Πανκ: Φτιάξ’ το μόνος σου

Για να είσαι πανκ πρέπει να είσαι νέος. Ακατάσχετα ρομαντικός, θυμωμένος και ποιητικά αυτοκαταστροφικός. Για να ζεις ως πανκ χρειάζεται να έχεις επίγνωση των δυνατοτήτων σου σε μια λογική τού «φτιάξ’ το μόνος σου» («do it yourself»): αποδόμηση εικόνων, αποσύνθεση αντικειμένων, ανάμειξη υλικών και ανασύνθεση της πραγματικότητας. Είναι τα στοιχεία της τέχνης του πανκ μαστροχαλαστή (bricoleur), τα οποία και υπογραμμίζει η έκθεση «Πανκ: από το χάος στην υψηλή ραπτική» που παρουσιάζεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης. Και αφηγείται μέσα από σχεδιαστικές δημιουργίες των τελευταίων 45 ετών τη διαδρομή μιας ανατρεπτικής αισθητικής άποψης που κρίνει οτιδήποτε μοιάζει συμβιβαστικά ομοιογενές και ομοιόμορφο.

«Πίστευα ότι για να κάνεις τους ανθρώπους να σκεφτούν, έπρεπε να τους πληγώσεις συναισθηματικά και ταυτόχρονα να τους γοητεύσεις. Ηταν ένας τρόπος να αντικρούσεις την κουλτούρα. Θέλαμε να κάνουμε κάτι αυθεντικό και ο μόνος τρόπος για να το πετύχουμε ήταν να τα κάνουμε όλα να μοιάζουν παλιά. Αλλωστε πιστεύω ότι ο κόσμος ντύνεται για να προσελκύει άλλους ανθρώπους. Αν δείχνεις ότι κάνεις μια συναρπαστική ζωή, τότε θα προσελκύεις συναρπαστικούς ανθρώπους. Τι μπορεί λοιπόν να είναι πιο συναρπαστικό από το να αντικρούεις την απάθεια; Ηταν πολύ ρομαντικό να είσαι μειοψηφία και αντικαθεστωτικός», λέει η αγγλίδα σχεδιάστρια Βίβιεν Γουέστγουντ στη βιογραφία της «Fashion and Perversity», γραμμένη από τον Φρεντ Βερμορέλ.

Το πανκ πήρε διαστάσεις μόδας γράφοντας ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαιά της, καθώς στο κίνημα αυτό υπήρχε και ιδεολογικό υπόβαθρο που δικαιολόγησε τα τριμμένα παντελόνια, τις σκισμένες καρό φούστες, τα τισέρτ με τα επιθετικά συνθήματα, τα μοχέρ πουλόβερ με την αραιή πλέξη, τις παραμάνες.

To 2002 η αναβίωση του πανκ είναι υπόθεση γαλλική με έδρα στο Παρίσι. Ηταν ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών με ένα φαινόμενο που γεννήθηκε στην Αγγλία και έπρεπε να ολοκληρωθεί ως τάση με ακριβή ετικέτα στο κέντρο της μόδας.

Το έπραξε η Ρέι Καβακούμπο των ιαπωνικών καταβολών της Comme des Garcons. Η Βελγίδα Αν Ντεμιουλεμέστερ νωρίτερα είχε αρχίσει να συνεργάζεται με την Πάτι Σμιθ ζητώντας άδεια για να κεντήσει στίχους από τα ποιητικά τραγούδια της, όπως «curious wishes feathered the air», πάνω σε μπλούζες και φορέματα από τούλι.