Δέματα ζωής στα σπίτια της θλίψης

Προσφέρθηκε να τους κεράσει παγωμένο νερό από το ψυγείο ή έστω ένα κομμάτι ψωμί από το μισοφαγωμένο καρβέλι στο τραπέζι – δεν είχε περισσότερα. Ηθελε να τους ανταμείψει για την υπομονή τους να ακούσουν ξανά την ιστορία της και να φέρουν το δέμα με τα τρόφιμα. Αν και έχει την ανάγκη, δεν θα περίμενε στην ουρά κάποιου συσσιτίου, από ντροπή. Της ήταν πιο εύκολο να παραλάβει σπίτι τις προμήθειες ενός μηνός που θα μαγειρέψει η ίδια. Η 79χρονη καλωσόριζε τη βοήθεια στο σαλόνι της, με κουβέντα και αξιοπρέπεια, μακριά από τα βλέμματα της γειτονιάς.

Αλλοι 216 άποροι ηλικιωμένοι στη Δυτική Αττική παραλαμβάνουν το ίδιο δέμα κάθε μήνα από τη μη κυβερνητική οργάνωση Γραμμή Ζωής (www.lifelinehellas.gr) και στόχος είναι να φτάσουν τους 300. Το 20κιλο πακέτο με μακαρόνια, όσπρια, λάδι, γάλα και κονσέρβες φτάνει στα σπίτια των δικαιούχων από τον περασμένο Απρίλιο. Το κοινωφελές Ιδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση καλύπτει τη χρηματοδότηση (αυτό είναι ένα από τα επισιτιστικά προγράμματά του που συνολικά βοηθούν πάνω από 2.000 πολίτες στην Ελλάδα) και στο έργο συμπράττει η Τράπεζα Τροφίμων.

Η επιλογή των δικαιούχων δεν έγινε τυφλά. Οι ηλικιωμένοι πρέπει να είναι χαμηλοσυνταξιούχοι, μοναχικοί ή με βαριά προβλήματα υγείας. Οι υπεύθυνοι του προγράμματος επικοινώνησαν με τις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων προκειμένου να βρουν περιστατικά και πριν μοιράσουν τη βοήθεια πήραν συνεντεύξεις.

Οπως διαπίστωσαν, παρά τις μικρές απολαβές ή τα μεγάλα χρέη τους, ορισμένοι από τους ηλικιωμένους στηρίζουν ακόμη τα άνεργα παιδιά τους.

ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ. Στα περισσότερα σπίτια όμως που επισκεφθήκαμε μαζί με το φορτηγάκι της οργάνωσης ένα πρωινό στην Ελευσίνα, η νέα γενιά κατοικεί μονάχα σε θαμπές φωτογραφίες με επίχρυση κορνίζα. Οι ηλικιωμένοι έμειναν μόνοι. Κάποιοι ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας, με συντάξεις των 340 ευρώ του ΟΓΑ ή χωρίς πηγές εσόδων λόγω χρεών στην Εφορία. «Δεν ήταν κι άλλοτε εύκολα», λέει η κ. Μαρία, 77 ετών, σε ένα από τα σπίτια που πηγαίνουμε. «Στα 25 είχα μεταναστεύσει εργάτρια στη Γερμανία. Και εκεί με το κουπόνι παίρναμε ψωμί», θυμάται. Σε άλλο σπίτι δεν έχουν ρεύμα δυόμισι χρόνια. Χρωστούν περίπου 3.000 ευρώ στη ΔΕΗ. Πρόσφατα τους έκοψαν και το νερό. Στην αυλή τα φυτά έχουν μαραθεί. Τα πατώματα μυρίζουν απλυσιά. Για μαγείρεμα χρησιμοποιούν γκάζι ή καίνε ξύλα. Με τα 20 ευρώ που τους δίνει μαζί με το δέμα η Γραμμή Ζωής αγοράζουν όσο κρέας μπορούν να καταναλώσουν σε μία ημέρα – το ψυγείο δεν λειτουργεί και μια γεννήτρια είναι συνδεδεμένη μόνο με την τηλεόραση.

«Οι περισσότεροι μένουν σε δικά τους σπίτια και γλιτώνουν τα έξοδα του ενοικίου. Και πάλι όμως δεν μπορούν να τα φτιάξουν γιατί δεν έχουν τα χρήματα. Μπήκαμε σε σπίτια με υγρασία, με τους σοβάδες να πέφτουν», λέει η Πόλυ Κολλύρη, υπεύθυνη ανεύρεσης πόρων στη Γραμμή Ζωής. Τα σπίτια που επισκεφθήκαμε είχαν χαμηλά ταβάνια, στενούς διαδρόμους και τοίχους που έβραζαν από τη ζέστη. Ενα ζευγάρι συνταξιούχων βρήκε στέγη στα γραφεία του πάρκου κυκλοφοριακής αγωγής της Ελευσίνας. Η γυναίκα εκτελεί χρέη θυρωρού και ο άντρας κηπουρού ως αντάλλαγμα για την οικία. Αλλιώς θα ήταν άστεγοι.

«ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΙΣ». Η παράδοση των δεμάτων συχνά εξελίσσεται σε επίσκεψη στα σπίτια. Οι ηλικιωμένοι αισθάνονται την ανάγκη να ξεφορτωθούν όσα τους βαραίνουν. Μιλούν για τα παιδιά τους, για διαλυμένους γάμους, για παλιότερα δάνεια, για το τηλέφωνο που χτυπάει σπάνια.

Και όσοι υποφέρουν από άνοια θυμούνται πιο εύκολα τα παλιά παρά τα πρόσφατα, όπως μια ηλικιωμένη στον Ασπρόπυργο. Μεγάλωσε στα Καλάβρυτα και βρισκόταν ανάμεσα στους αμάχους που απέδρασαν από το σχολείο του χωριού καθώς οι δυνάμεις της Κατοχής εκτελούσαν ντόπιους και έκαιγαν τα σπίτια τους.

Σήμερα ζει καθηλωμένη στο κρεβάτι της και από τη σύνταξή της ζουν ο άνεργος γιος της και τα εγγόνια της.