Η σάμπα της επανάστασης

Την αφορμή την έδωσε μια αύξηση της τιμής του εισιτηρίου για τα λεωφορεία και το μετρό στο Σάο Πάολο. Η αύξηση δεν ήταν μεγάλη, μόλις 20 λεπτά του ρεάλ, επτά λεπτά του ευρώ, αλλά τα μέσα μεταφοράς εκεί είναι από τα ακριβότερα στον κόσμο και η ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρουν είναι, κατά γενική ομολογία, άθλια. Μια πρώτη διαδήλωση πραγματοποιήθηκε στην πόλη την περασμένη εβδομάδα. Δεν ήταν μαζική, συμμετείχαν μόλις 5.000 άνθρωποι, κάποιοι διαδηλωτές όμως προέβησαν σε βανδαλισμούς και η Αστυνομία απάντησε κάνοντας υπερβολική χρήση βίας επί δικαίους και αδίκους. Ακολούθησαν και άλλες, μικρές, διαδηλώσεις, και νέα κρούσματα αστυνομικής βίας. Και κάπως έτσι η Βραζιλία έφτασε να συγκλονίζεται από το μεγαλύτερο κύμα διαμαρτυρίας της τελευταίας 20ετίας, με εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους. Οι όποιες συγκρίσεις με την Τουρκία όμως σταματούν εδώ: η Πρόεδρος της Βραζιλίας, η Ντίλμα Ρουσέφ, δεν μιλάει για «εξτρεμιστές» και «τρομοκράτες», αντιθέτως επιχειρεί να λειτουργήσει πυροσβεστικά.  
Τουλάχιστον 240.000 άνθρωποι βγήκαν τη Δευτέρα στους δρόμους του Ρίο, της Μπραζίλια, του Σάο Πάολο, του Μπέλο Οριζόντε και άλλων πόλεων της Βραζιλίας με ολόκληρη λίστα παραπόνων: την κακή ποιότητα των δημοσίων υπηρεσιών παρά την υψηλή φορολογία, την αστυνομική βία που αγγίζει ευαίσθητες χορδές σε μια χώρα που έζησε 21 χρόνια δικτατορίας, από το 1964 έως το 1985, την υψηλή εγκληματικότητα, την κυβερνητική διαφθορά, τα εκατομμύρια που δαπανώνται (πολύ πέραν των αρχικών προβλέψεων) για τη διοργάνωση του Μουντιάλ το 2014 και των Ολυμπιακών Αγώνων το 2016. Ολα αυτά ενόσω η Βραζιλία φιλοξενεί από το Σάββατο τους αγώνες του Κυπέλλου Συνομοσπονδιών, της θεωρούμενης ως πρόβας τζενεράλε του Μουντιάλ. Και ενώ, επίσης, η χώρα έχει αφήσει για τα καλά πίσω της τη θρυλική δεκαετία της ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης, επιδεικνύοντας τα τελευταία δύο χρόνια χλιαρούς οικονομικούς δείκτες, με τον πληθωρισμό να εκτοξεύεται και την τιμή της ντομάτας – για παράδειγμα – να αυξάνεται μέσα στον Απρίλιο κατά 125%.
«Ο κόσμος ξύπνησε»… «Συγγνώμη για την ενόχληση, η Βραζιλία αλλάζει», «Ελα, έλα στον δρόμο, έλα»… φώναζαν οι διαδηλωτές τη Δευτέρα – ανάλογες διαμαρτυρίες, διοργανωμένες κατά κύριο λόγο μέσω κοινωνικών δικτύων, αναμένονταν και χθες. Στην πλειοψηφία τους οι διαδηλώσεις ήταν ειρηνικές, με το σύνηθες μπρίο των Βραζιλιάνων· βανδαλισμοί και επεισόδια όμως σημειώθηκαν στο περιθώριό τους στο Ρίο, όπου φέρεται να τραυματίστηκαν εννέα διαδηλωτές και 20 αστυνομικοί, και στο Πόρτο Αλέγκρε. «Καιρός ήταν να βγούμε εμείς οι Βραζιλιάνοι από τη βολή μας και να πούμε στους ηγέτες μας ότι είμαστε δυσαρεστημένοι. Πληρώνουμε υπερβολικά υψηλούς φόρους και παίρνουμε κάκιστες υπηρεσίες σε αντάλλαγμα, ανεπαρκή νοσοκομεία, κακή δημόσια εκπαίδευση, άθλια μέσα μεταφοράς», έλεγε η 41χρονη Μαρία ντο Κάρμο Φρέιτας στο Ρίο. «Χρόνια τώρα η κυβέρνηση τροφοδοτεί τη διαφθορά. Ο κόσμος διαδηλώνει εναντίον του συστήματος. Δαπανούν δισεκατομμύρια για να φτιάξουν στάδια και τίποτα για την εκπαίδευση και την Υγεία», έλεγε η 28χρονη Γκρασιέλα Κατσαντόρ στο Σάο Πάολο.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η Ρουσέφ παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής, ιδιαίτερα στις εργατικές τάξεις, το ποσοστό της δημοτικότητάς της όμως άρχισε να πέφτει τις τελευταίες εβδομάδες για πρώτη φορά μετά την εκλογή της το 2011 και έναν χρόνο πριν από τις επόμενες προεδρικές εκλογές.
Χθες η Πρόεδρος της Βραζιλίας διεμήνυσε στους διαδηλωτές ότι η κυβέρνησή της παραμένει αφοσιωμένη στην κοινωνική αλλαγή και αφουγκράζεται προσεκτικά τα – «θεμιτά» – παράπονα που εκφράζουν.

Βοήθεια από τον Λούλα
Πληροφορίες του βραζιλιάνικου Τύπου ήθελαν την Ντίλμα Ρουσέφ, την Πρόεδρο της Βραζιλίας, να μεταβαίνει χθες εσπευσμένα στο Σάο Πάολο προκειμένου να συναντηθεί – ίσως και να ζητήσει τη συμβουλή του – με τον προκάτοχο και μέντορά της Λούις Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα