Λουλούδια και φρούτα πολλών εκατομμυρίων στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Αχλάδια, ροδάκινα, πορτοκάλια και σταφύλια που δεν σαπίζουν, κοστίζουν πολλά εκατομμύρια ευρώ και δεν θα τα βρείτε στους πάγκους της λαϊκής αλλά πάνω σε καμβάδες, καθώς είναι δημιουργίες σπουδαίων ζωγράφων από τον 16ο αιώνα έως τον 21ο αιώνα, μεταφέρονται από τη Βοστώνη στο Ίδρυμα Θεοχαράκη.

Ταξιδεύουν από τη μακρινή Βοστώνη των ΗΠΑ έως το κέντρο της Αθήνας και κουβαλούν βαριές υπογραφές όπως των Ρενουάρ, Σεζάν, Ματίς, Κουρμπέ, Μπρακ, Μοράντι και Μανέ, ανάμεσα σε άλλους, για χάρη της έκθεσης «Νεκρή Φύση, αριστουργήματα από το Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης» που περιλαμβάνει 48 έργα διαφορετικών ζωγραφικών τάσεων, που συνέβαλαν στην εξέλιξη της ιστορίας της Τέχνης.

Στη γλώσσα της ζωγραφικής τα έργα αυτά είναι γνωστά ως νεκρές φύσεις. Αν τα δει όμως κάποιος από κοντά θα διαπιστώσει πως κρύβουν όχι μόνο μια μοναδική ζωντάνια αλλά αποκαλύπτουν και πολλά για τον τρόπο με τον οποίο έβλεπε τον κόσμο ο κάθε ζωγράφος ενώ παράλληλα κρύβουν κάποια δικά τους χαριτωμένα μυστικά.

Για ποιον λόγο λοιπόν ο Πολ Σεζάν ζωγράφιζε φρούτα στις νεκρές του φύσεις και όχι λουλούδια; Διότι τα λουλούδια «μαραίνονταν υπερβολικά γρήγορα σε σχέση με τη μετρημένη εικαστική γραφή που είχε υιοθετήσει ο καλλιτέχνις» διαβάζουμε στις σελίδες του καταλόγου που συνοδεύει την έκθεση.

Ρόλο χαλαρωτικό έπαιζαν οι νεκρές φύσεις στην πορεία του Πιερ Ογκίστ Ρενουάρ ο οποίος, αν και είναι γνωστός κυρίως για τις ανθρώπινες φιγούρες του, όταν ήθελε να πειραματιστεί και να χαλαρώσει κατέφευγε στα λουλούδια.

Οσο για τον Ζορζ Μπρακ; Αγαπούσε τις νεκρές φύσεις για να εξερευνά τις δυνατότητες του κυβισμού. Μάλιστα στο έργο του που θα εκτεθεί στην Αθήνα, στην προσπάθειά του να του δώσει ανάγλυφη όψη πρόσθεσε στο κίτρινο χρώμα του αχλαδιού άμμο για να κάνει το φρούτο να μοιάζει πιο απτό.

Δημοφιλείς από την αρχαιότητα, οι νεκρές φύσεις – λέγεται μάλιστα ότι ο περίφημος ζωγράφος Ζεύξις είχε απεικονίσει τόσο φυσικά ένα τσαμπί με σταφύλια που τα πουλιά προσπαθούσαν να το τσιμπήσουν – εκτός των άλλων μπορούν να αποτελέσουν και πολύτιμους καθρέφτες για το πώς βλέπουν οι καλλιτέχνες τον κόσμο μέσα «από την επιλογή των αντικειμένων και τον τρόπο που τα διευθετούν» επισημαίνει η επιμελήτρια του Μουσείου Καλών Τεχνών της Βοστώνης Ρόνι Μπερ, η οποία συνεπιμελείται την αθηναϊκή έκθεση με τον διευθυντή εικαστικού προγράμματος του Ιδρύματος Θεοχαράκη Τάκη Μαυρωτά και τη συντηρήτρια-μουσειολόγο Ελίζα Πολυχρονιάδου.

Και μπορεί στους πίνακες τα φρούτα και τα λουλούδια να έμειναν αναλλοίωτα στους αιώνες, στο φινάλε της έκθεσης όμως οι επισκέπτες θα παρακολουθήσουν τα φρούτα από τις ολλανδικές νεκρές φύσεις του 17ου αιώνα να αποσυντίθεται ώσπου να σαπίσουν εντελώς στο βίντεο της Σαμ Τέιλορ Γουντ, το οποίο είναι και το πιο πρόσφατο έργο που παρουσιάζεται (2001).