Ενας χρόνος ξεκαθαρίσματος για τη Γαλλία και την Ευρώπη

Η Γαλλία βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Εχει πολυάριθμα πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία αλλά δεν μπορεί να αναβάλει τις από καιρό καθυστερημένες μεταρρυθμίσεις, διαφορετικά θα μένει ολοένα και πιο αμέτοχη σε μια σφόδρα ανταγωνιστική παγκόσμια οικονομία. Αυτή είναι η οικονομική πρόκληση που ο Πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο Πρωθυπουργός Ζαν-Μαρκ Ερό και όλοι μας στη γαλλική κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Είμαστε αντιμέτωποι με μια ιστορική ευθύνη: είναι ανάγκη να εκσυγχρονίσουμε τη γαλλική οικονομία και να εισαγάγουμε μέσα σε λίγους μήνες μεταρρυθμίσεις μιας δεκαετίας για να παραγάγουμε ισχυρότερη, πιο συνολική ανάπτυξη, να δημιουργήσουμε περισσότερες θέσεις εργασίας και να συρρικνώσουμε τα δημόσια ελλείμματα. Αυτό ακριβώς κάνει η κυβέρνηση μετά τις εκλογές που έγιναν νωρίτερα φέτος· πράγματι, καμιά γαλλική κυβέρνηση δεν είχε ποτέ πραγματοποιήσει τόσο πολλές μεταρρυθμίσεις μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα.

Η οικονομική επίδοση της Γαλλίας υπήρξε θαμπή στη διάρκεια των δέκα προηγουμένων ετών, ιδιαίτερα όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα του χρέους, τις δημόσιες δαπάνες και την αγορά εργασίας. Η ευθύνη μας είναι να εξασφαλίσουμε ότι θα τα πάμε καλύτερα σε καθέναν απ’ αυτούς τους τομείς ώς το 2017, οπότε λήγει η τρέχουσα εκλογική θητεία.

Για να ανταποκριθούμε σ’ αυτή την πρόκληση, έχουμε σχεδιάσει μια οικονομική στρατηγική που βασίζεται σε τρεις πυλώνες: την Ευρώπη, τη δημοσιονομική σταθεροποίηση και την ανταγωνιστικότητα. Η Ευρώπη είναι η υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητά μας: η σταθεροποίηση της ευρωζώνης και η επίλυση της τρέχουσας κρίσης είναι ουσιαστικής σημασίας για τη σταθερότητα και την οικονομική ανάκαμψη στη Γαλλία.

Η κυβέρνηση Ολάντ επιμένει ότι θα επιτύχει μόνον αν εκπληρωθούν τρεις προϋποθέσεις. Η πρώτη είναι να υιοθετήσει η Ευρώπη μια ισορροπημένη προσέγγιση στη δημοσιονομική σταθεροποίηση – η οποία είναι μια διαδικασία απαραίτητη, αλλά αυτοαναιρούμενη όταν γίνεται υπερβολικά γρήγορα. Πρέπει στη συνέχεια να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο ανάμεσα στον τραπεζικό κίνδυνο και τον κίνδυνο των κρατικών ομολόγων που βρίσκεται στην καρδιά της κρίσης του ευρώ. Αυτό απαιτεί την εφαρμογή μιας πλήρως ανεπτυγμένης τραπεζικής ένωσης – με έναν πανευρωπαϊκό επόπτη και ένα ισχυρό καθεστώς για την αναδιάρθρωση των τραπεζών και την εγγύηση των καταθέσεων – το συντομότερο δυνατόν. Τέλος, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα πρέπει να τελειώσουμε τη διαδικασία ολοκλήρωσης της ευρωζώνης και να προχωρήσουμε στην αλληλεγγύη και το μοίρασμα των κινδύνων – για παράδειγμα, δημιουργώντας έναν προϋπολογισμό ειδικά για την ευρωζώνη.

Στα τέλη Νοεμβρίου, η ευρωζώνη συμφώνησε τελικά σε μια μερική αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας για να ελαφρύνει το δημοσιονομικό φορτίο της χώρας. Ηταν ένα κρίσιμο βήμα προς τη σταθεροποίηση, αλλά πρέπει να γίνουν περισσότερα. Το 2013 θα πρέπει να στρέψουμε το βλέμμα μας σε άλλες χώρες (όπως η Κύπρος και η Ισπανία) και να εξασφαλίσουμε ότι θα διατηρήσουμε την ορμή που χρειάζεται για να οικοδομήσουμε μια τραπεζική ένωση.

Η δημοσιονομική σταθεροποίηση είναι ο δεύτερος πυλώνας της οικονομικής στρατηγικής της Γαλλίας. Η Γαλλία δεν έχει υιοθετήσει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό τα τελευταία 30 χρόνια και το δημόσιο χρέος της έφτασε το 2011 το μη βιώσιμο ποσό του 1,7 τρισ. ευρώ. Καθήκον μας είναι να αρθούμε στο ύψος της περίστασης και να αντιστρέψουμε το ρεύμα.

Η Γαλλία είναι πλήρως προσηλωμένη στην προσπάθεια δημοσιονομικής σταθεροποίησης που θα την κάνει να επιστρέψει το 2017 σε ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς. Αυτό δεν αποτελεί μόνο μια πολιτική δέσμευση· έχουμε περιλάβει το δημοσιονομικό μονοπάτι της Γαλλίας σ’ έναν νόμο που υιοθετήθηκε τον Νοέμβριο.

Ο νέος χρόνος θα είναι ορόσημο στο μονοπάτι αυτό: ο στόχος της Γαλλίας είναι ένα δημοσιονομικό έλλειμμα στο 3% του ΑΕΠ το 2013, από 5,2% το 2011 και 4,5% το 2012, και μια χαμηλότερη αναλογία χρέους προς ΑΕΠ από το 2014 και μετά. Αυτό είναι μια φιλόδοξη δέσμευση και θέλουμε να την εκπληρώσουμε χωρίς να καταφύγουμε στην παλιά δημοσιονομική πολιτική «βάζε φόρους και ξόδευε»: τα επόμενα πέντε χρόνια, οι περικοπές των δαπανών θα είναι μεγαλύτερες από τις αυξήσεις των φόρων και θα φτάσουν σε μια πενταετία τα 60 δισ.

Προφανώς, για να το πετύχουμε θα πρέπει να εκσυγχρονίσουμε τη δημόσια διοίκηση της Γαλλίας, να κοιτάξουμε σε άλλες χώρες για τις καλύτερες πρακτικές. Ομως η πρόκληση για τα επόμενα πέντε χρόνια θα είναι να προσαρμόσουμε και να αναβαθμίσουμε τους θεσμούς μας χωρίς να υπονομεύσουμε την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών, οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της γαλλικής ανταγωνιστικότητας.

Τέλος, δεσμευθήκαμε σε μέτρα με στόχο να αντιμετωπιστεί η εξασθένηση της ανταγωνιστικότητας της Γαλλίας μέσω ενός «Εθνικού Συμφώνου για Ανάπτυξη, Ανταγωνιστικότητα και Απασχόληση», το οποίο περιλαμβάνει μια μείωση 20 δισ. ευρώ στο κόστος εργασίας για τους εργοδότες, που θα πραγματοποιηθεί σταδιακά μέσα σε τρία χρόνια. Μια νέα πίστωση εταιρικού φόρου θα μειώσει τους φόρους του μισθολογίου κατά 6% για όλους τους μισθούς που είναι μικρότεροι από 2,5 φορές τον ελάχιστο μισθό – ένα μέτρο από το οποίο θα επωφεληθεί πάνω από το 80% όλων των μισθωτών.

Και, επειδή οι προσδοκίες από το πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα της Γαλλίας είναι υψηλές, θα εξασφαλίσουμε ταχεία εφαρμογή του Εθνικού Συμφώνου ώστε να μπορεί να αρχίσει να παράγει αποτελέσματα ήδη από το 2013. Εχουμε σχεδιάσει την πίστωση εταιρικού φόρου για να μεγιστοποιήσουμε τη θετική επίδρασή της στην οικονομία: τα εργατικά κόστη θα πέσουν αμέσως χωρίς να μειωθεί η συνολική ζήτηση το 2013, επειδή οι περικοπές των δαπανών (10 δισ.) και οι αυξήσεις των φόρων των νοικοκυριών που θα χρηματοδοτήσουν την πίστωση θα αρχίσουν μόνο το 2014.

Το Σύμφωνο βελτιώνει επίσης το επιχειρηματικό περιβάλλον και δημιουργεί μηχανισμούς, όπως η επέκταση μιας φοροαπαλλαγής για έρευνα που έχει στόχο να προωθήσει την καινοτομία.

Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, έχουμε ξεκινήσει μια μεγάλη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας που θα θεσπίσει τη δική μας εκδοχή του μοντέλου «ευέλικτης ασφάλειας» («flexicurity») της Βόρειας Ευρώπης. Οι εταιρείες χρειάζονται περισσότερη ευελιξία για να προσαρμόσουν τα μισθολόγιά τους σε αντίξοες οικονομικές συνθήκες· και οι εργαζόμενοι χρειάζονται περισσότερη ασφάλεια, η οποία παρέχεται με καλύτερη εκπαίδευση και δραστήριες πολιτικές στην αγορά εργασίας.

Είμαστε δεσμευμένοι να μεταρρυθμίσουμε τη γαλλική οικονομία. Ομως είμαστε δεσμευμένοι να το κάνουμε παραμένοντας πιστοί στις πολιτικές πεποιθήσεις μας και χωρίς να διακυβεύσουμε αυτό που κάνει τη Γαλλία τόσο ισχυρή όσο και ιδιαίτερη: ένα πολύ αναδιανεμητικό κοινωνικό μοντέλο. Η Ευρώπη είναι και θα παραμείνει μέρος της λύσης, αν μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι περισσότερη αλληλεγγύη είναι το επόμενο βήμα στο κοινό μας ταξίδι.

Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη αλληλεγγύη, όχι μόνο για να ξεπεράσει την κρίση και να τελειώσει τη διαδικασία ολοκλήρωσης της ευρωζώνης, αλλά επίσης για να γεφυρώσει το διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα στην Ευρώπη και στους λαούς της. Προσβλέπω στο 2013 ως χρονιά προόδου, τόσο στην εθνική όσο και στην ευρωπαϊκή ατζέντα μας. Είναι, στο κάτω κάτω, οι δύο όψεις του ιδίου νομίσματος.

Ο Πιερ Μοσκοβισί είναι υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών της Γαλλίας