Η φύλακας (άγγελος) του Σνόουντεν

Τέτοιο καιρό περίπου, πριν από τρία χρόνια, όταν ο Τζούλιαν Ασάνζ ήταν ένας δαιμόνιος χάκερ με λευκά μακριά μαλλιά και εκατοντάδες απόρρητα αρχεία των ΗΠΑ στην κατοχή του, κάποιοι στο Λονδίνο παρατηρούσαν ήδη ότι είχε μια ιδιαίτερη σχέση με ένα μέλος της ομάδας του. Η Σάρα Χάρισον ήταν μια όμορφη νεαρή λονδρέζα δημοσιογράφος, γύρω στα 20, η οποία εργαζόταν σε ένα κέντρο ερευνητικής δημοσιογραφίας που είχε στενή συνεργασία με το Wikileaks. Καθώς το ζεστό καλοκαίρι του 2010 κυλούσε, πύκνωναν οι υποψίες ότι η σχέση του Ασάνζ και της Χάρισον ήταν κάτι πολύ περισσότερο από επαγγελματική.

Αυτή η σχέση, σύμφωνα με αρκετά δημοσιεύματα του βρετανικού Τύπου, φαίνεται πως διήρκεσε αρκετά. Το 2010, οι «Τάιμς» του Λονδίνου έγραφαν πως εκτός από τα καθήκοντά της ως εκπαιδευόμενη δημοσιογράφος δίπλα στον Ασάνζ, η Χάρισον ήταν επίσης επιφορτισμένη με την υποχρέωση να «οργανώνει το επαγγελματικό του ημερολόγιο και να πλένει τις κάλτσες του». Ο ίδιος ο Ασάνζ προσπάθησε πολύ να προστατεύσει από τα δημόσια βλέμματα αυτόν τον δεσμό, όπως και τον ρόλο της Χάρισον στο Wikileaks. Ηρθε όμως η ώρα και για τη Χάρισον να βρεθεί στο επίκεντρο μιας διπλωματικής δίνης, ως εκλεκτή του Ασάνζ να συνοδέψει τον Εντουαρντ Σνόουντεν από το Χονγκ Κονγκ στη Ρωσία.  

ΠΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΒΑΝΑ. Την περασμένη Κυριακή, το ρωσικό πρακτορείο πρακτορείο ειδήσεων Interfax μετέδωσε την είδηση: ο πρώην πράκτορας της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSA) και νυν καταζητούμενος στις ΗΠΑ βρίσκεται στο αεροδρόμιο της Μόσχας συνοδευόμενος από μία γυναίκα ονόματι Σάρα Χάρισον. Και οι δύο, σύμφωνα με το Interfax, ανέμεναν να επιβιβαστούν στην πτήση για Αβάνα. Η πτήση  απογειώθηκε χωρίς αυτούς. Προς απογοήτευση των δημοσιογράφων που πλήρωσαν μία μικρή περιουσία για να εξασφαλίσουν μία κουβέντα από τον Σνόουντεν και τη «νομική του σύμβουλο», οι θέσεις 17Α και 17C παρέμειναν κενές. Λίγο αργότερα ήρθε και η επιβεβαίωση από το ίδιο το Wikileaks: «Η κυρία Χάρισον συνόδευσε με γενναιότητα τον κύριο Σνόουντεν κατά τη νόμιμη αναχώρησή του από το Χονγκ Κονγκ και θα τον συνοδεύσει στο ταξίδι του προς την ασφάλεια». Οσοι δεν την είχαν προσέξει μέχρι τότε, κοιτάχτηκαν με απορία: Μα ποια είναι τέλος πάντων αυτή η Χάρισον;

Τη Δευτέρα ο Ασάνζ επανήλθε με μία ακόμη δήλωση: «Και ο Σνόουντεν και η Χάρισον είναι καλά στην υγεία τους, ασφαλείς και βρίσκονται σε συνεχή επαφή με τους νομικούς συνεργάτες τους». Δυο κουβέντες ήταν αρκετές για να αρχίσει πια η αγωνιώδης αναζήτηση για τη Χάρισον στο Διαδίκτυο. Το Wikileaks αλλά και η Wikipedia φρόντισαν να ενημερώσουν τις ιστοσελίδες τους. Σύμφωνα με το πρόσφατα εμπλουτισμένο βιογραφικό της λοιπόν, η Χάρισον αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου και εκπαιδεύτηκε σε δύο κορυφαία ερευνητικά κέντρα της Βρετανίας, το Bureau for Investigating Journalism και το Center for Investigating Journalism – και τα δύο φέρονται να λειτούργησαν σαν θερμοκήπια του Wikileaks τροφοδοτώντας τον οργανισμό με προσωπικό.

Οι πληροφορίες ωστόσο δεν λύνουν τον γρίφο γύρω από το όνομά της. Η Χάρισον μοιάζει με το κορίτσι που ήρθε από το πουθενά. Οπως σχεδόν όλοι όσοι εργάζονται για το Wikileaks, το προφίλ της στο Διαδίκτυο είναι σχεδόν ανύπαρκτο. Ετσι, ενώ κάποιες πληροφορίες τη θέλουν να κρατάει από το Κεντ, ελάχιστα είναι γνωστά για το οικογενειακό της περιβάλλον. Ακόμη και για τις σπουδές της, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα εάν στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου σπούδασε θετικές ή θεωρητικές επιστήμες. Υπάλληλοι του Πανεπιστημίου υποστηρίζουν ότι δεν έχουν δει το βιογραφικό της και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν την ηλικία της.

Σύμφωνα με πληροφορίες ανθρώπων που έχουν εργαστεί κοντά της στο Λονδίνο, η Χάρισον είναι το δεξί χέρι του Ασάνζ, ο βασικός του σύνδεσμος με τον έξω κόσμο από το δωμάτιο της πρεσβείας του Ισημερινού στη βρετανική πρωτεύουσα, όπου έχει αναζητήσει άσυλο. Δεν έχει δικό της γραφείο – μόνο ο Ασάνζ έχει – αλλά ως μέλος του στενού πυρήνα του Wikileaks, έχει πολύ συχνά συναντήσεις μαζί του. Οποιοσδήποτε επιθυμεί να συνεργαστεί με τον Ασάνζ πρέπει πρώτα να περάσει από τη φύλακα – άγγελο του, η οποία τον εκπροσωπεί όπου το διπλωματικό αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται δεν τού επιτρέπει να παραστεί αυτοπροσώπως. Κάπως έτσι συνέβη και τον περασμένο μήνα, όταν η Χάρισον ταξίδεψε ινκόγκνιτο στην Αυστραλία ενόψει των βουλευτικών εκλογών τον Σεπτέμβριο. Μεταξύ των πάσης φύσεων εικασιών και δημοσιευμάτων όμως, υπάρχουν και μερικά αδιαμφισβήτητα γεγονότα. Η Χάρισον ήταν, για παράδειγμα, ανάμεσα στους φίλους και υποστηρικτές του Ασάνζ που έδωσαν τον οβολό τους για την εγγύησή του – χρήματα τα οποία κατέσχεσε η βρετανική κυβέρνηση όταν ο ιδρυτής του Wikileaks ζήτησε άσυλο στην πρεσβεία του Ισημερινού. Συγκεκριμένα, η Χάρισον φέρεται να προσέφερε τότε περίπου 4.000 ευρώ.  

Ο Γκάβιν ΜακΦέιντεν, παραγωγός του BBC τη δεκαετία του ’90 και επικεφαλής του Κέντρου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας, θυμάται πως είχε εντυπωσιαστεί όταν πήγε και τον βρήκε η Χάρισον το 2009 πρόθυμη να εργαστεί αμισθί. «Αποδείχθηκε από τις πιο σοβαρές ερευνήτριες της ομάδας μου», σχολιάζει μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα «Ιβνινγκ Στάνταρντ». «Ηταν πάντα προσηλωμένη. Εργαζόταν με μανία  όλη τη μέρα». Ακόμη και εκτός δουλειάς, τονίζει ο ΜακΦέιντεν, δεν ήταν από τις κοπέλες που «παρασυρόταν πίνοντας σε ξέφρενα πάρτι».

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ. Ο Ιεν Οβερτον, επικεφαλής του Bureau of Investigating Journalism, έχει ελαφρώς διαφορετική εικόνα για την εκπαιδευόμενή του.  «Ντυνόταν νεανικά, με μια φιλελεύθερη τάση. Φορούσε συχνά, λόγου χάριν, κρεμαστά σκουλαρίκια». Κι εκείνος όμως θυμάται μια κοπέλα εσωστρεφή.

Σε κάθε περίπτωση, όποια κι αν είναι τελικά η Χάρισον, η δύναμή της δίπλα στον Ασάνζ σήμερα είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Πριν από έναν χρόνο, ανέλαβε επισήμως ρόλο παρουσιάζοντας στον Τύπο τα Αρχεία της Συρίας (τα Syria Files περιελάμβαναν περίπου δύο εκατ. email υπουργείων και κρατικών υπηρεσιών της Συρίας και κυρίως του σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ και της συζύγου του) με την ίδια γοητεία και μεσσιανική ρητορική που χαρακτηρίζουν τους λόγους του στενού της συνεργάτη. Από την περασμένη Κυριακή δίνει τη μεγαλύτερη μάχη της. Καλείται να οδηγήσει τον πιο γνωστό πράκτορα στον κόσμο, τον άνθρωπο που έφερε στο φως τις άκρως απόρρητες μεθόδους παρακολούθησης των αμερικανικών και βρετανικών μυστικών υπηρεσιών, στη διπλωματική ασφάλεια.