«Ξεχνάμε πώς να διαβάζουμε» λέει η αμερικανίδα συγγραφέας Νικόλ Κράους

«Συγγραφή σημαίνει ευκαιρία να γίνεις κάποιος άλλος», έλεγε το Σάββατο στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της 10ης Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου, η αμερικανίδα συγγραφέας Νικόλ Κράους. «Στη διάρκεια της μικρής μας παρουσίας στον κόσμο αυτόν έχουμε συνήθως τη δυνατότητα, ως συνέπεια των επιλογών μας, να ζήσουμε μία μόνο ζωή. Το γράψιμο σου δίνει την επιλογή να ζήσεις και τις ζωές άλλων, μέσα από τους ήρωές σου».

Μόλις 38 ετών, πολυμεταφρασμένη και διάσημη, βλέπει το μυθιστόρημα σαν ένα σπίτι όπου, την ώρα που το φτιάχνεις, μπορείς να κάνεις αλλαγές σε σχέση με τα αρχικά σου σχέδια, να το προσαρμόζεις σε νέα δεδομένα, να το επανακαθορίζεις. Οταν μάλιστα παραδίδει το χειρόγραφο στον εκδότη της, είναι, λέει, σαν να χάνει το κλειδί του σπιτιού αυτού και να μην μπορεί να ξαναμπεί σε αυτό. Δεν της ανήκει πια, ανήκει στους αναγνώστες της.

Αν και μεγαλωμένη στα χρόνια των κομπιούτερ, του Ιντερνετ και της δημιουργικής γραφής, είναι αρκετά δύσπιστη με όλα αυτά. «Οι παλαιοί συγγραφείς δεν έμαθαν να γράφουν σε σχολές δημιουργικής γραφής», λέει. Για το Ιντερνετ, το οποίο έχει αλλάξει ριζικά τη ζωή μας, λέει ότι «προκαλεί απώλεια της δυνατότητας συγκέντρωσης»· ότι «η ανάγνωση απαιτεί βαθιά συγκέντρωση και μεταφορά έξω από τον χρόνο ενώ με το Διαδίκτυο όλοι αναζητούν μια γρήγορη είδηση, ένα καινούργιο μέιλ. Είναι θλιβερό, αλλά χάνουμε την ικανότητά μας να διαβάζουμε. Και δεν αναρωτιόμαστε πόσο ψεύτικες είναι οι ψηφιακές ζωές μας».

Δύο βιβλία της Νικόλ Κράους κυκλοφορούν στα ελληνικά (από τις εκδόσεις Μεταίχμιο). Είναι το «Οταν όλα καταρρέουν» και η «Ιστορία ενός έρωτα». Είναι παντρεμένη με έναν άλλο διάσημο συγγραφέα, τον Τζόναθαν Σάφραν Φόερ. «Το γράψιμο είναι μια δουλειά σαν όλες τις άλλες», λέει, «αν και λίγο πιο κοντά στην καρδιά. Και είναι ωραίο να κάνεις την ίδια δουλειά με τον άλλον, να έχεις δίπλα σου κάποιον που καταλαβαίνει πόσο επώδυνο αλλά και τι δώρο είναι να γράφεις».

Ο Ντέιβιντ Νίκολς, συγγραφέας μεταξύ άλλων του μυθιστορήματος «Μία ημέρα» (εκδόσεις Μίνωας) που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο αλλά και σεναριογράφος -πρόσφατα μετέφερε στη μεγάλη οθόνη τις «Μεγάλες προσδοκίες» του Τσαρλς Ντίκενς -, είπε και αυτός ότι, αν κάποιος θέλει να γράψει, «πρέπει να μείνει μακριά από το Διαδίκτυο». Και πρέπει να διαβάζει πολύ.

Η Διεθνής Εκθεση μάζεψε πολύ κόσμο, αν και οι πωλήσεις βιβλίων, ελέω κρίσης, ήταν αισθητά πεσμένες. Δεν έλειψαν και κάποιες οργανωτικές ατέλειες, ίσως και ένα αίσθημα κόπωσης, εξαιτίας του οργανωτικού πλήγματος από την πρόσφατη εξαγγελία κατάργησης του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου που παραδοσιακά τη διοργανώνει, αλλά και μεγάλου αριθμού εκδοτών που όλο και δυσκολότερα έρχονται από την Αθήνα.

Δεν έλειψαν και οι απουσίες, κυρίως του ισραηλινού συγγραφέα Αμος Οζ που έπεσε στη σκάλα του σπιτιού του, χτύπησε και δεν μπόρεσε να ταξιδέψει.

Αυτό το οποίο έμεινε όμως ως κυρίαρχη εικόνα είναι οι αίθουσες όπου πραγματοποιούνταν οι 170 συνολικά εκδηλώσεις με τον κόσμο που συχνά ξεχείλιζε.