Απότομη κατάρρευση του δικομματισμού

Η Περιφέρεια της Στερεάς Ελλάδας είναι από τις πιο αμφίρροπες και εκλογικά ρευστές περιοχές της χώρας, ακολουθώντας και συχνά μεγεθύνοντας τα εθνικά εκλογικά ρεύματα. Συνεχίζοντας την τριαντάχρονη αυτή παράδοση, η 6η Μαΐου κατέγραψε στη Στερεά Ελλάδα την απότομη κατάρρευση του δικομματισμού ΠΑΣΟΚ/ΝΔ από το 81% (το 2009) σε 32%, με τα ποσοστά όλων των κομμάτων να βρίσκονται πολύ κοντά στην αντίστοιχη εθνική τους επίδοση.

Ενα δεύτερο εξίσου ενδιαφέρον στοιχείο που αναδεικνύει τη Στερεά Ελλάδα σε οιονεί εκλογικό βαρόμετρο για το σύνολο της χώρας είναι η εσωτερική της διαφοροποίηση σε δύο διακριτές υποπεριοχές, οι οποίες σε γενικές γραμμές αντιστοιχούν στην κρίσιμη διαφοροποίηση της Αττικής από την υπόλοιπη Ελλάδα, όπως αυτή αποτυπώθηκε στο αποτέλεσμα των εκλογών της 6ης Μαΐου.

Στους δύο νομούς που συνορεύουν με την Αττική, τη Βοιωτία και την Εύβοια, ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε πρώτο κόμμα, συγκεντρώνοντας το 18,8% των ψήφων (ξεπέρασε μάλιστα το 20% στη Χαλκίδα και τη Λιβαδειά) άμεση προέκταση της δυναμικής που κατέγραψε στην πρωτεύουσα. Την αντίθετη ακριβώς εικόνα εμφάνισε η ΝΔ με το ποσοστό της (14,6%) να παραπέμπει ευθέως στο αντίστοιχο χαμηλό της Αττικής (13,2%), ενώ και το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε στην τέταρτη θέση, πίσω από τους Ανεξάρτητους Ελληνες.

Εκτός από την άμεση επαφή τους με την πρωτεύουσα, ένα δεύτερο κοινό χαρακτηριστικό των δύο αυτών νομών (Βοιωτία, Εύβοια) αφορά τη μέχρι πρόσφατα ισχυρή παρουσία του ΠΑΣΟΚ (περί το 48% στις εκλογές του 2009) και την αντίστοιχη υστέρηση της ΝΔ (περί το 31% το 2009). Η κατακόρυφη πτώση του ΠΑΣΟΚ (περιορίστηκε στο 12,5%) τροφοδότησε άμεσα την εκτίναξη του ΣΥΡΙΖΑ ο οποίος εξέλεξε από έναν βουλευτή τόσο στην Εύβοια (τον πρώην βουλευτή του Βαγγέλη Αποστόλου) αλλά και για πρώτη φορά στη Βοιωτία (τον Γιάννη Σταθά από το Δίστομο, πρόεδρο του Εργατικού Κέντρου Λιβαδειάς). Τροφοδότησε όμως επίσης και τα σημαντικά ποσοστά που συγκέντρωσαν αφενός το ΚΚΕ (8,6% από 6,9% το 2009), διατηρώντας με άνεση τη βουλευτική έδρα που κατέχει από το 2007 με το μέλος του ΠΓ Γιώργο Μαρίνο – και αφετέρου η ΔΗΜΑΡ (6,4%) που εξέλεξε βουλευτή τον πρώην δήμαρχο Χαλκίδας Δημήτρη Αναγνωστάκη.

Οσον αφορά τον χώρο της Δεξιάς, η προσχώρηση στους Ανεξάρτητους Ελληνες δύο βουλευτών που έχουν εκλεγεί με τη Ν.Δ. το 2009 – του Κώστα Μαρκόπουλου στην Εύβοια και του Μιχάλη Γιαννάκη στη Βοιωτία – οδήγησε σε έναν σχεδόν πλήρη διχασμό το εκλογικό σώμα της Δεξιάς. Ας σημειωθεί εξάλλου ότι και οι δύο αυτοί πολιτικοί επανεξελέγησαν, ο πρώτος στην Εύβοια και ο δεύτερος με το ψηφοδέλτιο Επικρατείας. Η στρεβλωτική πάντως λειτουργία του εκλογικού νόμου προσέφερε στη ΝΔ τρεις έδρες στη Βοιωτία (μεταξύ των εκλεγέντων και ο επανακάμψας πρώην υπουργός Ευάγγελος Μπασιάκος), παρ’ όλο που αναδείχθηκε δεύτερο κόμμα με μόλις 14,8%.

Ας σημειωθεί πάντως ότι, και αντίστροφα, η ΝΔ πλήρωσε τη στρεβλωτική λειτουργία του εκλογικού νόμου, αφού έμεινε χωρίς βουλευτή στην Εύβοια, όπου αναδείχθηκε δεύτερο κόμμα, με απόλυτα συγκρίσιμο ποσοστό με αυτό της Βοιωτίας, και τον κύριο υποψήφιό της, τον πρώην βουλευτή της Σίμο Κεδίκογλου, να συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό σταυρών προτίμησης από όλους τους υποψηφίους του νομού.

Σαφώς διαφορετική είναι η εικόνα στους υπόλοιπους τρεις νομούς της Στερεάς Ελλάδας (Φθιώτιδα, Φωκίδα, Ευρυτανία) όπου τα τελευταία 20 χρόνια η ΝΔ διατηρεί, κατά κανόνα, ένα σημαντικό προβάδισμα, το οποίο και επιβεβαίωσε στις 6 Μαΐου, σε πολύ χαμηλότερο πάντως επίπεδο, σε σύγκριση με το σχεδόν 40% που είχε συγκεντρώσει το 2009. Αναδείχθηκε πάντως πρώτο κόμμα, με διαφορά, και στους τρεις νομούς, ενώ στις 17 Ιουνίου, αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά στην Ευρυτανία, όπου η ΔΗΣΥ με 18,3% βρέθηκε σε απόσταση αναπνοής από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. Ισως όμως το πιο ενδιαφέρον είναι ότι σ’ αυτόν τον κατά παράδοση προνομιούχο χώρο της Δεξιάς, το ΠΑΣΟΚ αντιστάθηκε σχετικά καλύτερα, συγκριτικά πάντα με τους δύο άλλους νομούς όπου παραδοσιακά κυριαρχούσε: συγκέντρωσε το 15% των ψήφων και ουσιαστικά ισοψήφησε με τον ΣΥΡΙΖΑ. Πρόκειται για ένα γενικότερο φαινόμενο, που παρατηρήθηκε σε όλες σχεδόν τις περιοχές της χώρας, ανατρέποντας πλήρως τον εκλογικό χάρτη του ΠΑΣΟΚ.

Υψηλό ποσοστό (7,8%), απολύτως συγκρίσιμο με αυτό που συγκέντρωσε στην Αττική (7,9%) κατέγραψε η Χρυσή Αυγή στη Στερεά Ελλάδα, όπου εξέλεξε δύο βουλευτές, τον Νίκο Μίχο (από το παραδοσιακά δεξιόστροφο χωριό Αμάρυνθος) στην Εύβοια και τον Απόστολο Γκλέτσο στη Φθιώτιδα (ξάδελφος του συνονόματού του ηθοποιού και δημάρχου Στυλίδας). Ισχυρότερη δύναμη, πάνω από 8%, εμφάνισε η Χρυσή Αυγή στην Εύβοια (ιδιαίτερα στο νότιο τμήμα του νησιού) και τη Βοιωτία, ενώ το κορυφαίο ποσοστό της (14,9%) εντοπίζεται στον Δήμο Τανάγρας, όπου ξεπέρασε τις 1.500 ψήφους.