Ο Γάλλος που δεν… έκανε τον Γερμανό

Βγαίνοντας από την πρώτη του (έστω και άτυπη) ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης, ο Φρανσουά Ολάντ έκανε κάτι ασυνήθιστο για γάλλο Πρόεδρο: υπογράμμισε τις διαφωνίες του με την Ανγκελα Μέρκελ. «Προς το παρόν», δήλωσε αναφερόμενος στο ακανθώδες θέμα που ο ίδιος επέβαλε στο τραπέζι των συζητήσεων, «η γραμμή της Γερμανίας είναι πως τα ευρωομόλογα, για να δώσω την πιο αισιόδοξη άποψη, μπορεί να αποτελέσουν μόνο ένα σημείο τερματισμού, ενώ για τη Γαλλία είναι ένα σημείο αφετηρίας… Εχουμε ακόμα δουλειά μπροστά μας για να πείσουμε, αλλά δεν είμαστε μόνοι».

Για τους παρατηρητές ήταν ακόμα μία, η πολλοστή επιβεβαίωση πως η Ευρώπη όπως την καταλαβαίναμε επί Μερκοζί έχει τελειώσει. Μόλις έντεκα ημέρες έπειτα από την ορκωμοσία του και με τη δύναμη που του δίνουν η δυσφορία και η ανησυχία πολλών ακόμα ηγετών -συμπεριλαμβανομένου του Μπαράκ Ομπάμα – για τα οικονομικά αδιέξοδα στα οποία έχουν οδηγήσει οι εμμονές της Ανγκελα Μέρκελ με τη λιτότητα, ο νέος Σοσιαλιστής Πρόεδρος της Γαλλίας έχει καταφέρει ήδη να αλλάξει τους συσχετισμούς, έχει κερδίσει ήδη ένα πρώτο στοίχημα: να τοποθετηθεί η ανάπτυξη στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, να ανοίξει ο δρόμος για τα «ευρωομόλογα έργων», την ανακεφαλαιοποίηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και την αξιοποίηση των αδιάθετων των διαρθρωτικών ταμείων υπέρ των αδύναμων χωρών. Και αυτή η αλλαγή μόνο θετική θα μπορούσε να είναι για μια Ελλάδα που, όπως δήλωσε προχθές στην τηλεόραση ο ιταλός Πρωθυπουργός και σύμμαχος του Ολάντ στο μέτωπο των ευρωομολόγων Μάριο Μόντι, έχει υποστεί έναν «απίστευτο εξευτελισμό» – αρκεί να αποφασίσει να την αξιοποιήσει. Ο Ολάντ επαναλαμβάνει πως η χώρα μας πρέπει να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, αλλά και να ξαναβρεί την πίστη της στην αλληλεγγύη της Ευρώπης.

Με το τρένο. Ο νέος Πρόεδρος της Γαλλίας φρόντισε να στείλει από την αρχή στην Ανγκελα Μέρκελ το μήνυμα πως κινείται σε διαφορετικό μήκος κύματος από τον προκάτοχό του. Τα τελευταία χρόνια ήταν κανόνας ο γάλλος Πρόεδρος και η γερμανίδα Καγκελάριος να συντονίζουν τις θέσεις τους με μια μίνι Σύνοδο πριν από τις ευρωπαϊκές Συνόδους. Αντιθέτως, ο Ολάντ επέλεξε να συναντηθεί στο Παρίσι με τον ισπανό Πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι, προτού πάρουν παρέα το τρένο για τις Βρυξέλλες – και από κανέναν δεν ξέφυγε η λεπτομέρεια αυτή, ο Σαρκοζί χρησιμοποιούσε συνήθως το προεδρικό τζετ. «Η σχέση με τη Γερμανία είναι πολύ σημαντική, αλλά δεν κρατώ τις υπόλοιπες χώρες σε απόσταση», δήλωσε ο Ολάντ. «Θέλω η Γαλλία να ακουστεί και να στηριχτεί από άλλες χώρες. Δεν θέλω τη σχέση μου με τη Γερμανία σαν ένα προεδρείο που επιβάλλεται». Λίγο αργότερα μπήκε στον χώρο της Συνόδου παρέα με τον Μάριο Μόντι – ακόμα κανόνας ένας ήθελε τη Μέρκελ και τον Σαρκοζί να εμφανίζονται πάντα μαζί.

«Μπήκαμε στη γαλλο-γερμανική εποχή των παγετώνων», διακήρυξε η «Financial Times Deutschland». Πρόωρη και μάλλον επιπόλαια εκτίμηση, όπως άλλωστε και αυτή που θέλει την Καγκελάριο «απομονωμένη» πλέον στην Ευρώπη.

ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ. Η Μέρκελ έχει την απόλυτη στήριξη Αυστρίας, Ολλανδίας και Φινλανδίας στο ζήτημα των ευρωομολόγων. Ο ίδιος ο Ολάντ αναγνώρισε δημοσίως πως «τουλάχιστον μία άλλη χώρα» έχει στάση σαφώς πιο αρνητική από της Γερμανίας. Σε κάθε περίπτωση, είναι σαφές πως η στάση κάθε χώρας καθορίζεται με βάση και την εσωτερική πολιτική κατάσταση. Χωρίς «να κραδαίνει κανένα Καλάσνικοφ» ούτε «νοοτροπία αντιπαράθεσης», όπως δήλωσε χαρακτηριστικά συνεργάτης του, ο Ολάντ παραμένει εντούτοις αμετακίνητος στις θέσεις του, γνωρίζοντας πως οι Γάλλοι παρακολουθούν κάθε του κίνηση• στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Ιουνίου οι Σοσιαλιστές χρειάζονται την πλειοψηφία, ειδάλλως θα υποχρεωθούν σε μια παραλυτική «συγκατοίκηση». Η Μέρκελ, από την άλλη, έχει να αντιμετωπίσει μια αντιπολίτευση που απειλεί να καταψηφίσει το Δημοσιονομικό Σύμφωνο αν δεν συμπληρωθεί με αναπτυξιακό πακέτο – και το 2013 είναι για τη Γερμανία χρονιά γενικών εκλογών. Με άλλα λόγια, ο δρόμος για τον συμβιβασμό θα ανοίξει μετά τη 17η Ιουνίου, ημέρα εκλογών και στην Ελλάδα και στη Γαλλία. Οι αναλυτές επιμένουν πως Μέρκελ και Ολάντ έχουν όλες τις προϋποθέσεις να τα πάνε καλά, ταιριάζουν περισσότερο ως χαρακτήρες, είναι αμφότεροι θιασώτες του συμβιβασμού. Οι ίδιοι πάντως προδικάζουν πως η επίσημη Σύνοδος Κορυφής στα τέλη Ιουνίου δεν θα είναι τόσο «ήρεμη» όσο χαρακτήρισε ο γάλλος Πρόεδρος την προπαρασκευαστική της Τετάρτης, μόνο εξίσου «μακρά».