Ο Ποντίφικας της διπλανής πόρτας!

Μιλώντας σε ένα ενθουσιώδες πλήθος 100.000 ανθρώπων από το μπαλκόνι του Αγίου Πέτρου, αμέσως μετά την εκλογή του, ο Πάπας Φραγκίσκος τούς ζήτησε να σκύψουν το κεφάλι και να προσευχηθούν για εκείνον. Αμέσως μετά, αρνήθηκε το ειδικό σεντάν που θα τον μετέφερε στον ξενώνα του Βατικανού, προτιμώντας να πάρει το λεωφορείο με τους άλλους καρδιναλίους. Αρνήθηκε ακόμα και την υπερυψωμένη πλατφόρμα από την οποία έπρεπε κανονικά να τους χαιρετίσει. «Ας σας συγχωρήσει ο Θεός», φέρεται να αστειεύτηκε κατά το δείπνο απευθυνόμενος στους εκλογείς του. Με το χάραμα χθες, ξεγλίστρησε αθόρυβα από το Βατικανό προκειμένου να προσευχηθεί για καθοδήγηση σε μια αγαπημένη του βασιλική της Ρώμης, τη Σάντα Μαρία Ματζόρε. Και στη συνέχεια πήγε ο ίδιος να πάρει τις βαλίτσες του από το ξενοδοχείο για ιερείς όπου είχε καταλύσει φτάνοντας στη Ρώμη από την Αργεντινή, προτού κλειδωθεί μαζί με άλλους 114 καρδιναλίους στο Κονκλάβιο την Τρίτη. Επέμεινε μάλιστα να πληρώσει τον λογαριασμό.

Τα πρώτα δείγματα του πρώτου Πάπα Φραγκίσκου, του πρώτου μη Ευρωπαίου και πρώτου ιησουίτη Ποντίφικα στην ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας ήταν θετικά, απολύτως σύμφωνα προς τη φήμη της ταπεινότητας που συνόδευε τόσα χρόνια τον καρδινάλιο Χόρχε Μπεργκόλιο. Αλλά κάποιες σκιές του παρελθόντος παραμένουν. Και το μέλλον του ως επικεφαλής της Καθολικής Εκκλησίας διαγράφεται ιδιαίτερα δύσκολο.

ΕΚΠΛΗΞΗ. Η εκλογή του Μπεργκόλιο εξέπληξε. Οι ιταλοί αρχιεπίσκοποι ήταν τόσο βέβαιοι για τη «νίκη» ενός δικού τους, του μιλανέζου καρδιναλίου Αντζελο Σκόλα, που στις 8.23 μ.μ. της Τετάρτης έστειλαν στους δημοσιογράφους ανακοίνωση με την οποία ευχαριστούσαν τον Θεό για την εκλογή του… Δέκα λεπτά νωρίτερα ο αρχιεπίσκοπος του Μπουένος Αϊρες Χόρχε Μπεργκόλιο είχε κάνει την πρώτη, διστακτική εμφάνισή του ενώπιον του πλήθους στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου. Δεν συμπεριλαμβανόταν στους papabili, στα φαβορί. Αντίθετα με ό,τι συνέβη το 2005, όταν εξελέγη ο Βενέδικτος ΙΣΤ’, αυτή τη φορά επιβεβαιώθηκε το ρητό: «Οποιος μπαίνει στο Κονκλάβιο Πάπας, βγαίνει καρδινάλιος». Το βιογραφικό του επιβεβαίωσε το μήνυμα που θέλησαν να στείλουν οι σύνεδροι μέσα από το Κονκλάβιο. Γιος ιταλών μεταναστών της μεσαίας τάξης ο Μπεργκόλιο αρνήθηκε τις πολυτέλειες που απολάμβαναν οι προκάτοχοί του στην αρχιεπισκοπή του Μπουένος Αϊρες· ζούσε σε ένα απλό διαμέρισμα, μετακινούνταν με το λεωφορείο, μαγείρευε μόνος τα γεύματά του και επισκεπτόταν συχνά τις παραγκουπόλεις που περιβάλλουν την πρωτεύουσα της Αργεντινής.

ΟΝΟΜΑ-ΜΗΝΥΜΑ. Το παπικό όνομα που επέλεξε ο Μπεργκόλιο επιβεβαίωσε το μήνυμα που θέλει να στείλει: Φραγκίσκος, ένα όνομα που κανείς άλλος Πάπας δεν είχε προτιμήσει και ας παραπέμπει ευθέως στον κατά Καζαντζάκη «Φτωχούλη του Θεού», τον Φραγκίσκο της Ασίζης, άγιο που απαρνήθηκε τα πλούτη και κήρυξε την ταπεινότητα, την ισότητα και την αγάπη προς όλα τα πλάσματα του Θεού. Το 2001, ο Φραγκίσκος είχε πλύνει και φιλήσει τα πόδια ασθενών του AIDS. Προτού πετάξει για Ρώμη αυτός που ζει με έναν πνεύμονα εδώ και 50 χρόνια, από τα 17 του, ζήτησε από τους Αργεντινούς να μην ταξιδέψουν στη Ρώμη για να γιορτάσουν αν εκλεγόταν, αλλά να δώσουν τα χρήματα στους φτωχούς. Φιλελεύθερος επ’ ουδενί είναι. Εχει χαρακτηρίσει τον γάμο των ομοφυλοφίλων «καταστροφική επίθεση στα σχέδια του Θεού». Από την άλλη, έχει επικρίνει τους ιερείς που αρνούνται να βαφτίσουν παιδιά από ανύπαντρες μητέρες. Τον έχουν κατηγορήσει ότι στήριξε ενεργά τη δικτατορία της Αργεντινής· συγκεκριμένα, ότι άφησε δύο ιησουίτες που είχαν απαχθεί και φυλακιστεί μυστικά από το καθεστώς για το έργο που προσέφεραν στις φτωχογειτονιές του Μπουένος Αϊρες στο έλεος της χούντας. Εκείνο που μπορεί να θεωρηθεί βέβαιο είναι πως ο Μπεργκόλιο, όπως και οι περισσότεροι Αργεντινοί, δεν βρήκε το θάρρος να αντιπαρατεθεί ανοιχτά με τη χούντα και τον «βρώμικο πόλεμο» που διεξήγαγε από το 1976 έως το 1983 για την εξόντωση των αριστερών αντιπάλων. Πάντως ο Αντόλφο Πέρες Εσκιβέλ, ο νομπελίστας αργεντινός καλλιτέχνης και ακτιβιστής, έσπευσε χθες να τον υπερασπιστεί: «Ισως να μην είχε το κουράγιο άλλων ιερέων, αλλά ποτέ δεν συνεργάστηκε με τη δικτατορία. Ο Μπεργκόλιο δεν ήταν συνεργός της χούντας. Δεν μπορεί να κατηγορηθεί για αυτό».

Ο Μαραντόνα και το «χέρι του Θεού»
Στην ίδια δύναμη που επέτρεψε να μετρήσει το διαβόητο γκολ που έβαλε με το χέρι στον αγώνα Αργεντινής – Αγγλίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο, το 1986, απέδωσε ο Μαραντόνα την εκλογή του Φραγκίσκου: «Το “χέρι του Θεού” μάς έφερε έναν αργεντινό Πάπα»