Το «άλλο» Πάσχα

«Αντέτια» στα ζακυνθινά σημαίνει έθιμα και τα πασχαλινά στην Ζάκυνθο, σε πολλά σημεία, διαφοροποιούνται από τα αντίστοιχα της υπόλοιπης Ελλάδας. Κάποια από αυτά έχουν επηρεαστεί από τη μακρόχρονη παρουσία των Δυτικών στο νησί, ενώ άλλα αποδίδονται στον μακαριστό μητροπολίτη του νησιού Διονύσιο Λάτα, που είχε ζήσει στα Ιεροσόλυμα.

Η πρώτη σημαντική διαφορά των ζακυνθινών εθίμων με αυτά της υπόλοιπης Ελλάδας είναι ότι τη Μεγάλη Παρασκευή δεν περιφέρεται ο γνωστός κεντητός Επιτάφιος, αλλά  ξυλόγλυπτη αγιογραφία του νεκρού Χριστού, που ονομάζεται Αμνός. Το Σώμα του Χριστού τοποθετείται σε Επιτάφιο μετά τη λιτάνευση. Κι αυτός όμως διαφέρει καθώς δεν στολίζεται με λουλούδια, αλλά είναι ξυλόγλυπτος και με επένδυση φύλλου χρυσού και βελούδου.   
 Η περιφορά του Αμνού ξεκινά στις δύο η ώρα το μεσημέρι, από τον ιερό ναό του Αγίου Νικολάου του Μώλου.  στην Πλατεία Σολωμού.

Αντίθετα, στον μητροπολιτικό ναό του Αγίου Νικολάου των Ξένων η ακολουθία  γίνεται – σύμφωνα με παμπάλαιο τοπικό έθιμο – τις πρώτες πρωινές ώρες του Μεγάλου Σαββάτου και συγκεκριμένα στις 2 το πρωί, ενώ στις 4 γίνεται η έξοδος του Επιταφίου, ο οποίος επιστρέφει στον ναό περίπου στις  5.30 τα ξημερώματα.  

Τη νύχτα της ίδιας ημέρας στις 23.15 αρχίζει η Ακολουθία της Ανάστασης στον μητροπολιτικό ναό, ο οποίος έχει ντυθεί πλέον στα κόκκινα. Στις 23.45 αρχίζει η αναστάσιμη πομπή προς  την Πλατεία Αγίου Μάρκου, όπου γίνεται η Ανάσταση, με την αναστάσιμη Θεία Λειτουργία όμως να τελείται το πρωί της Κυριακής του Πάσχα.
Ας σημειωθεί επίσης ότι στον ναό του πολιούχου Αγίου Διονυσίου πραγματοποιούνται δύο αναστάσιμες Θείες Λειτουργίες. Η πρώτη στη 1 π.μ. και η δεύτερη το πρωί της Κυριακής του Πάσχα. Το σπάσιμο των πήλινων σταμνών από τις νοικοκυρές κατά την πρώτη Ανάσταση είναι ένα ακόμα χαρακτηριστικό «αντέτι» στο Φιόρο του Λεβάντε.