο όμιλος Rotteli, έδωσε την ευκαιρία στον Τζον Ελκαν, τον νεαρό κληρονόμο των Ανιέλι και πρόεδρο της Fiat, να διπλασιάσει το ποσοστό του με μια επένδυση της τάξης των 90 εκατ. ευρώ που του έδωσε στο πιάτο το 20% των μετοχών. Το αφεντικό της Fiat δεν έκρυψε τις προθέσεις του: «Για μας – δήλωσε – ο όμιλος RCS είναι στρατηγικής σημασίας». Με μόλις το 8,7% των μετοχών στη διάθεσή του, ο Ντιέγκο Ντέλα Βάλε είδε το βάρος του να μειώνεται αισθητά. Είναι ο χαμένος της υπόθεσης. Οπως επισημαίνει ένας συντάκτης της εφημερίδας, «όποιος ελέγχει την «Κοριέρε» αποκτά επιρροή στα κέντρα εξουσίας στη χώρα». «Η «Κοριέρε» είναι ένα κομμάτι της ιταλικής ιστορίας, ένα κέντρο ισχύος, ένα σύμβολο. Περίπου όπως το Κολοσσαίο και η Σκάλα του Μιλάνου».

Μερίδιο στο μετοχικό κεφάλαιο της CRS έχουν όλοι οι μεγάλοι της ιταλικής οικονομίας, από τη βιομηχανία Pirelli και την τράπεζα Mediobanca έως την ασφαλιστική Generali και τον ενεργειακό κολοσσό Edison. Η Tod’s του Ντιέγκο Ντέλα Βάλε μπήκε σε αυτό το κλειστό κλαμπ το 2003. Η αύξηση της δύναμης της Fiat ανέτρεψε τις παραδοσιακές ισορροπίες. Ο στόχος του Ντέλα Βάλε τώρα είναι να φτάσει και αυτός το 20%. Στον Τύπο, πάντως, η κυριαρχία του Τζον Ελκαν είναι αδιαμφισβήτητη εντός κι εκτός ιταλικών συνόρων. Στην ιδιοκτησία του ανήκει και η εφημερίδα «Λα Στάμπα», ενώ ο ίδιος είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της News Corp., της αυτοκρατορίας του Ρούπερτ Μέρντοκ.