Τέλος εποχής;

Διαπίστωση – όχι πανηγυρισμός: στις 13 Δεκεμβρίου 2012, με την απόφαση του Eurogroup να εκταμιευθεί η δόση, κλείνει για την Ελλάδα μια εποχή στην κόλαση. Ξεκίνησε στις 26 Οκτωβρίου 2011 και διήρκεσε κάτι περισσότερο από 13 μήνες.

Φλας μπακ: Επειτα από μια δύσκολη νύχτα στις Βρυξέλλες, κοντά στα ξημερώματα, οι Ευρωπαίοι αποφάσιζαν το κούρεμα του ελληνικού χρέους που βρισκόταν σε ιδιωτικά χέρια. Παπανδρέου και Βενιζέλος επέστρεψαν στην Αθήνα με διάθεση να φωταγωγήσουν το Σύνταγμα και να κηρύξουν την ημέρα εθνική εορτή, αλλά έπεσαν πάνω στην επέτειο μιας άλλης εορτής – της 28ης Οκτωβρίου – στη διάρκεια της οποίας διαπιστώθηκε ότι είχαν «κερδίσει» το κούρεμα αλλά είχαν χάσει τη χώρα. Η ιδέα του δημοψηφίσματος θεωρήθηκε για δύο 24ωρα σωσίβια λύση – αλλά το σωσίβιο εξερράγη στις Κάννες, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ εξερράγη στο περιστύλιο και ο Παπαδήμος φύτρωσε στον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου, μαύρα μεσάνυχτα, ενώ ο Πετσάλνικος περίμενε σημαιοστολισμένος. Μια ανόρεχτη κυβέρνηση «ειδικού σκοπού» ανέλαβε να διεκπεραιώσει το κούρεμα και να διαπραγματευθεί το νέο Μνημόνιο, χωρίς στο μεταξύ να της επιτρέπεται να κυβερνά. Το Μνημόνιο ήρθε στη Βουλή, προκάλεσε τον αποδεκατισμό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας και γέννησε το κόμμα των ψεκασμένων καμμένων. Το οποίο ήδη αυτοαναφλέγεται, όπως οι οδηγίες στις παλιές «Επικίνδυνες αποστολές», τις οποίες ο πρόεδρός του πρέπει να έβλεπε μικρός. Κι έπειτα εκλογές, και ξανά εκλογές, και ο σχηματισμός μιας κυβέρνησης που στηρίζεται σε τρία κόμματα – το ένα, τουλάχιστον, εκ των οποίων στοιχημάτιζε στη γρήγορη αποτυχία της. Η οποία κυβέρνηση, ώς σήμερα, λειτουργεί με δύο αυτόνομα, συνεργαζόμενα βασίλεια, ένα στο Μαξίμου κι ένα στο υπουργείο Οικονομικών, άνευ άλλων και άνευ Υπουργικού Συμβουλίου. Πέρασαν έξι μήνες διπλωματικών κινήσεων πάνω σε μια φλεγόμενη διεθνή σκακιέρα, όπου οι νέες μεγάλες δυνάμεις συγκρούονταν για τη μοίρα μας και η Μέρκελ έφθανε στην Αθήνα, με κάτι από την επίσκεψη Τσόρτσιλ, Δεκέμβρη του ’44. Ωσπου να φθάσουμε, τελικά, στην εκταμίευση της δόσης.

Στο μεταξύ, το σενάριο της Grexit σχεδιαζόταν σε κάποιους ορόφους του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, κυκλοφορούσε στα διεθνή μίντια, παιζόταν στο διεθνές στοίχημα ως στάνταρ, εισαγόταν ως πολιτικός μπαμπούλας στο εσωτερικό παιχνίδι και πραγματοποιείτο στα γκισέ των ελληνικών τραπεζών. Που αιμορραγούσαν με 4,5 δισ. τον μήνα και, ειδικά τις τελευταίες ημέρες πριν από τις εκλογές του Ιουνίου, με περίπου δύο δισ. την ημέρα!

Αυτή η εποχή, λοιπόν, έκλεισε. Οχι πως με την εκταμίευση της δόσης ανακόπτεται η σπείρα της ύφεσης, που θα έχει καταστρέψει, μέχρι το τέλος του επόμενου χρόνου, το ένα τέταρτο της προ κρίσης ελληνικής οικονομίας. Οχι πως η ανάκαμψη θα είναι το φλουρί στη  βασιλόπιτα της Πρωτοχρονιάς. Οχι πως η χρονιά δεν θα είναι δύσκολη και πως ο κίνδυνος ενός δυστυχήματος δεν θα παραφυλάει σε κάθε στροφή του δρόμου. Μα τα κοστούμια για την παράσταση «Η Ελλάς ως Ιφιγένεια εν Αυλίδι» κλείστηκαν στα σεντούκια. Και οι μπούκηδες της υφηλίου απέσυραν το ματς της Grexit από τον στοιχηματισμό.

Τέλος εποχής ή διάλειμμα ολίγων μηνών; Θα το ξέρουμε το πολύ σε δέκα μήνες. Εξαρτάται, εν μέρει, από τους ρυθμούς με τους οποίους θα κινηθεί η ευρωζώνη προς την οικονομική και την τραπεζική ένωση, από τους πολιτικούς συσχετισμούς που θα διαμορφωθούν στη Γερμανία και στο ευρωπαϊκό πεδίο γενικότερα, από την έκβαση της μάχης ΔΝΤ – Βερολίνου. Αλλά εξαρτάται πολύ περισσότερο από εμάς τους ίδιους.

Για την ακρίβεια, είναι η πρώτη φορά εδώ και δύο χρόνια, από τα τέλη του 2010, που η ελληνική μοίρα βρίσκεται σε τόσο μεγάλο βαθμό σε ελληνικά χέρια. Στα χέρια του παλαιού πολιτικού συστήματος που κυβερνάει σ’ ένα εντελώς αλλαγμένο περιβάλλον, χωρίς να έχει δείξει ότι μπορεί να το κάνει χωρίς τους παλιούς του «τρόπους», τις παραδοσιακές μεθόδους αναπαραγωγής και τις σχέσεις πατρονίας. Και, ίσως ακόμη περισσότερο, στα χέρια των δυνάμεων της αντιπολίτευσης, που δεν έχουν καταφέρει ακόμη να εκπροσωπήσουν με ρεαλιστικό και πειστικό τρόπο το νέο που επαγγέλλονται.