Οι άλλες ταινίες

Μουσουλμανικά ταμπού

«Η πέτρα της υπομονής». Οι χαρακτήρες στο φιλμ του Ατίκ Ραχιμί δεν έχουν ονόματα. Αντιπροσωπεύουν δηλαδή πρότυπα και καταστάσεις εμβληματικές, και αυτό είναι μάλλον κατανοητό όταν έχεις να κάνεις με μια ταινία που θέλει να μιλήσει σοβαρά, για σοβαρά ζητήματα. Σε μια μουσουλμανική χώρα, λοιπόν, που επίσης δεν κατονομάζεται, μια γυναίκα (την ενσαρκώνει η Ιρανή Γκολσίφτεχ Φαραχανί – την οποία και εξόρισε το καθεστώς έπειτα από μια γυμνή φωτογράφισή της στο γαλλικό «Madame Figaro») στέκεται δίπλα στον άντρα της, που βρίσκεται σε κώμα. Και, σταδιακά, αρχίζει να του εξομολογείται τα πάντα. Πράγματα που καμιά μουσουλμάνα δεν θα τολμούσε να πει στον άντρα της δίχως να βρεθεί στο χώμα σε δευτερόλεπτα. Του μιλάει για τον Θεό, τον θάνατο, τον έρωτα, τον πόλεμο.

Εδώ μπαίνει και η σημειολογία της υπόθεσης: Σύμφωνα με την περσική μυθολογία, υπάρχει μια μαγική πέτρα στην οποία εξομολογείσαι όλα σου τα μυστικά, μέχρι που εκείνη «σκάει» για να σου προσφέρει τη λύτρωση. «Πέτρα», λοιπόν, γίνεται ο σύζυγος της ηρωίδας. Κι εμείς περιμένουμε την έκρηξη. Σε μια ταινία που δεν κρύβει καθόλου τις θεατρικές καταβολές της, όχι τόσο σε άποψη «καδραρίσματος» αλλά στην ουσιαστική σχέση της με αυτά που καταγράφει. Με τους ηθοποιούς να μοιράζονται φωναχτά τις σκέψεις τους, υπογραμμίζοντας αυτά που η εικόνα θα έπρεπε από μόνη της να αναδείξει. Και το φινάλε να κλείνει το στόρι με ένα «δίδαγμα» που είναι από μόνο του κραυγαλέο.

Βαθμοί: 5

Για τη χωματερή

«Ο παράδεισος δεν είναι εδώ». Αν αυτό το ντοκιμαντέρ έφερε την υπογραφή κάποιου πανάγνωστου φιλμογράφου και όχι τού (ούτως ή άλλως υπερεκτιμημένου – αλλά συμπαθέστατου) Φατίχ Ακίν, πιθανότατα και να μην το βλέπαμε ποτέ. Γιατί ο αγώνας των κατοίκων του Καμπούρνου, ενός χωριού της Βορειοανατολικής Τουρκίας, που είδαν τον πανέμορφο τόπο τους να καταλήγει σε σκουπιδότοπο όταν η κυβέρνηση αποφάσισε να στήσει μια χωματερή δίχως να λάβει υπόψη της κανένα μέτρο ασφάλειας, θα έπρεπε τουλάχιστον να μας ξεσηκώσει. Κινηματογραφείται όμως άνευρα και αυτό είναι τουλάχιστον απογοητευτικό, αν σκεφτεί κανείς πως μιλάμε για τη γενέτειρα του σκηνοθέτη – θα περίμενε κανείς δυνατότερες συγκινήσεις από μια τέτοιου είδους «επιστροφή». Για να το θέσω αλλιώς, σχεδόν όλα τα ελληνικά ντοκιμαντέρ που έκαναν έξοδο αυτούς τους δύο μήνες είναι προτιμότερα.

Βαθμοί: 4