Από τις απλωτές της Σύρου στα βαθιά της κρίσης

Ενας ξανθός νέος 29 ετών, με στολή φαντάρου, ανέβαινε τα σκαλιά του υπουργείου Οικονομικών στην οδό Νίκης, στο Σύνταγμα. Ηταν 1985, υπουργός Εθνικής Οικονομίας ήταν ο Κώστας Σημίτης και ο Γιάννης Στουρνάρας πήγαινε για προσωπική συνέντευξη στο γραφείο του τότε υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας Γιάννου Παπαντωνίου.

Ο υφυπουργός αναζητούσε σύμβουλο. Είχε ζητήσει βιογραφικά, είχε πάρει συστάσεις και ο Γιάννης Στουρνάρας είχε όλα τα προσόντα. Τον θυμόταν μάλιστα από το Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου το 1978 ο Γιάννος ήταν καθηγητής και ο Γιάννης τεταρτοετής φοιτητής. Στις εξετάσεις για το πτυχίο, ανάμεσα σε χίλιους φοιτητές, ο Γιάννος είχε βάλει μόνο δύο δεκάρια. Το ένα το είχε κερδίσει με το σπαθί του ο Γιάννης και έμεινε από τότε στο μυαλό του καθηγητή του. Τις τελευταίες δέκα ημέρες της θητείας του, τις υπηρέτησε στο ΓΕΣ. Νωρίτερα ήταν φαντάρος στη Λάρισα, βύσμα δεν είχε.

Λίγες ημέρες πριν πάρει το απολυτήριο, στον δρόμο συνάντησε τον Πλάτωνα Τήνιο, φίλο του από παλιά. Ο Πλάτων τού είπε ότι στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ψάχνουν συμβούλους. Είχε μάλιστα τα τηλέφωνα του Γιάννου Παπαντωνίου και του Κ. Σημίτη. Πήρε τηλέφωνο τον Παπαντωνίου και έκλεισε το ραντεβού.

ΟΞΦΟΡΔΙΑΝΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ. Η πρόταση για τη θέση τού έγινε απευθείας. Ο Γιάννης Στουρνάρας όμως δίσταζε. Είχε ήδη μια καλή θέση στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης από όπου είχε πάρει master και διδακτορικό. Η γυναίκα του Λίνα μάλιστα παρέμεινε στην αγγλική πόλη περιμένοντας να τελειώσει από τον στρατό και να γυρίσει εκεί. Με τη Λίνα είχαν γνωριστεί στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Οικονομικό Τμήμα. Η πρώτη και μεγάλη του αγάπη. Παντρεύτηκαν το 1981, πριν καλά καλά κλείσουν τα 25 και έφυγαν μαζί για την Οξφόρδη.

Οταν της τηλεφώνησε για να της ανακοινώσει ότι αποφάσισε να μείνει στην Ελλάδα, η Λίνα μάλλον δεν το πήρε και πολύ καλά. Του έκλεισε το τηλέφωνο και χρειάστηκε να βάλει τα μεγάλα μέσα για να την πείσει να του δώσει… άδεια. Ο ίδιος ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας την πήρε τηλέφωνο για να την πείσει. Επιστράτευσε και ο ίδιος τα δικά του μέσα, η Λίνα συμβιβάστηκε, θυσίασε την ακαδημαϊκή καριέρα στην Οξφόρδη και ένα χρόνο μετά γύρισε στον άντρα της στην Αθήνα. Η Λίνα μπήκε στον χώρο των πολυεθνικών φαρμακευτικών. «Καλύτερα για μένα, γιατί έβγαζε λεφτά», λέει σήμερα χαριτολογώντας.

Κάπως έτσι έπιασε την πρώτη του δουλειά στην Αθήνα. Σύμβουλος στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας από το 1986 έως το 1989 σε θέματα δημόσιων επιχειρήσεων και εισοδηματικής πολιτικής. Ούτε που το φανταζόταν το παλικαράκι που περνούσε τα περισσότερα καλοκαίρια του στη Γλύφα της Φθιώτιδας, τις περισσότερες χρονιές με τη μάνα του τη Φωτεινή και τα δύο αδέλφια του, την Αμαλία και τον Αργύρη, χωρίς τον πατέρα τους που ήταν αριστερός με φάκελο και χρόνια ζούσε κυνηγημένος.

Ο Θανάσης Στουρνάρας ήταν γραμματέας του ΕΑΜ Φθιώτιδας, βασανισμένος άνθρωπος με εξορίες, αλλά και εξαίρετος λογιστής. Το επάγγελμά του εξασφάλιζε στην οικογένεια αξιοπρεπή διαβίωση, χωρίς στερήσεις, με σπίτι στο Ψυχικό και σπουδές χωρίς οικονομικές έννοιες για τα παιδιά. Τα πρώτα παιδικά του χρόνια, όμως, ο Γιάννης στερήθηκε τον πατέρα του και η κυρία Φωτεινή τον άντρα της. Εξι χρονών ήταν ο Γιάννης το 1962, όταν πήγε με τη μάνα του και τα αδέλφια του διακοπές στη Μήλο. Τότε θεώρησε ότι δεν ήταν τίποτα παραπάνω από διακοπές. Αργότερα ρώτησε τη μάνα του πώς και δεν είχαν πάει στη Γλύφα, για να μάθει ότι η κυρία Φωτεινή τούς είχε πάει στη Μήλο με σκοπό να δει τον άντρα της που δούλευε στα κρυφά λογιστής στα ορυχεία του Κυριακόπουλου.

Πίσω στην Αθήνα του 1989, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ χάνει τις εκλογές από τη Νέα Δημοκρατία του Κ. Μητσοτάκη και ο Γ. Στουρνάρας χάνει τη θέση του στο υπουργείο.

Προσλαμβάνεται ωστόσο από τον τότε διοικητή Δημήτριο Χαλικιά ειδικός σύμβουλος της Τραπέζης της Ελλάδος σε θέματα νομισματικής πολιτικής και αρχίζει να μπαίνει στα μεγάλα σαλόνια λήψης αποφάσεων. Εκπροσωπούσε την Τράπεζα της Ελλάδος ως αναπληρωματικό μέλος στις συνόδους των διοικητών των κεντρικών τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Στη θέση αυτή παρέμεινε έως το 1994 οπότε επανήλθε, με υπουργό πλέον τον Γιάννο Παπαντωνίου στο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για να πέσει στα βαθιά: πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων.