Το «φωνητικό αποτύπωμα» στη μάχη κατά της παγκόσμιας τρομοκρατίας

Σε αγώνα δρόμου για την τελειοποίηση του φωνητικού αποτυπώματος, το οποίο είναι μοναδικό στον καθένα όπως και το δακτυλικό αποτύπωμα, έχουν επιδοθεί επιστήμονες μετά την πτώση των Δίδυμων Πύργων το 2001. Οπως αναφέρουν, βρίσκονται ιδιαίτερα κοντά στο να θέσουν σε λειτουργία το χρυσό δισκοπότηρο του μοναδικού αποτυπώματος που μπορούν να αναγνωρίσουν από μακριά.

Οι περισσότεροι έχουμε ακούσει το ηχογραφημένο μήνυμα «η κλήση αυτή θα καταγραφεί για εκπαιδευτικούς σκοπούς». Ωστόσο, χωρίς την άδειά σας, ή ακόμη χειρότερα χωρίς καν να το θέσουν υπόψη σας, η ηχογραφημένη φωνή σας μπορεί να είναι έτοιμη να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον αγώνα για τη δημιουργία των δακτυλικών αποτυπωμάτων της ανθρώπινης φωνής.

Ορμώμενοι από την 11η Σεπτεμβρίου, με την ώθηση της παγκόσμιας κοινότητας για εξέλιξη της «ψηφιακής κοινωνίας» και σε συνδυασμό με τη νέα ενδυναμωμένη υπολογιστική ισχύ, οι ειδικοί κατασκευάζουν ολοένα και πιο εξελιγμένα «Αυτόματα Συστήματα Αναγνώρισης Φωνής» (ΑΣΑΦ). Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα «The Independent», στόχος τους είναι να δημιουργήσουν τόσο καλά ποιοτικό «ηχητικό αποτύπωμα», το οποίο θα μπορεί να καταργήσει τα ειδικά τμήματα στα εγκληματολογικά γραφεία.

Τα ΑΣΑΦ χρησιμοποιούνται ήδη από την αστυνομία και τις υπηρεσίες πληροφοριών χωρών όπως η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία. Μόλις σε 15 λεπτά, μπορούν να κάνουν στατιστική ανάλυση σε ένα χώρο που ακούγονται συγχρόνως εκατοντάδες φωνές και να αναγνωρίσουν το φωνητικό αποτύπωμα ενός ή περισσότερων υπόπτων.

«Η 11η Σεπτεμβρίου ήταν το έναυσμα για να ξεκινήσει η δημιουργία του φωνητικού αποτυπώματος, καθώς ενώ οι μυστικές υπηρεσίες είχαν στα χέρια τους αρκετές ηχογραφήσεις από φωνές τρομοκρατών, δεν είχαν όμως την τεχνολογία που απαιτείται για να συλλέξουν περισσότερες και λεπτομερείς πληροφορίες» εξηγεί ο Αντόνιο Μορένο, τεχνικός διευθυντής της εταιρείας Agnitio Corp, η οποία αποτελεί τμήμα στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης.

Το 2004 η εταιρεία διέθετε στις αγορές ειδικά αυτοματοποιημένα συστήματα αναγνώρισης ομιλητή, τα Batvox, τα οποία χρησιμοποίησαν αστυνομικές Αρχές σε περισσότερες από 20 χώρες, περιλαμβανομένων της Γερμανίας και των ΗΠΑ, όχι όμως της Βρετανίας.

«Εάν υπήρχε η τεχνολογία αυτή στην βομβιστική επίθεση που έγινε στις 11 Μαρτίου του 2004 στο Μετρό της Μαδρίτης, όπου 192 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 1.400 τραυματίστηκαν, θα είχαμε συλλάβει τους τρομοκράτες. Γιατί; Γιατί εμφανίστηκαν στο βίντεο που ανάρτησαν στο YouTube με μάσκες, αλλά χωρίς να αλλοιώσουν τις φωνές του», εξηγεί ο καθηγητής Πίτερ Φρενς, ιδρυτής του παλαιότερου εγκληματολογικού εργαστηρίου στη Βρετανία, το οποίο ήταν ειδικευμένο διαλεύκανση υποθέσεων όπως διακίνηση και εμπορία ανθρώπων, ναρκωτικών και η τρομοκρατία.

«Αρωγή» από τα κινητά τηλέφωνα

«Η πανταχού παρουσία των κινητών τηλεφώνων είναι ιδιαίτερα σημαντική για την νέα τεχνολογία αναγνώρισης φωνής. Γιατί; Επειδή το πρώτο πράγμα που κάνουν όλοι όσοι βρεθούν κοντά σε μία τρομοκρατική επίθεση, είναι να τηλεφωνήσουν στο 100. Εκεί, όλες οι κλήσεις καταγράφονται.

Εκτός όμως από τη φωνή του ατόμου που καταγγέλλει, οι ειδικοί καταγράφουν και δεκάδες άλλες φωνές που υπάρχουν γύρω του, μερικές από τις οποίες, σίγουρα και υπόπτων» λέει ο Φράνς. Ο ίδιος ισχυρίζεται πώς απομένει ελάχιστος χρόνος μέχρι την ολοκλήρωση του τέλειου ΑΣΑΦ.

Αυτό που απομένει να βελτιώσουν οι ειδικοί τώρα, είναι «το ανθρώπινο στοιχείο. Ο στόχος είναι δηλαδή η ανάλυση του σήματος ομιλίας, το οποίο είναι μοναδικό χαρακτηριστικό για τον κάθε άνθρωπο. Αν συμπληρωθεί αυτό στο παζλ του νέου συστήματος θα έχει δημιουργηθεί το τέλειο ΑΣΑΦ», εξηγεί ο Φράνσις Νόλαν, καθηγητής Φωνητικής στο Τμήμα Θεωρητικών και Εφαρμοσμένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.

Όπως εξηγεί ο ίδιος, τότε θα έχουμε τη δυνατότητα να αναγνωρίζουμε κάποιον ύποπτο, ακόμη και εάν δεν ακούμε τι λέει. Μόνο από το φωνητικό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής πάντως τα στοιχεία από το Batvox δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε δικαστήριο, ακόμη και εάν τα υπόλοιπα στοιχεία που συνθέτουν τη δικογραφία συμφωνούν με το αποτέλεσμα που έχει δώσει το μηχάνημα. Στο ίδιος πλαίσιο όμως, αναφέρουν οι ειδικοί, δεν είναι και τόσο αξιόπιστη η λήψη και χρήση δακτυλικών αποτυπωμάτων.

Το κύριο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα συστήματα καταγραφής φωνής, είναι εκτός από τον θόρυβο του περιβάλλοντος και η διάρκεια της κλήσης. «Κλήσεις που γίνονται για εκβιασμός ή απαγωγή διαρκούν μόνο πέντε με έξι δευτερόλεπτα. Χρειαζόμαστε ελάχιστα παραπάνω», λέει ο Μορένο.