Οι μεταβλητές της κόκκινης εξίσωσης

ΕΙΝΑΙ το σενάριο που προκαλεί πανικό – δεν θέλουν ούτε να το ακούνε – στις μεγάλες ξένες πρωτεύουσες. Δηλαδή, μια πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ στις 17 Ιουνίου. Κανένας στο Παρίσι, στο Βερολίνο ή στις Βρυξέλλες δεν είναι πραγματικά προετοιμασμένος γι’ αυτό. Αυτό που φοβούνταν ήταν ένας νέος γύρος ακυβερνησίας στην Ελλάδα. Δηλαδή η αδυναμία συγκρότησης μιας κυβέρνησης συνεργασίας. Αλλά να έρθει πρώτο σε μια χώρα της ευρωζώνης ένα μετακομμουνιστικό κόμμα, όπως το γερμανικό Ντι Λίνκε (Αριστερά); Αδιανόητο.

Στο εσωτερικό όλα τα έμπειρα πολιτικά μάτια σε ΠΑΣΟΚ και ΝΔ συμφωνούν: «Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ρεύμα». Η πολιτική ανάγνωση μιλάει για αλλαγή σελίδας. Η διαχωριστική γραμμή στην ελληνική κοινωνία είναι ανάμεσα σε αυτούς που είναι αντίθετοι στο οικονομικό πρόγραμμα και σε αυτούς που πιστεύουν ότι οι θυσίες είναι επιβεβλημένες προκειμένου να διατηρηθεί ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της χώρας. Οι δεν και οι μεν!

Στο στρατόπεδο του «δεν» ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ξεχωρίσει ως κυρίαρχος πόλος. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, το κόμμα του Τσίπρα βρίσκει εφεδρείες στις εκλογές της 17ης Ιουνίου που λειτουργούν ως δεύτερος γύρος της 6ης Μαΐου. Ψηφοφόροι των Ανεξάρτητων Ελλήνων, του ΚΚΕ, ακόμη και της Χρυσής Αυγής στρέφονται προς τον ΣΥΡΙΖΑ ως «ορίτζιναλ» εκδοχή του «δεν». Η τουρνέ του Τσίπρα στην Ευρώπη τον ανέβασε στα μάτια τους. Και τον έκανε να ξεχωρίσει από τον Καμμένο ή το γκρίζο, παρωχημένο, απομονωμένο ΚΚΕ. Η αλήθεια είναι ότι ποτέ κανένας έλληνας πολιτικός – με εξαίρεση τον Γιώργο Παπανδρέου στην πρώτη φάση της κρίσης – δεν είχε τέτοια υπερέκθεση σε ΜΜΕ του εξωτερικού.

Οι εφεδρείες ψηφοφόρων φαίνεται να ακυρώνουν στην πράξη μια στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ να παραμείνει σε πολύ σκληρή γραμμή, ώστε να έρθει δεύτερο κόμμα την 17η Ιουνίου. Θα ήταν η ματαίωση του ονείρου του Φίλιππου Σαχινίδη. Ως αξιωματική αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να πλαγιοκοπεί μια κυβέρνηση συνεργασίας μεταξύ των υπόλοιπων κομμάτων. Και να μην έχει να αντιμετωπίσει τα διλήμματα της διακυβέρνησης.

Ο φόβος της πρώτης θέσης φάνηκε την περασμένη εβδομάδα. Η ρητορική της Κουμουνδούρου έχει γίνει πιο ελαστική. Γίνεται λόγος για καταγγελτική διαπραγμάτευση του Μνημονίου που θα εξελίσσεται με ρυθμό που να μη θέτει σε κίνδυνο την εκταμίευση κονδυλίων από το εξωτερικό. Ακόμη και η επαναφορά μεγάλων δημόσιων οργανισμών – η περίπτωση του ΟΤΕ – στην ιδιοκτησία του κράτους θα προκύψει μόνον εφόσον υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Είναι προφανές ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει να παγιδευθεί σε μια αδιάλλακτη στάση.

Αν όμως έρθει πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ, με ποιον θα κάνει κυβέρνηση; Το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να δώσει στήριξη με κόκκινη γραμμή πολιτικές που να θέτουν σε κίνδυνο την παραμονή της χώρας στο ευρώ; Θεωρητικά δεν υπάρχει πρόβλημα, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ τάσσεται, σύμφωνα και με νέες δηλώσεις του Αλ. Τσίπρα, αναφανδόν υπέρ του να μη φύγει η Ελλάδα από την ευρωζώνη. Υπάρχει επίσης το ΚΚΕ – που δεν είναι σαφές αν θα στήριζε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Αντιθέτως, η ΔΗΜΑΡ έχει δεσμευτεί ότι η χώρα δεν θα μείνει ακυβέρνητη. Εφόσον βγαίνει η αριθμητική, μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ δεν είναι απίθανη. Εκτός αν την τορπιλίσει, ιδίως σε ό,τι αφορά συμμετοχή της Ιπποκράτους, ο ΣΥΡΙΖΑ.

Αν όμως προκύψει τέτοια κυβέρνηση, τι θα γίνει; Η ΕΕ είναι τυπικά υποχρεωμένη να έρθει σε επαφή μαζί της. Πολιτικό πρόσωπο με υψηλή νομική επιστημοσύνη επισημαίνει ότι η διαρκής επίκληση του «pacta sunt servanda» (οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται) παραπέμπει στο άρθρο 6 της ευρωπαϊκής Συνθήκης. Μια άρνηση εφαρμογής του Μνημονίου από τον ΣΥΡΙΖΑ – ή η ακύρωση ορισμένων εκτελεστικών του νόμων, όπως η κατάργηση της μετενέργειας των συλλογικών συμβάσεων – αποτελεί παραβίαση του άρθρου 6. Οπότε σε αυτή θα μπορούσε να θεμελιωθεί μια αποβολή της Ελλάδας. Αρα η νομική επιχειρηματολογία ότι «δεν υπάρχει νομικός τρόπος να μας βγάλουν» δεν είναι απολύτως βάσιμη.