Η ηθική της ελευθερίας

«Παρακολουθούμε να συμβαίνουν καταστροφικές αλλαγές στον αραβικό κόσμο. Από την Τυνησία ως τη Συρία, καθημερινά πραγματοποιούνται αντιαμερικανικές και αντιβρετανικές πορείες διαμαρτυρίας μέσω των οποίων ομάδες ισλαμιστών εξτρεμιστών ευελπιστούν να καταλάβουν την εξουσία. Ως ιστορικός, ποτέ δεν σκέφτηκα ότι η συνέχεια της Αραβικής Ανοιξης θα ήταν η άμεση εγκαθίδρυση της δημοκρατίας. Για την άνθηση της δημοκρατίας απαιτούνται αρκετές γενιές. Αλλά ούτε μια κατάσταση σαν τη σημερινή μπορούσα να φανταστώ, τον έλεγχο της οποίας κινδυνεύουμε να χάσουμε».

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην «Κοριέρε ντέλα Σέρα» με αφορμή τις ξέφρενες αντιδράσεις των ισλαμιστών που προκάλεσε η προσβλητική για τον Μωάμεθ ταινία, ο διακεκριμένος βρετανός ιστορικός Πολ Κένεντι υπογραμμίζει πως το ζητούμενο είναι η ισορροπία, η οποία όμως δεν υφίσταται. Στη Δύση «υπάρχει μια μειοψηφία που θεωρεί πως το Ισλάμ είναι δηλητηριώδες, όπως ακριβώς υπάρχει στο Ισλάμ μια μειοψηφία που θεωρεί τη Δύση δηλητηριώδη». Στα χέρια τέτοιων ανθρώπων, ακόμη και ένα κινητό τηλέφωνο αρκεί για να πυροδοτήσει ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Η πρόοδος της τεχνολογίας, η οποία στην αρχή έδωσε σε όλους την εντύπωση ότι είναι ικανή όχι μόνο να ρίξει αυταρχικά καθεστώτα αλλά και να οδηγήσει ακόμη και στον εκδημοκρατισμό των (αραβικών) κοινωνιών, σήμερα ενδέχεται να επιφέρει τα αντίστροφα αποτελέσματα εξαιτίας της απόλυτης ελευθερίας της έκφρασης.

Ο Κένεντι υποστηρίζει ότι η ελευθερία αυτή πρέπει να διασφαλιστεί, αλλά την ίδια στιγμή είναι επιτακτική η ανάγκη θέσπισης κάποιων κανόνων, καθώς δεν είναι δυνατόν να αποτελεί «μέσο υποκίνησης στο θρησκευτικό ή ρατσιστικό μίσος». Σύμφωνα με τον βρετανό ιστορικό είναι σημαντικό προτού κάποιος εκφραστεί – μέσο ενημέρωσης ή πολιτικός ή και πολίτης απλός – να αναρωτηθεί «πότε είναι θεμιτή αυτή ελευθερία και πότε δεν είναι; Ποιες συνέπειες μπορεί να έχει; Καθώς ένα τέλειο σύστημα δεν υπάρχει».