Ο μοναχικός λύκος της αγγλικής πολιτικής

Με τα συνήθως αχτένιστα κατάξανθα μαλλιά του, είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες της βρετανικής πολιτικής σκηνής. Αγαπημένη φιγούρα για τους σκιτσογράφους, ο Τζόνσον διηγείται ότι πήρε την «πρώτη πολιτική απόφαση όταν ήμουν 6 ετών, τότε που αρνήθηκα κατηγορηματικά να ξαναφάω αυγά». Εκτοτε δεν έχει σταματήσει να παίρνει αποφάσεις, πολλές από τις οποίες εκφρασμένες με τον συχνά προκλητικό του τρόπο ξεσηκώνουν θύελλα αντιδράσεων. Η πολιτική ορθότητα δεν είναι γι’ αυτόν. Στο βιβλίο του «Φίλοι, ψηφοφόροι και πατριώτες» το 2001 έγραψε: «Αν ο γάμος των ομοφυλοφίλων ήταν εντάξει, τότε δεν βλέπω τον λόγο γιατί να μην παντρεύονται τρεις άνδρες ή τρεις άνδρες και ένα σκυλί».

Από την πρώτη του δουλειά – δημοσιογράφος στους «Τάιμς» – απολύθηκε έπειτα από έναν χρόνο γιατί είχε δημοσιεύσει μια ψεύτικη δήλωση του αντιπρύτανη της Οξφόρδης που τύγχανε συγγενής του. Αρκετά χρόνια αργότερα, τον Νοέμβριο του 2004, απομακρύνθηκε από τη θέση του αντιπροέδρου του Συντηρητικού Κόμματος εξαιτίας ενός άλλου ψέματος: είχε αρνηθεί στον τότε πρόεδρο Μάικλ Χάουαρντ ότι διατηρούσε τετραετή εξωσυζυγική σχέση με την Πετρονέλα Γουάιτ, ανταποκρίτρια του περιοδικού «Σπεκτέιτορ» στη Νέα Υόρκη.

Παλιομοδίτης. Ο Μπόρις Τζόνσον γεννήθηκε το καλοκαίρι του 1964 στη Νέα Υόρκη. Ο πατέρας του Στάνλεϊ – απόγονος του Αλή Κεμάλ Μπέη, τούρκου δημοσιογράφου που είχε διατελέσει υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση του Φερίντ Πασά, μεγάλου βεζίρη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας – σπούδαζε τότε στις ΗΠΑ με υποτροφία. Η μητέρα του Σαρλότ ήταν φοιτήτρια στην Οξφόρδη και είχε διακόψει τις σπουδές της για έναν χρόνο. Το ζευγάρι έδωσε στον πρωτότοκο γιο ένα βαρύγδουπο όνομα: Αλεξάντερ Μπόρις ντε Πφέφελ. Το Μπόρις προέρχεται από έναν οικογενειακό φίλο, τον Λευκορώσο Μπόρις Λίτβιν. Αν και οι συμμαθητές του δεν έπαυαν να τον πειράζουν, οι στενοί συγγενείς του ακόμη και σήμερα τον φωνάζουν Αλ. Εξασφάλισε υποτροφία για το Ιτον, όπου σπούδασε τόσο ο σημερινός Πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον όσο και πολλά μέλη της βασιλικής οικογένειας. «Ακόμη και στην Οξφόρδη φαινόταν σε όλους σαν ένας παλιομοδίτης φιγουρατζής από άλλη εποχή», θυμάται ο συγγραφέας Τόμπι Γιανγκ που τον ήξερε τότε. «Ο κόσμος πιστεύει ότι ο Μπόρις δείχνει ειλικρινής, ότι φαίνεται αυθεντικός. Η αλήθεια είναι ότι ουσιαστικά δημιούργησε μια ταυτότητα. Εγώ δεν θα χρησιμοποιούσα τη λέξη “αυθεντικός” για να τον περιγράψω». Αυτό μπορεί να είναι αλήθεια, αλλά από ό,τι φαίνεται αποδίδει. «Μοιάζει με ήρωα του Σόσερ», λέει ο βιογράφος του Αντριου Γκίμσον. «Αν πιανόταν ο Κάμερον να έχει ερωμένη, θα τελείωνε η καριέρα του. Ο Μπόρις πιάνεται συχνά να έχει ερωμένες, αλλά ο κόσμος το περιμένει».

Ως μέλος του Κοινοβουλίου, όπου εξελέγη το 2001, έγινε πιο γνωστός για τον έντονο τρόπο που μιλούσε. Ηταν σκιώδης υπουργός Πολιτισμού των Τόρις για έναν χρόνο και το 2005, όταν εξελέγη αρχηγός ο Κάμερον, έγινε σκιώδης υπουργός Παιδείας. Προτού ασχοληθεί με την πολιτική ο Τζόνσον είχε γίνει γνωστός για τους τσαμπουκάδες και τα γραπτά του. Εργάστηκε στην «Ντέιλι Τέλεγκραφ», όπου έφθασε να γίνει αρχισυντάκτης, και αργότερα στο περιοδικό «Σπεκτέιτορ», του οποίου ανέλαβε διευθυντής το 1999. Πραγματοποίησε πολλές αποστολές στο εξωτερικό προκαλώντας συνήθως με τις πράξεις του. Σε ένα ταξίδι του στη Βαγδάτη το 2003 είχε βρει στα ερείπια του σπιτιού του πρώην υπουργού Εξωτερικών Ταρίκ Αζίζ μια θήκη πούρων και έγραψε ότι θα την κρατούσε ώσπου να τη ζητήσει ο ιδιοκτήτης της. Το 2008, όταν διεκδίκησε τη δημαρχία του Λονδίνου από τον δημοφιλή Κόκκινο Κεν Λίβινγκστον, ξεκίνησε η έρευνα για την κλοπή, που κατέληξε στην επιστροφή της περίφημης θήκης στην Αστυνομία. Ο Λίβινγκστον, επί δύο θητείες δήμαρχος έως τότε, αποκάλεσε τον Μπόρις τον «πιο δύσκολο αντίπαλο που αντιμετώπισα στην πολιτική μου καριέρα».

Ο Μπόρις, ο οποίος επανεξελέγη πριν από λίγες ημέρες δήμαρχος του Λονδίνου, δέχθηκε πολλές κριτικές για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε τις περυσινές ταραχές στην πρωτεύουσα. «Η αντίδρασή του ήταν να προβληματισθεί για το αν θα πρέπει να επιστρέψει από τις διακοπές του στον Καναδά», σχολιάζει βουλευτής των Εργατικών. «Εμφανίστηκε στο Κλάπαμ για δέκα λεπτά κρατώντας μια σκούπα και δεν έκανε ποτέ ξανά οποιαδήποτε αναφορά στο θέμα». Εκείνο το βράδυ έφαγε με τον Κάμερον και την επομένη επιτέθηκε στο κόμμα του, μέσω πρωινής εκπομπής, επειδή έκανε περικοπές στις δαπάνες της Αστυνομίας. Ουσιαστικά βγήκε από τη δύσκολη θέση προδίδοντας τη γραμμή των Τόρις.

Διάδοχος του Κάμερον; Ο Μπόρις δεν κρύβει το μεγάλο του όνειρο: να διαδεχθεί τον Κάμερον στο Συντηρητικό Κόμμα και στην πρωθυπουργία μετά τις επόμενες εκλογές – προγραμματισμένες για το 2015. Εχει πιθανότητες άραγε; Πολλές, θεωρούν πολιτικοί αναλυτές. «Εχει ένα μοναδικό πλεονέκτημα», παρατηρεί ο Τόνι Τράβερς του LSE. «Οταν ανέλαβε τη δημαρχία, οι προσδοκίες που είχαν οι άλλοι από εκείνον ήταν πολύ μικρές. Νομίζω και οι δικές του». Ο Μπόρις χρησιμοποιεί συχνά το μετρό και κυκλοφορεί με το ποδήλατό του ακούγοντας τις παρατηρήσεις – θετικές ή υβριστικές – των γύρω του. Βέβαια το 2009 προκλήθηκε σάλος όταν έγινε γνωστό ότι οι δαπάνες του δημαρχιακού γραφείου αυξήθηκαν κατά 540%, επειδή ο Μπόρις έπαιρνε ταξί για προσωπικές δουλειές. Ωστόσο αυτό ξεχάστηκε όταν λίγο αργότερα ο Τζόνσον, σε μια βόλτα με ποδήλατο, έσπευσε να γλιτώσει μια γυναίκα η οποία δεχόταν επίθεση «από μια ομάδα νεαρών κοριτσιών».

Τα ηγετικά στελέχη των Τόρις – πολλοί από τους οποίους έως σήμερα τον θεωρούν φανφαρόνο – χάρηκαν για την επανεκλογή του στη δημαρχία, αλλά συνεχίζουν να ανησυχούν. «Στην ουσία τον θεωρούν ανυπόληπτο και ανάξιο εμπιστοσύνης», πιστεύει ο Γκίμσον. «Ο Κάμερον είναι μέρος του συστήματος και θα κάνει πάντα ό,τι θεωρεί συνετό το σύστημα. Ο Μπόρις είναι μοναχικός λύκος. Δεν μπορεί να δει ένα κάρο με μήλα και να μην αισθανθεί ότι πρέπει να το αναποδογυρίσει». Αυτή τη στιγμή όμως όλοι κατηγορούν τον Κάμερον για τη συντριπτική ήττα των Τόρις στις τοπικές εκλογές. Ενώ ο Μπόρις Τζόνσον έγινε ο ήρωας που κατόρθωσε να επανεκλεγεί και ετοιμάζεται να φιλοξενήσει στο Λονδίνο τους Ολυμπιακούς Αγώνες.