Βιβλία όπως τα φαντάστηκαν οι Πικάσο, Ματίς

Αφησαν στην άκρη τα πινέλα και τα καλέμια τους, τους καμβάδες, τον πηλό και τον χαλκό τους και δοκίμασαν να γίνουν για λίγο δημιουργοί ενός βιβλίου. Διάλεξαν κείμενα και συγγραφείς, τα εικονογράφησαν, επέλεξαν τίτλο και γραμματοσειρά και το έστειλαν στον εκδότη – τον Ελληνα Στρατή Ελευθεριάδη-Τεριάντ.

Και αν ο εκδότης υπήρξε από τις εμβληματικότερες μορφές στον εκδοτικό χώρο, εκείνοι που έφτιαξαν τα βιβλία ήταν η αφρόκρεμα της γαλλικής πρωτοπορίας του πρώτου μισού του 20ού αιώνα στην τέχνη, δηλαδή  τα μεγαλύτερα ονόματα του εικαστικού χώρου, όπως οι Πικάσο, Ματίς, Σαγκάλ, Λεζέ, Μιρό, Τζιακομέτι, Μπονάρ. Το αποτέλεσμα ήταν 27 «Μεγάλα βιβλία» που δημιουργήθηκαν από το 1943 έως το 1975, κυκλοφόρησαν σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων (από 80 έως 1.200) και τα οποία είναι σήμερα περιζήτητα στις δημοπρασίες.

Και τώρα 350 από τα 2.500 έργα που περιλαμβάνονται στις σελίδες των ξεχωριστών αυτών βιβλίων παρουσιάζονται σε μια μεγάλη έκθεση που διοργανώνει το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, στα εργαστήρια του οποίου συντηρήθηκε το πολύτιμο υλικό – προτού επιστρέψει στη βάση του, στο Μουσείο Ελευθεριάδη στη Βαρειά της Λέσβου, που θα επαναλειτουργήσει από το φθινόπωρο με την ολοκλήρωση των εργασιών ανακαίνισης. «Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία όχι μόνο να δουν δημιουργίες σπουδαίων καλλιτεχνών αλλά και να ανακαλύψουν τον τρόπο με τον οποίο ο Στρατής Ελευθεριάδης ανανέωσε τις καλλιτεχνικές εκδόσεις και ανέδειξε το έργο των καλλιτεχνών», δίνει το στίγμα της έκθεσης στα «ΝΕΑ» η επιμελήτρια της έκθεσης, ιστορικός Τέχνης, Ιωάννα Αλεξανδρή.

Oι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν πώς ο Μαρκ Σαγκάλ εικονογράφησε τη Βίβλο, πως ο Ανρί Λοράνς «είδε» τα Ειδύλλια του Θεοκρίτου και πώς τους Διαλόγους του Λουκιανού. Να ανακαλύψουν πώς ο Πικάσο γέμισε με τις κατακόκκινες πινελιές του το «Ασμα των Νεκρών» του σπουδαίου μοντέρνου γάλλου ποιητή Πιερ Ρεβερντί και πώς ο Ανρί Ματίς χρησιμοποίησε μια ειδική τεχνική που μοιάζει με κολάζ για να «ντύσει» το περίφημο βιβλίο «Τζαζ», το σημαντικότερο ίσως από όσα δημιούργησε ο καλλιτέχνης.