Κόντρες για τις ιερές μάσκες των Χόπι

Μια δημοπρασία που έβγαλε στο σφυρί 70 μάσκες της φυλής των Ινδιάνων της Αμερικής Χόπι βρέθηκε στο επίκεντρο διεθνούς κόντρας, στην οποία κύριο ρόλο έπαιξε ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ, αλλά και φορείς της αμερικανικής κυβέρνησης.

Οι «ιερές και ευλογημένες μάσκες που εικονίζουν πνεύματα της φυλής» φέρεται, σύμφωνα με τους δικηγόρους της φυλής Χόπι, ότι έχουν κλαπεί, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει περί νόμιμης διαδικασίας απόκτησης ο γαλλικός οίκος δημοπρασιών Ντρουό του Παρισιού. Συγκεκριμένα, οι μάσκες απέφεραν 930.000 ευρώ και αυτό ύστερα από μια διαδικασία που εμποδίστηκε αρχικά και χρειάστηκε απόφαση γαλλικού δικαστηρίου για να συνεχιστεί, ύστερα από έντονες διαμαρτυρίες μελών της φυλής Χόπι και του αμερικανού σταρ που μιλάει για «ιεροσυλία».

Για τους Ινδιάνους της φυλής Χόπι τα δημοπρατηθέντα είναι «ιερά όπλα» μέσω των οποίων οι ζωντανοί μπορούν να επικοινωνήσουν με τα πνεύματα των νεκρών. Αν και η πώληση των ιερών αντικειμένων των Ινδιάνων έχει απαγορευτεί στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1990, ο νόμος δεν επεκτείνεται και στις πωλήσεις εκτός Αμερικής.

Οι διαμαρτυρόμενοι επανειλημμένως επιχείρησαν – ανεπιτυχώς τελικά – να σταματήσουν τη δημοπρασία. Οταν η μάσκα «Mother Crow» πουλήθηκε, κάποιος διέκοψε τη διαδικασία φωνάζοντας: «Αυτά είναι ιερά πράγματα!».

Ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ, ο οποίος υποστηρίζει την διεκδίκηση των μελών της φυλής Χόπι, περιγράφει εαυτόν ως «κοντινό τους φίλο». Σε ανοιχτή επιστολή του, πριν από την απόφαση του δικαστηρίου, σημείωνε: «Οι μάσκες ανήκουν στους Χόπι και μόνο σε αυτούς. Η δημοπράτηση αυτών των αντικειμένων θα ήταν, κατά τη γνώμη μου, ιεροσυλία, μια εγκληματική πράξη η οποία έχει σοβαρές ηθικές συνέπειες. Ελπίζω αυτά τα ιερά αντικείμενα να επιστραφούν στους Χόπι, στους οποίους και ανήκουν. Δεν είναι για να βγουν στο σφυρί».

Ο αμερικανός πρεσβευτής στη Γαλλία Τσαρλς Ρίφκιν δήλωσε και ο ίδιος «πολύ ανήσυχος» για την πώληση των μασκών. Από την άλλη πλευρά, ο Ζιλ Νερέ-Μινέ, στέλεχος οίκου δημοπρασιών, προειδοποίησε ότι, αν σταματήσει η πώληση, είναι πιθανό να οδηγηθούμε στο άδειασμα γαλλικών μουσείων και κυρίως του Λούβρου, καθώς σε αυτά εκτίθενται ανάλογα αντικείμενα. «Δεν θα υπάρχουν άλλα αντικείμενα που προέρχονται από ιθαγενείς προς πώληση στη Γαλλία», πρόσθεσε.  

Τελικά, παρισινό δικαστήριο αποφάνθηκε υπέρ του γαλλικού οίκου, θεωρώντας ότι «δεν υπάρχουν στοιχεία για να σταματήσει η πώληση, καθώς τα αντικείμενα αποκτήθηκαν νόμιμα από γάλλο συλλέκτη κατά την τριαντάχρονη παραμονή του στην Αμερική».