Ναυμαχία για το λιμάνι κρουαζιέρας στο Φάληρο

Αναταράξεις προκαλεί η πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην κατασκευή λιμανιού κρουαζιέρας στο Φάληρο. Ηδη, ο υπουργός Ναυτιλίας Κώστας Μουσουρούλης παίρνει αποστάσεις διαβεβαιώνοντας τους δήμους ότι το λιμάνι δεν θα γίνει στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας.

Στον πόλεμο επιχειρημάτων που έχει ξεσπάσει για το αν πρέπει να γίνει – ή όχι – το νέο λιμάνι, οι πολεοδόμοι θεωρούν ότι η κατασκευή του θα είναι επιζήμια για τη σχεδιαζόμενη ανάπλαση του Φαληρικού Ορμου, οι δήμοι κάνουν λόγο για κήρυξη πολέμου, ενώ υπάρχει ανησυχία στον εμπορικό κόσμο του Πειραιά ότι θα πληγεί άμεσα η αγορά της πόλης.

Από την άλλη, οι επαγγελματίες του χώρου της κρουαζιέρας υποστηρίζουν ότι ο Πειραιάς έχει σοβαρό κυκλοφοριακό πρόβλημα με αποτέλεσμα να καθυστερούν τα πούλμαν που μεταφέρουν τους τουρίστες στους μποτιλιαρισμένους δρόμους της πόλης. Μάλιστα, υπογραμμίζουν και τη μεγάλη κίνηση στο λιμάνι, που έχει ως αποτέλεσμα να καθυστερούν τα κρουαζιερόπλοια να δέσουν στον μόλο.

Το παράδοξο ωστόσο είναι ότι ακόμη και σήμερα η επίσημη θέση της Πολιτείας – τουλάχιστον όπως είναι καταγεγραμμένη στο υπό διαμόρφωση νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο τη Αθήνας – είναι ότι ο χώρος υποδοχής κρουαζιερόπλοιων στην Αττική παραμένει το λιμάνι του Πειραιά.

Σύμφωνα με πηγές από τον Οργανισμό Λιμένος Πειραιώς, επίσημη κατατεθειμένη πρόταση για κατασκευή νέου λιμανιού δεν υπάρχει. Παράλληλα, η διοίκηση του Οργανισμού είναι ένα βήμα πριν από την προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την επέκταση της προβλήτας κρουαζιέρας στη θέση Θεμιστοκλέους από 11 θέσεις που διαθέτει σήμερα σε 17.

ΣΤΟ ΕΣΠΑ. Το έργο έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ με ορίζοντα κατασκευής τα τέσσερα χρόνια. Το κόστος είναι 230 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 190 εκατ. ευρώ αποτελούν κοινοτική συμμετοχή. Το τέρμιναλ και γενικώς οι υποδομές εμπορίου και εξυπηρέτησης θα παραχωρηθούν σε εταιρεία κρουαζιέρας. Η εκτίμηση για φέτος είναι ότι το λιμάνι του Πειραιά θα υποδεχθεί περισσότερα από 750 κρουαζιερόπλοια με 2,2 εκατ. τουρίστες.

«Ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς εκτελεί για την κρουαζιέρα ένα εγκεκριμένο αναπτυξιακό πρόγραμμα 420 εκατ. ευρώ, το οποίο συμπεριλαμβάνει νέες θέσεις ελλιμενισμού κρουαζιερόπλοιων νέας γενιάς με βάση τα όσα προβλέπονται από τον χωροταξικό σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος και του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας», λέει ο πρόεδρος του ΟΛΠ Γιώργος Ανωμερίτης.

Από στελέχη του ΟΛΠ εκφράζονται φόβοι ότι τα δύο λιμάνια θα λειτουργούν ανταγωνιστικά μεταξύ τους με συνέπεια από αυτή την κόντρα να βγουν και τα δύο χαμένα.

Στο μεταξύ, οι έμποροι του Πειραιά θεωρούν ότι με το λιμάνι στο Φάληρο θα μαραζώσει η αγορά της πόλης. «Εμείς ποντάρουμε στο 20% με 30% των επιβατών που δεν θέλουν να βγουν από το λιμάνι. Για τον λόγο αυτό έχουμε βάλει δύο τρενάκια που πηγαίνουν τους τουρίστες στην Πλατεία Κοραή και στο Αρχαιολογικό Μουσείο. Εάν αυτό σταματήσει θα είναι πλήγμα για την αγορά», επισημαίνει ο πρόεδρος του Συλλόγου Εμπόρων Πειραιά Γιώργος Ζησιμάτος.

 «Κρουαζιέρα σημαίνει βαριές υποδομές, θέλει χερσαίους χώρους για τη διακίνηση και εξυπηρέτηση των τουριστών και  θέλει υποδομές εφοδιασμού. Πλέον, μιλάμε για πλοία άνω των 300 μέτρων με 2.500 έως 3.000 επιβάτες το καθένα», λέει ο καθηγητής Πολεοδομίας στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και πρώην πρόεδρος του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας Γιάννης Πολύζος. «Για παράδειγμα, αν δέσουν δύο κρουαζιερόπλοια ταυτόχρονα χρειάζονται 75 πούλμαν για να μεταφέρουν τους τουρίστες. Η κίνησή τους απαιτεί χώρο και νέες υποδομές», επισημαίνει.

ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Οπως υποστηρίζει, αν τελικά προχωρήσει η κατασκευή του δεν θα αναδειχθεί η παρέμβαση του ιταλού αρχιτέκτονα Ρέντσο Πιάνο για την ανάπλαση του Φαληρικού Ορμου, ενώ θα περιορίσει όλο το θαλάσσιο ανάπτυγμα αλλά και την επαφή της πόλης με τη θάλασσα. «Η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού για την Αθήνα φαίνεται από το γεγονός ότι τον Ιανουάριο του 2013 συζητάμε ακόμη πού θα μπει η κρουαζιέρα», συμπληρώνει.

Παρόμοια άποψη έχει και ο αρχιτέκτονας Νίκος Φιντικάκης. «Εάν γίνει ένα τέτοιο λιμάνι αυτόματα θα πάψει να υφίσταται η οπτική επαφή των κατοίκων των παράκτιων περιοχών με το θαλάσσιο μέτωπο. Και αυτό διότι ένα κρουαζιερόπλοιο είναι σαν όρθια πολυκατοικία σε ύψος και μέγεθος με συνέπεια να μπει ένα φράγμα», υποστηρίζει. «Αναμφισβήτητα υπάρχουν και καλύτερες θέσεις για τέτοιου είδους λιμάνια. Δεν αρνείται κανείς να έρθουν τουρίστες. Αν όμως αγνοήσουμε το περιβάλλον δεν θα πετύχουμε τίποτα. Εάν όλα είναι οικονομία τότε γιατί να μη βάλουμε ανεμογεννήτριες και στην Ακρόπολη;».

Ωστόσο, υπάρχει και άλλη άποψη. «Το μέτωπο είναι αρκετά εκτεταμένο και δεν πρόκειται να γεμίσει από τα κρουαζιερόπλοια», επισημαίνει ο ομότιμος καθηγητής Πολεοδομίας στο ΕΜΠ Θανάσης Αραβαντινός. «Μάλιστα το παράδειγμα της Βενετίας, όπου δένουν σε πολύ μικρό χώρο πολύ μεγάλα κρουαζιερόπλοια, δείχνει ότι η οργάνωση έχει πολύ μεγάλη σημασία. Κρουαζιερόπλοια δένουν και στον Ελβα στο Αμβούργο».

Πάντως, όπως αναφέρει στα «ΝΕΑ» η πρόεδρος του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας Βιβή Μπάτσου, στο υπό διαμόρφωση νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας ο Πειραιάς εξακολουθεί να παραμένει πρώτη επιλογή για την κρουαζιέρα.