Διπλό χτύπημα στην Αλτσχάιμερ
Η αξονική τομογραφία σε συνδυασμό με εξετάσεις αίματος και νωτιαίου μυελού μπορεί να αποκαλύψει το ενδεχόμενο εκδήλωσης της νόσου του Αλτσχάιμερ στο μακρινό μέλλον
Δύο νέες ανακαλύψεις έρχονται να ενισχύσουν το οπλοστάσιο των επιστημόνων στη μάχη με τη νόσο του Αλτσχάιμερ.
Αμερικανοί ερευνητές βρήκαν τρόπο να εντοπίζουν αόρατα «σημάδια» της ασθένειας 25 χρόνια προτού εκδηλωθούν, ενώ συνάδελφοί τους από την Ισλανδία ανακάλυψαν μια σπάνια γονιδιακή μετάλλαξη, η οποία προστατεύει κάποιους τυχερούς από την εκφύλιση των νεύρων που προκαλεί η νόσος.
Το πρώτο μεγάλο βήμα κατά της νόσου του Αλτσχάιμερ πέτυχαν ειδικοί από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι η εκδήλωση των πρώτων εργαστηριακών ευρημάτων μπορεί να γίνει ακόμη και 25 χρόνια προτού εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα στον ασθενή.
Στο πλαίσιο της πρώτης μελέτης που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «New England Journal of Medicine», οι ειδικοί έκαναν ειδικές εξετάσεις αίματος, νωτιαίου μυελού και αξονική τομογραφία, αλλά και ασκήσεις για το επίπεδο της γνωσιακής λειτουργίας σε 128 άτομα που είχαν 50% πιθανότητα να εκδηλώσουν τη νόσο σε μικρή ηλικία (30 ώς 40 ετών), όταν η κοινή μορφή της νόσου εκδηλώνεται συνήθως σε άτομα άνω των 60.
Το πρώτο που διαπίστωσαν με αυτές τις εξετάσεις είναι ότι το αρχικό μήνυμα που έρχεται από τον οργανισμό και δείχνει ότι σε 25 χρόνια το άτομο θα εκδηλώσει τη νόσο είναι η πτώση επιπέδων της πρωτεΐνης που ονομάζεται βήτα αμυλοειδές στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό.
Το δεύτερο που διαπίστωσαν οι ειδικοί και κατάλαβαν ότι τα άτομα αυτά θα εκδηλώσουν σε 15 χρόνια τη νόσο είναι η αύξηση μιας άλλης πρωτεΐνης, της TAU, η οποία επίσης βρίσκεται στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Σε αυτή τη φάση μάλιστα αρχίζουν και η συρρίκνωση τμημάτων του εγκεφάλου, καθώς και η εμφάνιση των χαρακτηριστικών εγκεφαλικών «πλακών» που δημιουργούνται από το β-αμυλοειδές.
Το τρίτο που διαπίστωσαν προχωρώντας πιο κοντά στην ηλικία εκδήλωσης της νόσου οι ειδικοί είναι ότι δέκα χρόνια νωρίτερα μειώνονται τα επίπεδα σακχάρου στον εγκέφαλο και παράλληλα εμφανίζονται τα πρώτα προβλήματα στη γνωσιακή λειτουργία και συγκεκριμένα στη μνήμη.
Οι επιστήμονες εκφράζουν τη βεβαιότητά τους ότι οι βιοχημικές αλλαγές στον οργανισμό συμβαίνουν και στα άτομα που πρόκειται στο μέλλον να αναπτύξουν τη μη κληρονομούμενη μορφή της νόσου του Αλτσχάιμερ, γι’ αυτό οι ερευνητές επεσήμαναν την ανάγκη να γίνουν περαιτέρω έρευνες.
ΓΟΝΙΔΙΟ-ΑΣΠΙΔΑ. Στη δεύτερη μελέτη ειδικοί από την ισλανδική εταιρεία γενετικής deCODE ανακάλυψαν μια σπάνια γενετική μετάλλαξη, η οποία αντί για κακό, κάνει καλό στον οργανισμό, καθώς τον προστατεύει από τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Πρόκειται για την πρώτη γενετική μετάλλαξη που έχει βρεθεί να παρέχει ισχυρή προστασία έναντι της νόσου. Μάλιστα, έπειτα από περαιτέρω έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω γονιδιακή ποικιλομορφία προστατεύει γενικότερα από την άνοια και την έκπτωση των νοητικών λειτουργιών, όπως είναι η μνήμη, που παρατηρείται ακόμη και φυσιολογικά στην τρίτη ηλικία.
Η γενετική μετάλλαξη που ανακαλύφθηκε μειώνει κατά 50% την ποσότητα του βήτα-αμυλοειδούς, το οποίο τυλίγεται στον εγκέφαλο και προκαλεί τη νόσο του Αλτσχάιμερ. Η ανακάλυψη ενισχύει τη θεωρία των ειδικών ότι μια υπό ανάπτυξη κατηγορία φαρμάκων που ονομάζεται «αναστολείς BACE» θα μπορούσαν να δράσουν προστατευτικά, αρκεί να χορηγηθούν έγκαιρα. Η μελέτη αυτή δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature».