Αυτό το βραβείο ποιος θα το παραλάβει;

Είναι ένα ερώτημα που αποδίδεται σε κάποιον αμερικανό διπλωμάτη αλλά έκανε καριέρα χάρη στον Χένρι Κίσινγκερ, ο οποίος το υιοθέτησε: Σε ποιον πρέπει να τηλεφωνήσει κανείς αν θέλει να μιλήσει με την Ευρώπη; Η βράβευση της Ευρωπαϊκής Ενωσης με το Νομπέλ Ειρήνης γέννησε μια νέα εκδοχή του ερωτήματος: Ποιος θα παραλάβει το βραβείο στην τελετή απονομής που θα φιλοξενηθεί στις 10 Δεκεμβρίου στο Οσλο; Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Μπορεί η ειρήνη να βασιλεύει εδώ και σχεδόν επτά δεκαετίες στην Ευρώπη, αλλά στη Γηραιά Ηπειρο και το παραμικρό ζήτημα δίνει την αφορμή για διαμάχες. Την πιο πρωτότυπη πρόταση διατύπωσε η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Σεσίλια Μάλστρομ που έγραψε στο twitter: «Γιατί να μη στείλουμε στο Οσλο 27 παιδιά;» (ένα από κάθε χώρα-μέλος της Ενωσης). Από εκεί και πέρα, οι υποψήφιοι είναι κάμποσοι. Τον πρώτο λόγο ασφαλώς έχει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ. Αλλά την Ευρωπαϊκή Ενωση στο Οσλο θα μπορούσε να εκπροσωπήσει και η ύπατη εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας Κάθριν Αστον, ενώ δύσκολα θα μπορούσε να αποκλείσει κανείς τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο ή τον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς. Και γιατί να μην πάει ο Πρόεδρος της Κύπρου Δημήτρης Χριστόφιας, της χώρας που ασκεί την προεδρία της ΕΕ το τρέχον εξάμηνο και τμήμα της οποίας βρίσκεται υπό ξένη κατοχή; Ο κατάλογος δεν τελειώνει εδώ… Διευρύνεται με προσωπικότητες που έχουν συνδεθεί με την ιστορία της ΕΕ, όπως ο πρώην γερμανός καγκελάριος Χέλμουτ Κολ και ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν Ζακ Ντελόρ.

Το ζήτημα της εκπροσώπησης δεν είναι το μοναδικό που προκαλεί θυμηδία, διχογνωμία και πολλά ερωτήματα. Η ίδια η απόφαση της Νορβηγικής Επιτροπής έγινε δεκτή με ανάλογο μείγμα απορίας και ειρωνείας. «Η Ευρώπη χάνει το Νομπέλ Οικονομίας», κάγχαζε στην πρώτη της σελίδα η γαλλική «Λιμπερασιόν». Πραγματικά αξίζει το Νομπέλ Ειρήνης μια ήπειρος που εμφανίζεται να διαιρείται και πάλι, αυτή τη φορά ανάμεσα στον πλούσιο Βορρά και στον φτωχό Νότο; Και τι σόι ειρήνη είναι αυτή, όταν κάποιες ευρωπαϊκές κοινωνίες μοιάζουν με καζάνια έτοιμα να εκραγούν; Στο κύριο άρθρο τους οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» δεν έχουν καμία αμφιβολία ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι ένα μεγάλο επίτευγμα. Αν, προσθέτουν, αυτό το βραβείο τη βοηθήσει να ξεπεράσει τα βάσανά της, καλώς της δόθηκε. Και ένας τρόπος για να το κάνει αυτό είναι να δώσει τα χρήματα του βραβείου στην Ελλάδα, καταλήγουν. Η ναυαρχίδα του αμερικανικού Τύπου δεν είναι η μοναδική που είχε μια τέτοια ιδέα – κάποιοι έσπευσαν να κάνουν τη διαίρεση για να υπολογίσουν το ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε έλληνα πολίτη από τις 900.000 ευρώ που συνοδεύουν το βραβείο. Σε κάθε περίπτωση, ένα είδος αντίφασης ανάμεσα στην Ευρώπη της ειρήνης και στην Ευρώπη της κρίσης, με επίκεντρο την Ελλάδα, διαπιστώνει και ο αγγλικός Τύπος. «Βραβείο Νομπέλ για την Ανοησία» ήταν ο τίτλος της «Ντέιλι Μέιλ» κοσμώντας το σχόλιο με μια φωτογραφία των ελλήνων διαδηλωτών που είχαν ντυθεί Ναζί. Μια φωτογραφία από επεισόδια στο Σύνταγμα επέλεξε και ο «Ιντιπέντεντ» για να αντικρούσει τη νορβηγική επιτροπή, η οποία στην ανακοίνωσή της είχε κάνει λόγο για ένα «μοναδικό εγχείρημα που αντικατέστησε τον πόλεμο με την ειρήνη».

Τη δική του επίδειξη χιούμορ με ελληνικό άρωμα έκανε και ο γερμανικός Τύπος. Η συντηρητική «Ντι Βελτ» είδε στη βράβευση μια «παρότρυνση να πιστέψουμε στα θαύματα». «Καλή ιδέα, κακός παραλήπτης», σχολίασε το περιοδικό «Ντερ Σπίγκελ», το οποίο δεν παρέλειψε να αναφερθεί στο κύμα ευρωσκεπτικισμού που φουντώνει στην Ευρώπη και να συνοδεύσει το σχετικό ρεπορτάζ με τη φωτογραφία ομάδας ελλήνων διαδηλωτών που καίει τη σημαία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αλλοι πάλι στέκονται στο γεγονός ότι οι πολίτες της Νορβηγίας απέρριψαν δύο φορές την ένταξη της χώρας τους στην ΕΕ και βλέπουν σύγκρουση συμφερόντων στην απόφαση: ο πρόεδρος της Νορβηγικής Επιτροπής Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ – γράφει ο νορβηγικός Τύπος – είναι γενικός γραμματέας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Γενικό συμπέρασμα; Οι Ευρωπαίοι δεν είναι εύκολο να συμφωνήσουν μεταξύ τους ούτε σε μια στιγμή εφήμερης δόξας.