Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος: «Ο ρατσισμός και ο φασισμός ξαναξυπνούν»

«Ζούμε σε μια εποχή που τώρα και εμείς ως Ελληνες καταλαβαίνουμε τι σημαίνει προσφυγιά και μετανάστες», σημειώνει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, σκηνοθέτης της παράστασης του έργου «Κοινός Λόγος» της Ελλης Παπαδημητρίου, που ύστερα από μια επιτυχημένη πορεία παρουσιάζεται για τρίτη φορά, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών τώρα.

Μέντορας του σκηνοθέτη, η Παπαδημητρίου (φέτος συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από τον θάνατό της) συγκέντρωσε τότε τις μαρτυρίες ανώνυμων γυναικών, υπαρκτών προσώπων σε ένα κείμενο που πρωτοπαρουσιάστηκε πριν από δεκαέξι χρόνια.

«Στην πρώτη απόπειρα της θεατρικής παρουσίασης του “Κοινού Λόγου”, με τίτλο “Ασκηση Αφήγησης”», σημειώνει ο σκηνοθέτης, «οι αφηγητές, αγόρια και κορίτσια, κάθονταν σε μια σειρά από καρέκλες καφενείου, μπροστά σ’ ένα τελάρο ζωγραφισμένο από τον Μάρκο Καμπάνη, όπου φαινόταν η κορυφογραμμή του Υμηττού».

Εννέα χρόνια αργότερα, το 1997, ο «Κοινός Λόγος» ανέβηκε με επιτυχία στην αυλή της ζυθαποθήκης του Φιξ, όπου στη συνέχεια διαμορφώθηκε το Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Κοινός είναι λοιπόν ο λόγος, καθώς πέντε γυναίκες – η Λυδία Κονιόρδου, η Μαρία Κατσανδρή, η Ελένη Ουζουνίδου, η Τάνια Παλαιολόγου, η Ελένη Κοκκίδου – αφηγούνται τις ειρηνικές τους ημέρες στη Μικρά Ασία, πριν από την Καταστροφή (και ώς τον Εμφύλιο) και προσπαθούν να διατηρήσουν τη μνήμη, μέσα από την ανθρωπιά, χωρίς μίσος και εμπάθειες.

«Ο ρατσισμός και ο φασισμός ξαναξυπνούν και δυστυχώς ή ευτυχώς ο “Κοινός Λόγος” είναι και σήμερα τραγικά επίκαιρος», λέει ο σκηνοθέτης.

«Ο πόνος γίνεται τραγούδι για να διατηρήσει τη μνήμη ζωντανή», προσθέτει η πρωταγωνίστρια Λυδία Κονιόρδου. «Τα αντισώματα της επιβίωσης που έχει ο άνθρωπος δείχνουν μέχρι πού μπορεί να φτάσει προκειμένου να επιβιώσει. Πολλές φορές να ξεπεράσει την πολιτισμική του ιδιότητα και να μπει σε μια ζωώδη κατάσταση. Ζούμε το τέλος μιας εποχής, όπου καλούμαστε να δημιουργήσουμε μια νέα αρχή, ζώντας την περιπέτεια όλων των μεταναστών, που δεν είναι οικονομικοί μετανάστες αλλά πρόσφυγες».

Σκηνοθέτης, ηθοποιοί και τεχνικοί έχουν αποθέσει μια φωτογραφία κάποιου δικού τους προσώπου, που θα στέκει ως σκηνικό-μνημείο στο φόντο της σκηνής.