Η μεγάλη στροφή της έντυπης Rolls-Royce

Το ροζ είναι ένα χρώμα που συνδέεται με την υγεία. Και έως πρόσφατα οι σομόν σελίδες των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» έμοιαζαν να συμβολίζουν μια ανοσία της βρετανικής οικονομικής εφημερίδας απέναντι στην πτώση των πωλήσεων που πλήττει τα τελευταία χρόνια τον διεθνή Τύπο. Εφθασε όμως και για τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» η ώρα να σηκώσουν το λάβαρο της ψηφιακής επανάστασης. Μιας επανάστασης που, σύμφωνα με τον διευθυντή της εφημερίδας Λάιονελ Μπάρμπερ, απαιτεί διαρκή αλλαγή και που ίσως κάνει τις ροζ σελίδες να «ξεθωριάσουν», παραχωρώντας τη θέση τους στην παντοδύναμη on line ενημέρωση.

Το περασμένο μήνα, η μέτρηση των κυκλοφοριών των βρετανικών εφημερίδων έδειξε πτώση των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» κατά 3,85% συγκριτικά με τον Δεκέμβριο. Με αφορμή τα 125α γενέθλια της εφημερίδας, την περασμένη Τετάρτη, ο Μπάρμπερ – διευθυντής από το 2005 – αποκαλύπτει τώρα στην «Γκάρντιαν» τις ψηφιακές του προτεραιότητες, οι οποίες επί της ουσίας συνοψίζονται στον εξής συνδυασμό: σημαντικές ανακατατάξεις στην παραγωγή, μια στρατηγική αλλαγή στην κατεύθυνση των διεθνών εκδόσεων και, αναπόφευκτα, μείωση προσωπικού. Ο ίδιος τις ονομάζει «εσωτερικές αλλαγές» και τις χαρακτηρίζει απαραίτητες ώστε να μπορέσει η εφημερίδα να ανταποκριθεί στη διεθνή πραγματικότητα. Η εφημερίδα, τονίζει, πρέπει αφενός να αγκαλιάσει τις τεχνολογικές καινοτομίες και αφετέρου να αφουγκραστεί τις νέες ανάγκες του αναγνωστικού κοινού.

ΑΠΩΛΕΙΕΣ. Στο πλαίσιο αυτών των αλλαγών θα χαθούν 35 θέσεις εργασίας. Θα δημιουργηθούν όμως 10 νέες στον ψηφιακό τομέα, οπότε η καθαρή απώλεια θα είναι 25 θέσεις σε σύνολο 600 δημοσιογράφων – εκ των οποίων οι 100 εργάζονται στο εξωτερικό. Αν και οδυνηρές, ο Μπάρμπερ επιμένει πως οι περικοπές αυτές είναι απαραίτητες, καθώς «η Rolls-Royce των μέσων ενημέρωσης» πρέπει να είναι πρώτα απ’ όλα οικονομικά βιώσιμη. «Η επιχείρησή μας αλλάζει», εξηγεί στον Ρόι Γκρίνσλεϊντ. «Δεν χρειάζεται πλέον να κάνουμε αλλαγές στο φύλλο κατά τη διάρκεια της νύχτας, οπότε δεν χρειάζεται να εργάζονται τόσο πολλοί άνθρωποι αντικοινωνικές ώρες για να κυκλοφορήσει μια εφημερίδα με ειδήσεις της τελευταίας στιγμής. Είναι το ισοδύναμο της βιομηχανικής εποχής. Αυτό που ανανεώνεται διαρκώς είναι η ιστοσελίδα».

Σήμερα, οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» μετρούν 600.000 συνδρομητές, εξασφαλίζοντας έτσι το μεγαλύτερο αναγνωστικό κοινό που είχαν ποτέ. Πολύ σύντομα η εφημερίδα θα πετύχει ακόμη κάτι πολύ σημαντικό: τα έσοδα από τις πωλήσεις θα ξεπεράσουν τα έσοδα από τη διαφήμιση. Περίπου το 25% των επισκέψεων γίνεται μέσω κινητών τηλεφώνων. Η ενημέρωση εν κινήσει αποτελεί μέρος μιας αναδυόμενης κουλτούρας, η οποία κερδίζει όλο και μεγαλύτερο έδαφος κυρίως στους νέους, που προτιμούν επίσης τις εφαρμογές (apps). Ακόμη και οι συνδρομητές της έντυπης έκδοσης, κυρίως στην ηλικιακή ομάδα 25-34 ετών, προτιμούν να ανοίγουν την εφημερίδα από μια app του κινητού, παρά από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή.

ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ. Η δουλειά του διευθυντή, βέβαια, είναι να φροντίζει να υπάρχουν αναγνώστες, απ’ όπου κι αν διαβάζουν την εφημερίδα. «Το κλειδί», λέει ο Μπάρμπερ, «είναι το φύλλο να συμπληρώνει την ιστοσελίδα». Οι εφημερίδες μπορεί να μη χρειάζεται πια να δημοσιεύουν τις τελευταίες ειδήσεις, πρέπει όμως να δίνουν έμφαση στα καλά κείμενα και να προβάλλουν πλευρές που έχουν υποβαθμιστεί. Αξιόπιστα και τεκμηριωμένα πρέπει να είναι βέβαια και τα κείμενα στο σάιτ, δεν υπάρχει αμφιβολία όμως ότι αυτή η απαίτηση είναι μεγαλύτερη στο χαρτί. Ο Μπάρμπερ έχει και μια άλλη «επαναστατική» σκέψη. «Γιατί να μη μπορείς να έχεις μία έτοιμη σελίδα 18 ώρες προτού δημοσιευθεί; Σε λίγους μήνες θα ρωτάω τους αρχισυντάκτες την Τρίτη τι έχουν για την Πέμπτη». Και αυτό είναι εφικτό. «Χρησιμοποιώντας το διεθνές μας δίκτυο και προσχεδιασμένες σελίδες που θα περιέχουν προσεκτικά επιλεγμένα θέματα, θα μπορούμε να δίνουμε ρεπορτάζ που δεν θα έχουν οι άλλοι. Και αυτό θα απελευθερώνει πόρους για το Ιντερνετ».

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ. Ενας κινέζος πρεσβευτής στην Αφρική ρωτήθηκε κάποτε από έναν συνάδελφό του γιατί είχε πάντα μαζί του ένα αντίτυπο των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». «Πάντα διαβάζουμε την εφημερίδα αυτή στην πρεσβεία γιατί οι καπιταλιστές δεν λένε ψέματα ποτέ», απάντησε εκείνος. Ισως εντέλει αυτό να είναι το μεγαλύτερο μυστικό της εφημερίδας με το σομόν χρώμα.