Ζημιές 6,5 δισ. ευρώ έφερε η κρίση

Ραγδαία μείωση παρουσίασαν τα κέρδη και οι πωλήσεις των επιχειρήσεων σε 40 κλάδους της ελληνικής οικονομίας το 2010, χρονιά κατά την οποία φαίνεται ότι η διεθνής κρίση έδειξε για τα καλά τα δόντια της στην αγορά. Συγκεκριμένα, το 2010 η μείωση των πωλήσεων συνολικά σε όλους τους κλάδους της οικονομίας έφτασε το 3,5% ενώ στο σύνολό τους οι επιχειρήσεις όλων των κλάδων παρουσίασαν ζημιές 6,5 δισ. ευρώ έναντι κερδών 5,6 δισ. ευρώ το 2009.

Πρωταθλητές της πτώσης πωλήσεων αναδεικνύονται με βάση τα στοιχεία των ισολογισμών τους για το 2010 οι επιχειρήσεις των κλάδων των κατασκευών, του εμπορίου, των ξενοδοχείων και των εστιατορίων, των μεταφορών και των επικοινωνιών ενώ πτώση παρουσίασαν και οι τρεις κλάδοι του χρηματοπιστωτικού τομέα (τράπεζες, ασφάλειες και λοιπές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες). Ωστόσο αύξηση των πωλήσεων σημείωσαν οι κλάδοι της ενέργειας (6,4%), της μεταποίησης (4,9%) και της γεωργίας (10,1%). Δεν ήταν όμως ίδια η εικόνα και σε ό,τι αφορά τα κέρδη αφού το σύνολο των κλάδων παρουσίασε ραγδαία μείωση, με τον χρηματοπιστωτικό τομέα να καταγράφει πτώση 489,2%, τον κλάδο των ορυχείων και των λατομείων 338,4%, και των κατασκευών 948,3%.

Επιδείνωση. Τα τελευταία δύο χρόνια η κρίση της ελληνικής οικονομίας βάθυνε και οι γενικότερες εξελίξεις χαρακτηρίστηκαν από σοβαρή επιδείνωση. Το 2010, το ΑΕΠ της Ελλάδας υποχώρησε κατά 4,5%, η επενδυτική δραστηριότητα συρρικνώθηκε, τα ποσοστά ανεργίας εκτινάχθηκαν – φαινόμενο το οποίο έλαβε δραματικές διαστάσεις το 2011 και αναμένεται να επεκταθεί και το 2012 – ενώ οι πληθωριστικές πιέσεις εντάθηκαν λόγω κυρίως της αύξησης των εμμέσων φόρων. Οι εξελίξεις που χαρακτήρισαν τους διάφορους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας σε συνθήκες γενικευμένης ύφεσης της οικονομίας, οι οποίες έπληξαν άμεσα τις επιχειρήσεις της χώρας αποτυπώνονται στα οικονομικά δεδομένα και αποτελέσματα των ελληνικών εταιρειών που καταγράφονται στην 3η έκδοση της ICAP Group «40 Κορυφαίοι Κλάδοι της Ελληνικής Οικονομίας», η οποία υποστηρίζεται από «ΤΑ ΝΕΑ» ως χορηγό και θα διανεμηθεί με την εφημερίδα το Σαββατοκύριακο 19 Μαΐου.

Η μελέτη της ICAP ανέλυσε τα οικονομικά στοιχεία 23.939 εταιρειών ΑΕ και ΕΠΕ που προκύπτουν από πρόσφατη έκδοση της ICAP Group «Η Ελλάδα σε αριθμούς» και περιλαμβάνει την ανάλυση των δεδομένων από τους δημοσιευμένους ισολογισμούς (χρήση 2010).

Η βαθιά ύφεση που αντιμετώπισαν οι επιχειρήσεις το 2010 επιδείνωσε δραματικά τα αποτελέσματά τους. Οι συνολικές πωλήσεις κατέγραψαν νέα μείωση, παράλληλα όμως υπήρξε και δραματική αναστροφή του καθαρού αποτελέσματος από κέρδη σε ζημιές. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι κάμψη πωλήσεων σημειώθηκε σε 8 από τους 12 ευρύτερους κλάδους, ενώ ζημιές εμφάνισαν όλοι σχεδόν, εξαιρουμένων των κλάδων της ενέργειας και των ασφαλειών.

Αντοχή. Οσον αφορά τους επί μέρους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, κατ’ αρχήν στο μη χρηματοπιστωτικό τομέα ο συνολικός κύκλος εργασιών των 23.179 επιχειρήσεων μειώθηκε κατά 3,3%, σε 162,9 δισ. ευρώ. Η πτώση ήταν διάχυτη και χαρακτήρισε τους περισσότερους κλάδους. Μεταξύ των μεγάλων κλάδων, μόνο η μεταποίηση και η ενέργεια κατέγραψαν ουσιαστική αύξηση πωλήσεων, ενώ και στον τομέα της γεωργίας – αλιείας σημείωσε αύξηση.

Το συνολικό καθαρό (προ φόρων) αποτέλεσμα στους κλάδους του μη χρηματοπιστωτικού τομέα έγινε αρνητικό για πρώτη φορά τα τελευταία 10 χρόνια, αφού τα κέρδη των 4,7 δισ. ευρώ του 2009 μετατράπηκαν σε ζημιές 3 δισ. ευρώ το 2010. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό, όπως προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων από την ICAP, ότι όλοι οι κλάδοι του μη χρηματοπιστωτικού τομέα, πλην ενός, έγιναν ζημιογόνοι. Εξαίρεση αποτέλεσε ο κλάδος Ενέργειας – Υδρευσης ο οποίος παρέμεινε κερδοφόρος – σε αυτό σημαντική υπήρξε και η συμβολή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας -, ωστόσο και στον κλάδο αυτό υπήρξε αισθητή μείωση των κερδών προ φόρου. Οσον αφορά τον χρηματοπιστωτικό τομέα, δηλαδή τράπεζες, ασφάλειες και λοιπές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, εντονότερη ήταν η επιδείνωση των οικονομικών των επιχειρήσεων με μόνο διασωθέντα τον κλάδο των ασφαλειών. Η κρίση έπληξε καίρια το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, με τα συνολικά έσοδα των τραπεζών να υποχωρούν κατά 5,2%, ενώ για πρώτη φορά τα τελευταία 10 χρόνια, οι τράπεζες εμφάνισαν ζημιές 1,8 δισ. ευρώ. Αρνητικές ήταν οι εξελίξεις και στον κλάδο των λοιπών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, με το συνολικό κύκλο εργασιών να καταγράφει πτώση 35,2%, γεγονός που οδήγησε σε μετατροπή του προηγούμενου κερδοφόρου αποτελέσματος σε ζημιογόνο το 2010. Αντίθετα, ο κλάδος των ασφαλειών κατέγραψε αύξηση πωλήσεων, κερδών και ενεργητικού. Ο συνολικός κύκλος εργασιών των ασφαλιστικών επιχειρήσεων διευρύνθηκε κατά 14,1% ενώ τα προ φόρων κέρδη τους αυξήθηκαν κατά 14,8%.

Η Μεταποίηση. Ειδικότερα για τον τομέα της Μεταποίησης, προκύπτει ότι ήταν ένας από τους λίγους κλάδους όπου σημειώθηκε αύξηση 4,9% του κύκλου εργασιών, σε 47,7 δισ. ευρώ το 2010 από 45,46 δισ. το 2009. Ωστόσο, η ταχύτερη αύξηση του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων και των πρώτων υλών οδήγησε σε κάμψη των μεικτών κερδών κατά 9,5%. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη μεγάλη επιδείνωση του μη λειτουργικού αποτελέσματος, έφερε στον κλάδο ζημιές 1,2 δισ. ευρώ το 2010 από κέρδη 1,25 δισ. το 2009. Το μεικτό περιθώριο της Μεταποίησης μειώθηκε το 2010 σε 18,29% (από 21,2%), η δε συνολική αποδοτικότητα τόσο των ιδίων όσο και των απασχολουμένων κεφαλαίων έγινε αρνητική. Οσον αφορά την κλαδική τους κατανομή, οι μεταποιητικές εταιρείες στην έκδοση της ΙCAP Group «40 Κορυφαίοι Κλάδοι της Ελληνικής Οικονομίας» κατανεμήθηκαν σε 22 κλάδους. Σε ό,τι αφορά την κερδοφορία, βάσει του δείκτη περιθωρίου μεικτού κέρδους οι κλάδοι που πέτυχαν τις υψηλότερες επιδόσεις ήταν οι κλάδοι των χημικών (33,64%), των επίπλων (31,01%), άλλες μεταποιητικές δραστηριότητες (29,97%), φάρμακα (28,78%). Ως προς το περιθώριο καθαρού κέρδους επισημαίνεται ότι μόνον 7 από τους 22 κλάδους εμφανίζουν θετικό δείκτη: άλλες μεταποιητικές δραστηριότητες (4,52%), προϊόντα καπνού (3,31%), διύλιση πετρελαίου (2,84%), χημικά (1,72) κ.ά.