«Ο ΣΥΡΙΖΑ είμαι εγώ!»: Ο Ντε Γκολ, ο Φλομπέρ και ο Αλέξης Τσίπρας

Είναι σαφώς υπερεκτεθειμένος. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη εμπειρία στην πολιτική επικοινωνία για να διαπιστώσει κανείς ότι ο Αλέξης Τσίπρας έχει κατακλύσει την επικαιρότητα με την παρουσία του. Με λιγότερο τεχνική ορολογία θα έλεγε κανείς ότι ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ έχει γίνει μαϊντανός στη σαλάτα της ελληνικής πολιτικής. Από την απάντηση «φέρτε μας τα κλειδιά» στον Στουρνάρα ώς την πρόσφατη συνέντευξη στην τηλεόραση του Σκάι – για να μην αναφερθεί κανείς σε αναρίθμητες άλλες δημόσιες δράσεις -, ο Τσίπρας είναι παντού.

Μια κλασική ανάλυση θα έλεγε ότι η διαρκής παρουσία ενός πολιτικού αρχηγού καθιστά τη φυσιογνωμία του τετριμμένη. Γίνεται καθημερινός, άρα χάνει σε αιχμή. Παραλλήλως, η ανάγκη ηγετικής απόστασης δεν καλύπτεται. «Πρέπει να καλλιεργείς το μυστήριο…», έλεγε ο στρατηγός Ντε Γκολ ιχνογραφώντας την αρχηγική μυθολογία. Ο Τσίπρας κάνει το αντίθετο. Και είναι με τον τρόπο αυτό ένας αντι-Σαμαράς. Ο Πρωθυπουργός δεν κρύβεται. Και είναι σαφές ότι έχει υιοθετήσει ένα υπερκινητικό στυλ δουλειάς και διαχείρισης. Διατηρεί όμως μια επιλεκτική σχέση με την επικαιρότητα. Κάνει ομιλίες για την οικονομία ή βλέπει σημαντικούς ξένους επισκέπτες – κυρίως από τον χώρο των επιχειρήσεων. Αλλά μέχρις εκεί.

Παρ’ όλα αυτά, η τακτική που ακολουθεί ο Τσίπρας είναι εξηγήσιμη. Και ανταποκρίνεται στο γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι α-τυπική περίπτωση. Πρόκειται για ένα μετακομμουνιστικό αριστερό κόμμα, εθισμένο στη λογική ενός μειοψηφικού ποσοστού της τάξεως του 4%-5%, που τώρα εκτοξεύθηκε στο 28%. Ακόμη περισσότερο: οι άνθρωποι του Τσίπρα θέλουν την εξουσία. Που σημαίνει ότι θα πρέπει να προσεγγίσουν ευρύτερα – «μεσαία» – κοινωνικά στρώματα. Αυτό μόνο ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να το επιχειρήσει. Η Κουμουνδούρου δεν έχει στελέχη τέτοιας εμβέλειας. Για την ακρίβεια, πολλά από τα στελέχη της πρέπει να τα «κρύψει» αν θέλει να δει το ποσοστό της να πηγαίνει πιο ψηλά.

Οπότε ο Τσίπρας επιχειρεί να τα κάνει όλα μόνος του. Και να καλύψει με την προσωπικότητά του όλο τον πολιτικό χώρο που θέλει να κατακτήσει το κόμμα του. Αφήνοντας τον Ντε Γκολ για τον Γουσταύο – «Η μαντάμ Μποβαρί είμαι εγώ!» – Φλομπέρ, μπορεί κανείς να πει ότι στην περίπτωση του Τσίπρα ισχύει το «Ο ΣΥΡΙΖΑ είμαι εγώ!». Κι ας αντιφάσκει ο Λαφαζάνης με τον Παπαδημούλη – κι ας τρώγονται μεταξύ τους οι διάφορες τάσεις και μετα-φράξιες της Κουμουνδούρου. Οτι υπάρχει ένας κάποιος προβληματισμός για το αν θα πρέπει η φωνή του Τσίπρα να πλαισιωθεί από άλλες φωνές φαίνεται στη σταδιακή έξοδο του διευθυντή γραφείου Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Παππά προς το φως της δημοσιότητας. Η Κουμουνδούρου το παλεύει επίσης στα οικονομικά με πρόσωπα όπως οι Σταθάκης και Δραγασάκης. Αλλά ο εκπρόσωπος Πάνος Σκουρλέτης παραμένει πολύ οξύς και έντονα πολωτικός για ένα κόμμα που θέλει να στρογγυλέψει και να συνθέσει – γιατί πώς αλλιώς θα «καβαλήσει» το 30%;

Αρχηγικό κόμμα λοιπόν – όχι από συγκεντρωτισμό ή αυταρχικότητα – αλλά εξ ανάγκης είναι ο ΣΥΡΙΖΑ. Στο μοντελάκι του «χαρισματικού ηγέτη» πάει να κινηθεί ο Τσίπρας. Κάτι όχι πρωτότυπο – αλλά δεν έχουν κι άλλη λύση παρά τον κίνδυνο φθοράς που συνεπάγεται μια τέτοια προσέγγιση.